Τροχαία: Τα πλημμελήματα που «κρύβουν» σοβαρά εγκλήματα

«Η “πολιτική αγωγή”, ιστορικά, δεν είναι εξυπακουόμενο στοιχείο της
ποινικής δίκης. Στα πλαίσια του κατηγορητικού συστήματος, τρία είναι τα
αναγκαία πρόσωπα της ποινικής διαδικασίας: ο κατηγορούμενος, ο δικαστής και ο
εισαγγελέας. Έτσι, η δράση του πολιτικώς ενάγοντος στην ποινική δίκη δεν είναι
και τόσον αυτονόητα δεδομένη. Όπως έλεγε από πολύ παλιά ο Κων. Τσουκαλάς, ο
πολιτικώς ενάγων μάχεται για το ιδιωτικό του συμφέρον, θεωρείται ως παρείσακτο
πρόσωπο στην ποινική διαδικασία και διαταράσσει τη μυσταγωγία της ποινικής
δίκης. Εντούτοις, για πολλούς λόγους, σε πολλά δίκαια ­ όπως και στο δικό μας
­ αναγνωρίζεται ο πολιτικώς ενάγων ως διάδικος της ποινικής δίκης. Μετέχων δε
της διαδικασίας δεν μάχεται βεβαίως για αποζημίωση ή χρηματική ικανοποίηση,
αλλά η δράση του κατευθύνεται στην καταδίκη του κατηγορουμένου. Συμβαίνει όμως
σε πολλές περιπτώσεις ­ ιδίως σε περιπτώσεις ανθρωποκτονιών και σωματικών
βλαβών από αμέλεια ­ ο πολιτικώς ενάγων να μην παρίσταται στην ποινική δίκη
για τον λόγο ότι έχει αποζημιωθεί από τον κατηγορούμενο ή την ασφαλιστική του
εταιρεία. Ενώ αρχικώς θα μπορούσε να υποθέσει κανείς ότι έτσι, με την απουσία
της πολιτικής αγωγής, ελαφρύνει κατά πολύ η θέση του κατηγορουμένου, εν
τούτοις, στην πράξη τα δικαστήρια δεν λειτουργούν διαφορετικά απ’ ό,τι αν
παρίστατο η πολιτική αγωγή. Μάλιστα, σε περιπτώσεις ανθρωποκτονιών από αμέλεια
­ από τροχαία ατυχήματα ­ ιδίως μάλιστα όταν οι συνθήκες είναι ιδιάζουσες, ο
δικαστής και ο εισαγγελέας, προσανατολισμένοι στην ανεύρεση της ουσιαστικής
αλήθειας και διερευνούντες αν ο κατηγορούμενος τέλεσε και κάτω από ποιες
συνθήκες το τροχαίο, είναι σαφές ότι δεν επηρεάζονται από την απουσία
πολιτικής αγωγής.

Έτσι η διαδικασία δεν “απλοποιείται” από τη μη παράσταση πολιτικής

αγωγής και η επιβαλλόμενη ποινή, σε περιπτώσεις καταδίκης, δεν υπολείπεται
εκείνης που θα επεβάλλετο έστω κι αν παρίστατο ο πολιτικώς ενάγων. Άλλωστε ο
τελευταίος, οσάκις παρίσταται, δεν έχει κατά νόμον λόγο επί της ποινής που
πρέπει να επιβληθεί στον κατηγορούμενο».

Πώς ένα τροχαίο, που ο νόμος κατατάσσει στα πλημμελήματα, μπορεί να προσλάβει
διαστάσεις κακουργηματικής εγκληματικής ενέργειας στη συνείδηση του κόσμου;
Όταν ο δράστης, ο οδηγός που το προκαλεί, εγκαταλείπει αβοήθητο το θύμα του.

Ή όταν, σε κατάσταση πλήρους μέθης, παίρνει το τιμόνι στα χέρια του και ό,τι
γίνει. Όποιον πάρει ο Χάρος κυριολεκτικά. Στην πρώτη περίπτωση δεν του
καταλογίζεται πρόθεση, χρεώνεται όμως με αδιαφορία για το αποτέλεσμα της
απροσεξίας του.

