Οι φωτο-βολίδες της επικοινωνίας

Εμφανίστηκαν για να βάλουν τις τηλεπικοινωνίες στις… λεωφόρους ταχείας
κυκλοφορίας, και το έκαναν. Οι ειδικοί όμως εκτιμούν ότι όταν οι οπτικές ίνες
φθάσουν από τις επιχειρήσεις και τα ερευνητικά ιδρύματα στα σπίτια, μόνον τότε
θα γίνουν αντιληπτές στο σύνολό τους οι δυνατότητες της νέας τεχνολογίας.

Είναι λεπτές διαφανείς ίνες, κρυμμένες μέσα σε γυαλί και από αυτές
μεταφέρονται, με ταχύτητα που πλησιάζει αυτήν του φωτός, δεδομένα, εικόνες,
ακόμη και φωνή. Το προηγμένο και ευρύτατα διαδεδομένο δίκτυο ISDN έχει τη
δυνατότητα μεταφοράς 160 χιλιάδων χαρακτήρων ανά δευτερόλεπτο. Μέσω των
οπτικών ινών μπορεί κανείς να μεταφέρει ακόμη και 150 εκατομμύρια χαρακτήρες
ανά δευτερόλεπτο! Η τεχνολογία αυτή υπάρχει σήμερα σε εξελιγμένα επιστημονικά
εργαστήρια και μεγάλες επιχειρήσεις. Δίκτυο οπτικών ινών έχει εγκαταστήσει ο
ΟΤΕ και στην Ελλάδα, με το συνολικό μήκος των καλωδίων εκείνων που βρίσκονται
κάτω από την ξηρά (χωρίς να υπολογίζεται το υποθαλάσσιο δίκτυο) να ξεπερνά τα
21.400 χιλιόμετρα.

Στα… νοικοκυριά όμως η τεχνολογία ακόμη δεν έχει φθάσει ενώ, όπως τονίζει ο
δρ Ντίνος Μακρόπουλος, διευθυντής Τεχνολογικών Εφαρμογών στον «Δημόκριτο»,
έχει νόημα να φθάσει μόνον όταν θα υπάρξει ζήτηση για τη μεταφορά τέτοιου
μεγάλου όγκου δεδομένων. Όταν δηλαδή οι συμβατικές τηλεοράσεις αντικατασταθούν
με τις ψηφιακές, τα παραδοσιακά κανάλια με εκείνα που θα προσφέρουν ταινίες
και πρόγραμμα κατά παραγγελίαν (on demand), όταν η τηλε-εργασία θα έχει γίνει
θεσμός και η χρήση ταχύτατων ηλεκτρονικών υπολογιστών θα είναι απαραίτητη και
στο σπίτι.

Αυτήν τη στιγμή, τα περισσότερα από τα νοικοκυριά που έχουν σύνδεση στο
Ίντερνετ χρησιμοποιούν μόντεμ ικανά να μεταφέρουν περίπου 56.000 χαρακτήρες το
δευτερόλεπτο. Οι απαιτητικοί χρήστες έχουν στη διάθεσή τους καλωδιακά μόντεμ ή
συνδέσεις DSL (Digital Suybscriber Lines, ψηφιακές γραμμές συνδρομητών), που
υποστηρίζουν τη μεταφορά μερικών εκατομμυρίων χαρακτήρων το δευτερόλεπτο. Την
απόσταση ώσπου να γίνει εφικτή η μεταφορά 100 ή 200 εκατομμυρίων χαρακτήρων το
δευτερόλεπτο είναι έτοιμο να την καλύψει το δίκτυο οπτικών ινών, το οποίο
χρησιμοποιείται ήδη από τον ΟΤΕ, από ερευνητικά ιδρύματα και μεγάλες
επιχειρήσεις στην Ελλάδα, σε ειδικές περιπτώσεις.

«Μέσα από ένα καλώδιο οπτικής ίνας έχεις τη δυνατότητα να περάσεις πολύ μεγάλο
όγκο πληροφοριών με μεγάλες ταχύτητες», εξηγεί ο κ. Μακρόπουλος. «Βέβαια,
υπάρχουν ακόμη περιορισμοί και η έρευνα, για να μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε
πολλά χρώματα μέσα σε μια οπτική ίνα έτσι ώστε να αυξήσουμε τη χωρητικότητά
της, συνεχίζεται. Παράλληλα γίνονται πειράματα, στην Ευρώπη αλλά και στις ΗΠΑ,
σχετικά με τα φωτονικά δίκτυα, η χωρητικότητα των οποίων θα τείνει στο άπειρο
και ο χρόνος αναμονής στο μηδέν. Τα επόμενα έξι χρόνια και αυτή η τεχνολογία
των φωτονικών δικτύων αναμένεται να έχει τελειοποιηθεί».

