ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Αιχμάλωτοι του Διαδικτύου

Διανοούμενοι όλου του κόσμου, ενωθείτε. Το Internet σάς (μάς) απειλεί.

Σύγχρονοι Σαρλώ (το σκίτσο από την «Κοριέρε»)

Η αμφισβήτηση ξεκίνησε ­ για άλλη μια φορά ­ από τη Γαλλία. Με τη βόμβα της
Χιροσίμα παρομοίασε το Internet ο φιλόσοφος Πωλ Βιριλιό, προειδοποιώντας ότι η
πληροφορική μπορεί να κάνει περισσότερο κακό από την ατομική βόμβα αφού
απομακρύνει το παρελθόν και μας συνθλίβει σε ένα αιώνιο παρόν. Το Διαδίκτυο
καταστρέφει τον δημόσιο διάλογο, υποστηρίζει ο συγγραφέας τού «Ταχύτητα και
πολιτική», και μας παγιδεύει σε μια μοναχική δημοκρατία. Ανάλογες απόψεις
εκφράζει και ο οικονομολόγος Ερίκ Ισραέλεβιτς, καταγγέλλοντας αυτόν τον
ιδιότροπο καπιταλισμό που έχει δημιουργήσει μια νέα τάξη αγχωτικών Σαρλώ, μια
τάξη ανασφαλών και νευρωτικών υπαλλήλων που δεν μπορούν να κάνουν κανένα
σχέδιο για το μέλλον, αιχμάλωτοι καθώς είναι της δικτατορίας του Διαδικτύου.

Εξίσου αυστηροί με το Internet εμφανίζονται και πολλοί φιλόσοφοι,
κοινωνιολόγοι και δημοσιογράφοι στην Ιταλία. Κατά τον συγγραφέα Ραφαέλε
Σιμόνε, η διανόηση της Δύσης κινδυνεύει να χάσει την ταυτότητά της από τις
χιλιάδες ώρες που περνά μπροστά στο βίντεο και τον ηλεκτρονικό υπολογιστή
μεταποιώντας κείμενα και εικόνες. Πρόκειται για συλλογική παράνοια, λέει ο
δημοσιογράφος Τζόρτζιο Μπόκα: μια μειοψηφία που χρησιμοποιεί τα έξυπνα
μηχανήματα απομακρύνεται όλο και περισσότερο από εκείνους που δεν «σερφάρουν»
και δεν «κλικάρουν» είτε επειδή δεν θέλουν είτε επειδή δεν μπορούν. «Φοβάμαι
τα κομπιούτερ, δώστε μου πίσω τη φαντασία», κραυγάζει ο ηθοποιός Αλμπέρτο
Σόρντι.

Αν σε πολλές απ’ αυτές τις επιθέσεις διακρίνει κανείς έναν παρωχημένο
ρομαντισμό ή την αναχρονιστική φύση της προχωρημένης ηλικίας, το βέβαιο είναι
ότι η πρώτη φάση του Internet, που συνοδευόταν από ενθουσιώδη χειροκροτήματα
των opinion makers και υψηλές επιδόσεις στο χρηματιστήριο, έχει λάβει τέλος.
Το Διαδίκτυο μπορεί να μην είναι «η μεγαλύτερη μπλόφα της οικονομικής ιστορίας
του κόσμου», όπως υποστηρίζει ο δημοσιογράφος Λούκα Σόφρι, δημιουργεί όμως
νέες τάξεις, νέες διακρίσεις, ίσως ακόμη κι ένα νέο προλεταριάτο. «Σκλάβοι του
Internet» λέγεται το βιβλίο των Αμερικανών δημοσιογράφων Μπιλ Λέσαρντ και Στηβ
Μπάλντουιν, που υπολογίζουν ότι 4 εκατομμύρια άνθρωποι εργάζονται υπό καθεστώς
άγριας εκμετάλλευσης στις εταιρείες υψηλής τεχνολογίας της Αμερικής, χωρίς όχι
μόνο να μετέχουν στο Ελντοράντο των stock options αλλά ούτε καν να
απολαμβάνουν τα στοιχειώδη δικαιώματα των εργαζομένων στον σύγχρονο κόσμο.

Ο «λαός του Σηάτλ» καταγγέλλει και αυτή τη σκλαβιά. Αυτό το πολύχρωμο και
ετερόδοξο κίνημα που καταφέρνει να ακούγεται η φωνή του στις τέσσερις γωνιές
της γης δεν αντιτίθεται στο Internet: σ’ αυτό οφείλει άλλωστε τη δύναμή του.
Οι μαχητικοί νέοι που διαδηλώνουν μπροστά στην έδρα του Παγκόσμιου Οργανισμού
Εμπορίου ή έξω από το δικαστήριο όπου δικάζεται ο Ζοζέ Μποβέ ζητούν πράγματι
να σταματήσει το τρένο. Όχι όμως για να κατέβουν οι ίδιοι. Αλλά για να ανέβουν
εκείνοι που δεν κατάλαβαν, δεν πρόλαβαν, δεν τους άφησαν ή δεν είχαν να
πληρώσουν το εισιτήριο. «Internet για όλους», το σύνθημα της εποχής.