«Όχι» στο θρήσκευμα

Ξεκίνησε και στην Τουρκία η συζήτηση για το αν θα αναγράφεται ή όχι το
θρήσκευμα στις υπό έκδοση νέες ηλεκτρονικές ταυτότητες.

Η προσευχή. Τούρκοι μουσουλμάνοι προσεύχονται. Η πολιτική ηγεσία της χώρας δηλώνει υπέρ της μη αναγραφής του θρησκεύματος στις νέες ταυτότητες

Ο νυν Πρόεδρος της Δημοκρατίας Αχμέτ Νετζντέτ Σεζέρ υπήρξε ο πρώτος που άναψε
το πράσινο φως για τη μη αναγραφή του θρησκεύματος στα δελτία ταυτότητας των
Τούρκων πολιτών, όταν, ως μέλος του Συνταγματικού Δικαστηρίου ακόμα, στις
21.6.1995 είχε καταψηφίσει απόφαση «περί υποχρεωτικής αναγραφής του».

Σύμφωνα με τα πρακτικά τής εν λόγω συνεδρίασης, ο Σεζέρ είχε αιτιολογήσει την
αρνητική του ψήφο, λέγοντας: «Βάσει του άρθρου 15 του Συντάγματος, κανένας
πολίτης δεν είναι υποχρεωμένος να δηλώνει τη θρησκεία του, ακόμη και σε
συνθήκες πολέμου, επιστράτευσης, στρατιωτικού νόμου ή κατάστασης έκτακτης
ανάγκης. Έναντι αυτού, ο υπό συζήτηση κανονισμός αφήνει τους πολίτες
αντιμέτωπους με την υποχρέωση να δηλώνουν τη θρησκεία τους. Πιστεύω, ως εκ
τούτου, ότι το άρθρο 43 του Νόμου περί Ταυτοτήτων, το οποίο προβλέπει την
αναγραφή στις ταυτότητες του θρησκεύματος, πρέπει να καταργηθεί. Με τις
σκέψεις αυτές δεν συμφωνώ με τη γνώμη της πλειοψηφίας και καταψηφίζω την
απόφαση».

«Κράτος δικαίου»

Ο σημερινός πρόεδρος του Συνταγματικού Δικαστηρίου Μουσταφά Μπουμίν δήλωσε
επίσης ότι είναι κατά της αναγραφής. «Η Τουρκία είναι λαϊκό κράτος δικαίου»,
είπε ο Μπουμίν, «οποιαδήποτε νομική διευθέτηση μπορεί να τραυματίσει την
ελευθερία της θρησκευτικής πίστης καταργεί το θεμέλιο του πολιτεύματος. Η
απαίτηση δήλωσης των θρησκευτικών πεποιθήσεων του πολίτη αποτελεί άσκηση βίας
­ ακόμη και αν αυτό γίνεται μόνο για τους ληξιαρχικούς καταλόγους».

Συζητήσεις

Η συζήτηση ξεκίνησε τώρα που το τουρκικό υπουργείο Εσωτερικών βρίσκεται κοντά
στην ολοκλήρωση του προγράμματος MERNIS (Κεντρικό Σύστημα Πληθυσμιακής
Διαχείρισης), το οποίο είχε εγκαινιαστεί πριν από 20 χρόνια, το 1980, αλλά
προχωρούσε πάρα πολύ αργά. Η πορεία αποπεράτωσής του επιταχύνθηκε πέρυσι με
την πρόσληψη δύο χιλιάδων υπαλλήλων για την καταχώριση στοιχείων και την αγορά
ηλεκτρονικών υπολογιστών, ύστερα από πίστωση 5,5 εκατ. δολαρίων που χορήγησε
για τον σκοπό αυτό στην Τουρκία η Διεθνής Τράπεζα.