Στη δεύτερη όμως; Δεν ξέρει ότι η κατάστασή του δεν του επιτρέπει να οδηγεί;
Και αν δεν είναι σε θέση να προνοήσει για τους άλλους, ας λυπηθεί τουλάχιστον
τον εαυτό του. Που, συνήθως, είναι το πρώτο θύμα του μεθυσμένου οδηγού.

Τα τροχαία του Σαββατοκύριακου ή των μαζικών εξόδων, εξαιτίας των οποίων
ξεκληρίζονται οικογένειες, εμφανίζονται στην ειδησεογραφία με δύο αριθμούς.
Του συνόλου των νεκρών και του συνόλου των τραυματιών.

Στον τραγικό απολογισμό συμπεριλαμβάνονται υπαίτιοι και μη. Η διαδικασία της
περαιτέρω αναζήτησης ευθυνών σπανίως δημοσιοποιείται. Αντιθέτως, στα τροχαία
της πόλης, σε μεμονωμένες δηλαδή περιπτώσεις, η κοινή γνώμη καθίσταται ενήμερη
σε κάθε λεπτομέρεια.

Και συμμετέχει. Όπως συμβαίνει αυτές τις ημέρες με την τραγωδία στο Καματερό.
Όπου ένα 9χρονο αγοράκι έχασε τη ζωή του έτσι, χωρίς κανέναν λόγο… Και ενώ ο
δράστης δεν γύρισε καν να κοιτάξει πίσω του, οι γονείς και όλοι δικοί του
βασανίζονται από ένα «γιατί» που δεν παίρνει απάντηση.

Πολλές φορές, στις δίκες των κατηγορουμένων για θανατηφόρο τροχαίο οδηγών, οι
οικείοι του θύματος δεν παρίστανται ως πολιτικώς ενάγοντες. Εμφανίζονται,
καταθέτουν, αλλά μόνον ως απλοί μάρτυρες. Άνευ συνηγόρου και, συνεπώς, χωρίς
δικαίωμα παρέμβασης στη διαδικασία.

Η «απουσία» αυτή, αν και ουσιαστικά υποδηλώνει τη ρύθμιση των όποιων
οικονομικών εκκρεμοτήτων, συχνά ερμηνεύεται αρνητικά. Κυρίως όταν έχει
προηγηθεί έντονη αντιδικία μεταξύ των δύο πλευρών, η οποία εμφανώς
καταλαγιάζει έως την εκδίκαση της υπόθεσης.

ΟΤΑΝ Ο ΟΔΗΓΟΣ ΕΙΝΑΙ ΜΕΘΥΣΜΕΝΟΣ

Ο φοιτητής ήταν συνεπής στο ραντεβού…

Ο θόρυβος ήταν πολύ δυνατός. Παρ’ όλα αυτά ο οδηγός που τον προκάλεσε με το
αυτοκίνητό του, δεν σταμάτησε να δει τι συνέβη. Ήταν ζαλισμένος, πλησίαζε στο
σπίτι του και, άλλωστε, είχε ήδη αργήσει…

Δευτερόλεπτα αργότερα πλησίασε στο ίδιο σημείο ένα άλλο αυτοκίνητο. Ο οδηγός
είχε δώσει εκεί ραντεβού με τον 27χρονο γιο του, ο οποίος, μετά τη μάταιη
αναζήτηση ταξί, παρακάλεσε τον πατέρα του να τον εξυπηρετήσει. Το σπίτι, απ’
όπου μόλις είχε φύγει έπειτα από διασκέδαση ο νεαρός, βρισκόταν σε περιοχή
μάλλον ερημική.

