ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Εμπρός για μια βάση στη Σελήνη!

«Έχουν περάσει τριάντα χρόνια από τότε που ο άνθρωπος πάτησε το πόδι του
στη Σελήνη, και ο κόσμος νομίζει ότι γνωρίζουμε πλέον τα πάντα γι’ αυτήν.

Το μέσον: απεικόνιση του διαστημικού σκάφους Smart-1

Αλλά δεν είναι αλήθεια», λέει ο Μπέρναρντ Φόινγκ, επιστημονικός υπεύθυνος του
πρώτου δορυφόρου που θα στείλει, μέσα στα δύο επόμενα χρόνια, η Ευρώπη στον
φυσικό δορυφόρο της Γης. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία του Διαστήματος (ESA) παρουσίασε
πρόσφατα αυτή την αποστολή, που λέγεται Smart 1, και μεταξύ άλλων θα
διερευνήσει τις δυνατότητες εγκατάστασης μιας βάσης στη Σελήνη.

Η αποστολή αυτή ελπίζεται, ακόμη, να δώσει απαντήσεις στο θέμα της ύπαρξης
πάγου στη Σελήνη, αλλά και στο μεγάλο ερώτημα πώς δημιουργήθηκε ο δορυφόρος
αυτός.

Ο Smart 1 είναι το πρώτο παράδειγμα αλλαγής φιλοσοφίας στις αποστολές της ESA.
Πρόκειται για έναν μικρό δορυφόρο που αξιοποιεί την τεχνολογία η οποία
αναπτύχθηκε για προηγούμενες αποστολές, κατά συνέπεια είναι πιο φθηνός και
ταυτόχρονα πολύ πιο γρήγορος. Εγκρίθηκε επισήμως τον περασμένο Σεπτέμβριο με
προϋπολογισμό 84 εκατομμυρίων ευρώ και η τελική φάση του σχεδιασμού του
ξεκίνησε από την εταιρεία Swedish Space Corporation ένα μήνα αργότερα.

Η εκτόξευση του δορυφόρου, που θα γίνει από έναν πύραυλο Ariane 5, είναι
προγραμματισμένη για τον Οκτώβριο του 2002.

Πρώτος στόχος της αποστολής είναι να δοκιμάσει ένα νέο σύστημα ηλεκτρικής
προώθησης, που μέχρι τώρα έχει χρησιμοποιηθεί μόνο μία φορά σε διαπλανητικές
αποστολές ­ στο Deep Space 1 της NASA ­ και που η ESA σχεδιάζει να
χρησιμοποιήσει στην αποστολή της Bepi Colombo στον πλανήτη Ερμή. Το σύστημα
αυτό μειώνει το βάρος των δορυφόρων στις εκτοξεύσεις και είναι πολύ πιο
αποτελεσματικό από το συμβατικό καύσιμο που χρησιμοποιείται στις διαπλανητικές
αποστολές.

Ο δορυφόρος θα είναι εφοδιασμένος με μια μικροσκοπική κάμερα υψηλής ακριβείας,
που θα μελετήσει την επιφάνεια της Σελήνης, και δύο φασματόμετρα που θα
αναλύσουν λεπτομερώς την κατανομή των βασικών συστατικών από τα οποία
αποτελούνται οι βράχοι (μαγνήσιο, αλουμίνιο, πυρίτιο, οξυγόνο και σίδηρος). Η
πληροφορία αυτή είναι σημαντική για να απαντηθεί το ερώτημα κατά πόσο είναι
δυνατή, ίσως και πριν από το 2015, η εγκατάσταση μιας βάσης στη Σελήνη.

«Πιστεύουμε ότι μια τέτοια βάση δεν ανήκει στη σφαίρα της επιστημονικής
φαντασίας», λέει ο Ιγκνάσι Κασανόβα από το Πολυτεχνείο της Καταλωνίας, μέλος
του Καταλανικού Ινστιτούτου Διαστημικών Μελετών. Το Ινστιτούτο, που
συνεργάζεται με το Διαστημικό Κέντρο Johnson της NASA και τη γερμανική
διαστημική υπηρεσία DLR, σκοπεύει να χρησιμοποιήσει τα μεταλλεύματα που
υπάρχουν στη Σελήνη ως οικοδομικό υλικό για τη μελλοντική βάση.

Προς το παρόν, δεν υπάρχει συμφωνία των διαστημικών υπηρεσιών για την
κατασκευή μιας τέτοιας βάσης. Στον τομέα αυτό, περισσότερο έχουν προχωρήσει οι
Ιάπωνες, που το 2003 σχεδιάζουν να εκτοξεύσουν τον δορυφόρο Lunar-Α, τον οποίο
θα ακολουθήσει ο Selene. Τα πρακτικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν, όμως,
είναι ίδιας φύσης με εκείνα που αντιμετωπίζουν και οι υπηρεσίες των άλλων χωρών.