Προς το παρόν, έχουν ενημερωθεί πλήρως οι εκλογικοί κατάλογοι και έχει φθάσει
σε τελικό στάδιο η μηχανογράφηση των ληξιαρχικών στοιχείων και άλλων
προσωπικών δεδομένων ολόκληρου του τουρκικού πληθυσμού. Σύμφωνα με το
πρόγραμμα MERNIS, μετά τη μηχανογράφηση των δεδομένων θα δοθεί κωδικός αριθμός
σε κάθε πολίτη και εν συνεχεία θα εκδοθούν τα νέου τύπου δελτία ταυτότητας.

Νέες ταυτότητες

Το τουρκικό υπουργείο Εσωτερικών υπολογίζει ότι με τον «νέο κωδικό αριθμό
ταυτότητας» θα μειωθεί σε μεγάλο βαθμό η γραφειοκρατία. Ο πολίτης «θα μπορεί
να τακτοποιεί με ευκολία κάθε είδους υποθέσεις του, από τον γάμο και το
διαζύγιο έως τη στρατιωτική θητεία», λέει σε σχετική ανακοίνωσή του ο επόπτης
του προγράμματος MERNIS Ισμαήλ Γκιουνιντί. Ο νέος κωδικός θα καταργεί επίσης
τον αριθμό φορολογικού μητρώου, πράγμα που δίνει την ελπίδα στο τουρκικό
υπουργείο Οικονομικών ότι θα πατάξει τη φοροδιαφυγή, που αποτελεί μάστιγα στην
Τουρκία.

«Ό,τι θέλει ο πολίτης»

Μεχμέτ Νουρί Γιλμάζ. Ακόμα και ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Θρησκευτικών Υποθέσεων στην Τουρκία είναι αντίθετος με την αναγραφή του θρησκεύματος στις τουρκικές ταυτότητες

Υπέρ της μη αναγραφής του θρησκεύματος στις νέες ταυτότητες δήλωσε και ο
προϊστάμενος της Διεύθυνσης Θρησκευτικών Υποθέσεων της Τουρκίας Μεχμέτ Νουρί
Γιλμάζ, ο οποίος σε σχετική ερώτηση δημοσιογράφου της εφημερίδας «Σαμπάχ»
απάντησε: «Το σωστό είναι το ζήτημα να αφεθεί στη διάθεση του πολίτη. Η
θρησκεία είναι τρόπος ζωής. Δεν έχει σημασία τι γράφει η ταυτότητα. Από μιαν
άλλη άποψη, αν για παράδειγμα κάποιος ταξιδέψει σε ισλαμική χώρα και στο
διαβατήριό του γράφει “μουσουλμάνος” μπορεί να έχει πρόσβαση στα ιερά μνημεία.
Θέλω να πω ότι η αναγραφή έχει και οφέλη αυτού του είδους. Το θέμα μπορεί να
τεθεί σε συζήτηση, αλλά εκείνο που θα βαρύνει πρέπει να είναι η επιθυμία του
πολίτη. Αν ο πολίτης πει είμαι άθεος, βεβαίως και δεν θα γραφτεί. Στο Ισλάμ
δεν υπάρχει εξαναγκασμός».

Ο ισλαμικός Τύπος στην Τουρκία τηρεί μέχρι στιγμής σιγήν ιχθύος για το ζήτημα
αυτό. Εξαίρεση αποτελεί ένα μικρό, αλλά δηκτικό, σχόλιο στο χθεσινό άρθρο του
δημοσιογράφου της (ισλαμικής) εφημερίδας «Ακίτ» Αμπντουραχίμ Καράκοτς με θέμα
τις μειονότητες στην Τουρκία, στο οποίο γράφει: «Απεργάζονται τώρα την
κατάργηση της αναγραφής του θρησκεύματος στις ταυτότητες, ας καταργήσουν
τουλάχιστον και την ένδειξη Τουρκική Δημοκρατία». Ενώ η τουρκική κυβέρνηση δεν
έχει πάρει ακόμη θέση επί του θέματος.