ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Το σύνδρομο των Βαλκανίων

Μέχρι σήμερα, γνωρίζαμε μόνο το «σύνδρομο του Κόλπου». Τώρα, μαθαίνουμε ότι
υπάρχει και «σύνδρομο των Βαλκανίων». Πλήττει δε, συγκεκριμένα, τους Βέλγους.

Αν το «σύνδρομο των Βαλκανίων» είναι τόσο επικίνδυνο για τους στρατιώτες, τι μπορεί να σημαίνει για τους κατοίκους της ταλαίπωρης αυτής περιοχής;

Όχι όλους τους Βέλγους, βέβαια, μόνο τους Βέλγους στρατιωτικούς. Οι οποίοι
παρουσιάζουν τώρα τα ίδια συμπτώματα με τους Γάλλους και τους Αμερικανούς
ομολόγους τους που πολέμησαν στον Κόλπο: χρόνια κόπωση, απώλεια μνήμης,
μειωμένη αναπνευστική ικανότητα… Με μία διαφορά: οι Βέλγοι στρατιωτικοί δεν
πολέμησαν στο Κουβέιτ το 1991. Και αποδίδουν αυτές τις διαταραχές στην
παρουσία τους στην πρώην Γιουγκοσλαβία, την περίοδο 1993-1997, στο πλαίσιο της
ειρηνευτικής αποστολής του ΟΗΕ.

Σε αναρρωτική άδεια εδώ και εννέα εβδομάδες, ο αρχιδεκανέας Γκουίντο Φλεβάκερς
υποφέρει από το 1994, από τότε δηλαδή που επέστρεψε από τη Βοσνία, από
ναρκοληψία. «Η διαρκής κόπωση που νιώθω με εμποδίζει να έχω μια φυσιολογική
ζωή», δηλώνει. Υπάρχουν όμως και χειρότερα. Τρεις Βέλγοι φέρονται να έχουν
πεθάνει από αυτό το μυστηριώδες «σύνδρομο των Βαλκανίων». Ο τελευταίος, ο Έρικ
Βαν Ντέβεν, απεβίωσε στις 9 Ιουνίου, θύμα ενός καρκίνου των λεμφαδένων.

Ανάμεσα στους πιθανούς εκλυτικούς παράγοντες αυτού του συνδρόμου
συγκαταλέγεται, όπως και στον Κόλπο του Περσικού, η χρήση όπλων από
εξασθενημένο ουράνιο. Αυτό το ελαφρώς ραδιενεργό υλικό είναι απολύτως αβλαβές
υπό κανονικές συνθήκες. Όταν εκραγεί όμως, γίνεται επικίνδυνο. Υπό το κράτος
της θερμότητας, η ραδιενέργειά του διαλύεται σε μόρια τα οποία, εφόσον
εισχωρήσουν στο αναπνευστικό σύστημα, μπορεί να προκαλέσουν καρκίνο των
πνευμόνων ή των νεφρών. «Το εξασθενημένο ουράνιο είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο
για την ανθρώπινη υγεία», δηλώνει ο Νταν Φάχεϊ, ερευνητής ενός ανεξάρτητου
εργαστηρίου της Ουάσιγκτον.

Οι Βέλγοι βετεράνοι ζητούν τώρα αποζημίωση. Το βελγικό υπουργείο Άμυνας, όμως,
αρνείται να αναγνωρίσει ότι υπάρχει σχέση μεταξύ αυτών των συμπτωμάτων και της
υπηρεσίας στην πρώην Γιουγκοσλαβία. Αν και αυτό ενδέχεται να αλλάξει. Ο Βέλγος
βουλευτής Ζαν-Πωλ Μερμάν πρόκειται να καταθέσει σύντομα ένα νομοσχέδιο που θα
προβλέπει αποζημίωση για τους στρατιωτικούς βάσει απλών υπονοιών περί μόλυνσης
κατά τη διάρκεια κάποιας αποστολής στο εξωτερικό.

Αν, όμως, το «σύνδρομο των Βαλκανίων» είναι τόσο επικίνδυνο για τους
στρατιώτες, τι πρέπει να συμβαίνει με τους ίδιους τους κατοίκους της
ταλαίπωρης αυτής περιοχής; Στις 21 Μαρτίου, το ΝΑΤΟ αναγνώρισε ότι κατά τη
διάρκεια της επέμβασης εναντίον της Σερβίας το 1999 χρησιμοποίησε περίπου
31.000 σφαίρες από εξασθενημένο ουράνιο. Άφοβα.