ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Ο «εκσυγχρονισμός» των φυλακών

Πάνω από 65.000 άνθρωποι κρατούνται στις τουρκικές φυλακές, εκ των οποίων
οι 11.000 για πολιτικά αδικήματα. Η πληρότητα των φυλακών φθάνει ­ σύμφωνα με
επίσημα στοιχεία ­ το 110%.

Εικόνες φρίκης. Μέλη τουρκικής ανθρωπιστικής οργάνωσης επιδεικνύουν φωτογραφίες κρατουμένων που φέρουν εμφανή σημάδια κακοποίησης

Οι περισσότερες φυλακές είναι παλαιού τύπου, έχουν δηλαδή μεγάλους θαλάμους,
στον καθένα από τους οποίους διαμένουν 80 έως 100 κρατούμενοι. Ο συνωστισμός
αυτός δυσκολεύει τον έλεγχο από τους φρουρούς, διευκολύνει τη διακίνηση όπλων
και ναρκωτικών και επιτρέπει σε συμμορίες ή πολιτικές ριζοσπαστικές ομάδες να
παίρνουν στα χέρια τους τον έλεγχο του θαλάμου.

Η απάντηση των τουρκικών κυβερνήσεων στη χαοτική κατάσταση που επικρατεί
υπήρξε η κατασκευή φυλακών τύπου Εφ (F), όπου οι κρατούμενοι κρατούνται σε
μεμονωμένα κελιά.

Η συζήτηση για τον «εκσυγχρονισμό» των φυλακών έχει ξεκινήσει στην Τουρκία από
τα μέσα της δεκαετίας του ’80 ­ επί κυβερνήσεων Οζάλ. Όσο προχωρεί όμως, καθώς
δηλαδή η κατασκευή των φυλακών «νέου τύπου» ολοκληρώνεται, ο «λόγος» αφήνει τη
θέση του στο «αίμα». Οι απόπειρες μεταφοράς των τροφίμων στις νέες φυλακές
τύπου F έχουν ως επακόλουθο βίαια επεισόδια. Οι κρατούμενοι αντιστέκονται,
μέχρι θανάτου, αν χρειαστεί, στην κράτηση σε απομόνωση.

Δεν περνάει μέρα σχεδόν τον τελευταίο χρόνο χωρίς κάποιο βίαιο επεισόδιο στις
τουρκικές φυλακές. Στις 24 Ιουλίου, ένας κρατούμενος σκοτώθηκε και δύο
τραυματίστηκαν όταν ξέσπασαν διαξιφισμοί ανάμεσα σε αντίπαλες συμμορίες στις
φυλακές του Νέβσεχιρ στην κεντρική Τουρκία.

Στις 5 Ιουλίου νέα ταραχή στις φυλακές Μπούρντουρ έγινε πρωτοσέλιδο στον Τύπο.
Μετά την εισβολή των αστυνομικών δυνάμεων για την καταστολή της, ανακοινώθηκε
ότι μία κρατούμενη είχε βιασθεί, εξήντα ένας κρατούμενοι ήταν τραυματισμένοι
και ενός κρατουμένου του είχε κοπεί το χέρι από τον αγκώνα. Το χέρι βρέθηκε
αργότερα ανάμεσα στα δόντια ενός αστυνομικού σκύλου.

Τον Οκτώβριο του 1999 είχε ξεσπάσει εξέγερση στις φυλακές Ουλούτζανλαρ της
Άγκυρας και εκλήθη να επέμβει η στρατοχωροφυλακή. Δέκα κρατούμενοι σκοτώθηκαν
κατά την επέμβαση. Η πρόσφατη έκθεση της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της
τουρκικής Εθνοσυνέλευσης καταλήγει στο συμπέρασμα ότι εναντίον των κρατουμένων
των φυλακών Ουλούτζανλαρ «χρησιμοποιήθηκε βία σε καταχρηστικό βαθμό». Οι
τρόφιμοι ισχυρίστηκαν ότι κάποιοι από τους κρατουμένους πυροβολήθηκαν εν ψυχρώ
και σκοπίμως, ενώ κάποιοι άλλοι ξυλοκοπήθηκαν μέχρι θανάτου. Οι ισχυρισμοί
διαπιστώθηκαν με φωτογραφίες.

Λίγες ημέρες μετά την καταστολή της ταραχής στις φυλακές Μπούρντουρ,
δημοσιεύτηκαν στον Τύπο φωτογραφίες κρατουμένων των φυλακών, οι οποίοι έφεραν
τραύματα από άγριο ξυλοδαρμό. Οι αρχές ανακοίνωσαν ότι θα διατάξουν έρευνα, η
οποία όμως είναι μάλλον απίθανο να καταλήξει σε πειθαρχική έστω ποινή κατά των
υπευθύνων. Διετάχθη όμως έρευνα για να ανακαλυφθεί πώς μπορεί να πέρασε
λαθραία μέσα στη φυλακή η φωτογραφική μηχανή.

Η νυν κυβέρνηση, όπως και οι προηγούμενες, δεν έχει ακόμη πάρει κανένα
συγκεκριμένο μέτρο για την αποτροπή των βασανιστηρίων και πολύ περισσότερο της
τιμωρίας των βασανιστών.

Στον τουρκικό Τύπο «είδηση» αποτελούν οι άνθρωποι που βάζουν το κεφάλι τους
στον ντορβά λέγοντας ότι υπέστησαν βασανιστήρια και ζητώντας να καταδικαστούν
οι βασανιστές τους, παρά εκείνοι που καταδικάζονται επειδή έκαναν βασανιστήρια.