Ο άνθρωπος απόρησε. Ο γιος του δεν ήταν εκεί. Μόνο ένα αυτοκίνητο σταματημένο
με ανοιχτές τις πόρτες έβλεπε. Οι επιβάτες του είχαν βγει έξω και
περιεργάζονταν κάτι που ήταν πεσμένο στο οδόστρωμα. Ο φωτισμός δεν ήταν καλός
και δεν μπορούσε να διακρίνει τι ήταν αυτό. Πάρκαρε και κατέβηκε κι εκείνος.
Για να υποστεί ένα πλήγμα που ποτέ δεν θα επουλωθεί…

Ο… όγκος ήταν ένας αιμόφυρτος άνθρωπος. Ένας νέος χτυπημένος, μάλλον από
αυτοκίνητο. Ο πατέρας δεν ήθελε να πιστέψει αυτό που πέρασε από το μυαλό του
πριν ακόμη δει το πρόσωπο του τραυματία. Να γιατί δεν είδε τον γιο του στο
σημείο συνάντησης…

Ο 27χρονος νέος ήταν ήδη νεκρός. Είχε φτάσει εγκαίρως στο ραντεβού. Αλλά καθώς
περίμενε στο πεζοδρόμιο τον πατέρα του, ένας οδηγός, σε πλήρη μέθη, έπεσε πάνω
του με το αυτοκίνητό του, τον χτύπησε και συνέχισε την πορεία του.

Λίγες ώρες αργότερα, ο δράστης συνελήφθη. Κοιμόταν στο σπίτι του όταν τού
χτύπησαν το κουδούνι άνδρες της Τροχαίας. “Ακουσα το θόρυβο από την
πρόσκρουση, αλλά δεν κατάλαβα ότι είχα χτυπήσει άνθρωπο γι’ αυτό και δεν
σταμάτησα,” είπε, ενώ το αλκοτέστ στο οποίο υπεβλήθη έξι ώρες μετά το συμβάν
έδειξε πως το ποσοστό οινοπνεύματος που υπήρχε ακόμη στο αίμα του ήταν 0,56.

Αυτόπτες μάρτυρες, οι επιβάτες δηλαδή του αυτοκινήτου που είχε φτάσει στο
σημείο πριν από τον πατέρα του παιδιού, είχαν δει ένα αυτοκίνητο να κινείται
ύποπτα. Το είχαν ακολουθήσει χωρίς αποτέλεσμα, αλλά ευτυχώς είχαν συγκρατήσει
κάποια ψηφία του αριθμού, καθώς και τα χαρακτηριστικά του οχήματος.

Τα εις βάρος του οδηγού στοιχεία που κυριάρχησαν στη δίκη ήταν δύο. Η μέθη και
η εγκατάλειψη. Για τους λόγους αυτούς η εισαγγελέας ζήτησε την παραδειγματική
τιμωρία “των ανθρώπων που κάνουν το κέφι τους, μεθούν και οδηγούν χωρίς να
υπολογίσουν τις συνέπειες”.

Νηφάλιος πλέον ο κατηγορούμενος, έδειχνε συντετριμμένος για το κακό που
προκάλεσε. Πολύτεκνος πατέρας και ο ίδιος, αντιλαμβανόταν πολύ καλά τι σήμαινε
για τους γονείς του νεαρού το τραγικό του τέλος. Ζητούσε συγγνώμη ειλικρινά.
Αλλά το ανεπανόρθωτο κακό είχε γίνει.

Το δικαστήριο επέβαλε στον δράστη του τροχαίου ποινή φυλάκισης 5 ετών. Τον
άφησε όμως ελεύθερο ­ δίνοντας ανασταλτικό αποτέλεσμα στην έφεσή του ­ χάρη
στα παιδιά του, που πρέπει να ζήσουν…

«ΔΕΝ ΕΙΔΕ» ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ

Κανείς δεν την αναζήτησε

Η κίνηση των οχημάτων στη Λεωφόρο Θησέως, των βορείων προαστίων, ήταν αραιή. Η
ώρα πλησίαζε 3 μετά τα μεσάνυχτα και το κρύο του Δεκεμβρίου δεν επέτρεπε
πολλές μετακινήσεις, κυρίως στους πεζούς. Η οδηγός του Ι.Χ., με συνοδηγό την
κόρη της, είχε αναπτύξει ταχύτητα με κατεύθυνση από Κηφισιά προς Άγιο Στέφανο.