Από το σημείο που βρίσκονται σήμερα μέχρι να φθάσουν στο… σπίτι μας, οι
οπτικές ίνες έχουν μεγάλη απόσταση να διανύσουν. Όπως εξηγεί ο κ. Μακρόπουλος,
το δίκτυο οπτικών ικών του ΟΤΕ συνδέει αστικά και υπεραστικά κέντρα μεταξύ
τους, ενώ υπάρχουν πολλά υπόγεια και υποθαλάσσια καλώδια με οπτικές ίνες που
εξυπηρετούν εθνικές αλλά και διεθνείς συνδέσεις.

Ο ΟΤΕ χρησιμοποιεί το συμβατικό δίκτυο με τα καλώδια χαλκού, αλλά και τις
οπτικές ίνες, σε ειδικές περιπτώσεις. Στον «Δημόκριτο», επί παραδείγματι, οι
οπτικές ίνες χρησιμοποιούνται για τη σύνδεση στο ερευνητικό δίκτυο, εκεί όπου
γίνονται δοκιμές ή επιχειρούνται εφαρμογές που έχουν υψηλές απαιτήσεις.

Η τελευταία φάση αξιοποίησης της τεχνολογίας των οπτικών ινών είναι η
δημιουργία ενός δικτύου που ονομάζεται «ακραίο».

Είναι εκείνο, το οποίο θα απλώνεται μέσα στην πόλη, θα φθάνει από σπίτι σε
σπίτι και που σίγουρα αποτελεί το πιο ακριβό κομμάτι του δικτύου.

«Είναι ασύμφορο οικονομικά να δημιουργηθεί αυτήν τη στιγμή ένα τέτοιο δίκτυο.
Η συζήτηση είναι μεγάλη και διεξάγεται ακόμη», λέει ο κ. Μακρόπουλος. «Και ενώ
κάποια στιγμή θεωρήθηκε εφικτό, απεδείχθη πως δεν είναι ακόμη αναγκαίο, δεν
υπάρχουν ακόμη ανάγκες στο σπίτι, οι οποίες να επιβάλουν τη δημιουργία ενός
δικτύου με τόσο μεγάλες δυνατότητες. Η λύση που προτείνεται σήμερα για
νοικοκυριά, τα οποία είναι πράγματι τόσο απαιτητικά σε ό,τι αφορά τη μεταφορά
δεδομένων, είναι τα μόντεμ τεχνολογίας DSL, τα οποία μπορούν και επιτυγχάνουν
ταχύτητα μέχρι και οκτώ εκατομμυρίων χαρακτήρων το δευτερόλεπτο».

Φως αντί για ηλεκτρικό σήμα

Ζητούμενο είναι η μετάδοση της ψηφιακής πληροφορίας, η οποία παραδοσιακά
γίνεται μέσα από μεταλλικά καλώδια και τα τελευταία χρόνια έχει σπάσει το
φράγμα του χρόνου, χάρη στις οπτικές ίνες. Μέσα στα μεταλλικά καλώδια τα ψηφία
1 και 0, που ορίζουν την ψηφιακή πληροφορία, μεταφέρονται με τη μορφή
ηλεκτρικών παλμών. Επειδή στο καλώδιο αυτό υπάρχουν αντιστάσεις και
παρεμβολές, το σήμα εξασθενεί και συνήθως (ιδιαίτερα αν πρόκειται για μεταφορά
δεδομένων σε μεγάλες αποστάσεις) προβλέπονται σημεία «αναγέννησης» του
ηλεκτρικού σήματος.

Αντίθετα, με τις οπτικές ίνες, οι πληροφορίες μεταφέρονται ως… φως και όχι
ως ηλεκτρικό σήμα, επιτυγχάνοντας έτσι πολύ μεγαλύτερες ταχύτητες μετάδοσης.
Το σήμα όταν χρειάζεται «αναγέννηση», αυτή γίνεται μετατρέποντας το φως σε
ηλεκτρικό σήμα. Στις τηλεπικοινωνίες, η τεχνολογία των οπτικών ινών τείνει να
αντικαταστήσει τα καλώδια χαλκού, ιδιαίτερα στις υπεραστικές τηλεφωνικές
γραμμές, ενώ χρησιμοποιείται κυρίως για να συνδέει υπολογιστές σε τοπικά
δίκτυα.