Την ίδια ώρα, μια 80χρονη γυναίκα, ταλαιπωρημένη από τη δουλειά που παρά την
ηλικία της αναγκαζόταν να κάνει για να επιβιώσει, περπατούσε σκυφτή στο
πεζοδρόμιο. Κρύωνε και βιαζόταν να φθάσει στο σπίτι της όσο το δυνατόν
συντομότερα. Για να προστατευθεί από την παγωνιά είχε τυλίξει το κεφάλι της με
ένα μαντίλι, ενώ με τα χέρια της κρατούσε σφιχτά τον γιακά από το παλτό της.

Έπρεπε όμως να διασχίσει τη Λεωφόρο Θησέως και δεν άντεχε να περπατήσει έως τη
διάβαση, γιατί θα απομακρυνόταν πολύ από τον προορισμό της. Έτσι, έριξε μια
ματιά ­ όσο μπορούσε να δει τόσο κουκουλωμένη και παγωμένη που ήταν ­ και
πάτησε στο οδόστρωμα. Το σημείο ήταν πολύ σκοτεινό, η 80χρονη φορούσε μαύρα
και… το φρενάρισμα που ξεσήκωσε τους περιοίκους δεν ήταν παιχνίδι κάποιου
νεαρού οδηγού, όπως συμβαίνει συχνά.

Η οδηγός του Ι.Χ. που προαναφέραμε, αιφνιδιασμένη από την πεζή που
παρουσιάστηκε μπροστά της, πάτησε φρένο με όση δύναμη είχε. Η κόρη της, που
καθόταν δίπλα, παρά λίγο να πεταχτεί από το παρμπρίζ. Όταν κατάφερε να
ακινητοποιήσει το αυτοκίνητο, μητέρα και κόρη κατέβηκαν να δουν τι είχε
συμβεί. Μια μαυροφορεμένη γυναίκα, αιμόφυρτη, ήταν πεσμένη στο οδόστρωμα…

Ταραγμένες και οι δύο ειδοποίησαν αμέσως την Τροχαία και το 166. Η οδηγός
συνελήφθη. Η 80χρονη μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο, όπου δυστυχώς διαπιστώθηκε ο
θάνατός της. Μακριά από συγγενείς και φίλους, που ή δεν υπήρχαν ή δεν έμαθαν
ποτέ το τραγικό της τέλος.

Η δίωξη της οδηγού για ανθρωποκτονία από αμέλεια ασκήθηκε ­ όπως ήταν φυσικό ­
αυτεπαγγέλτως. Με τη διαφορά ότι κανείς δεν δήλωσε παράσταση πολιτικής αγωγής
από την πλευρά του θύματος. Και κανείς βεβαίως δεν εμφανίστηκε στο
δικαστήριο…

Η διαδικασία ήταν σύντομη. Μόνη μάρτυρας η κόρη τής κατηγορουμένης, η οποία
περιέγραψε τα γεγονότα. «Ήμουν αφηρημένη και δεν είδα τι ακριβώς έγινε. Ένιωσα
μόνο τη σύγκρουση και άκουσα τον θόρυβο. Η μητέρα μου είναι προσεκτική οδηγός.
Δεν έτρεχε».

«Το θύμα πετάχτηκε ξαφνικά μέσα από τους θάμνους που βρίσκονται στην άκρη του
δρόμου. Δεν πρόλαβα να αντιδράσω. Ο φωτισμός ήταν ανεπαρκής και η ορατότητα
πολύ κακή. Δεν είδα το θύμα καθόλου», είπε η κατηγορούμενη οδηγός στην
απολογία της.

Η απουσία πολιτικής αγωγής ή, έστω, αντιδίκου, αλλά και η συμπεριφορά της
οδηγού μετά την πράξη συνέβαλαν στην επιεική μεταχείρισή της από το
δικαστήριο. Της επέβαλαν ποινή φυλάκισης 15 μηνών. Άσκησε έφεση και αφέθηκε
ελεύθερη, κουβαλώντας πάντα μέσα της την ενοχή για τον θάνατο ενός ανθρώπου…