Τα εμπόδια στις ιδιωτικοποιήσεις

Δώδεκα «αγκάθια» υπάρχουν στο δρόμο της κυβέρνησης για την υλοποίηση του
προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων που έχει χρονικό ορίζοντα μέχρι τον Ιούνιο του
2001. Μεταξύ αυτών είναι η πορεία του Χρηματιστηρίου Αθηνών και οι συνθήκες
στις διεθνείς αγορές, τα οικονομικά και άλλα προβλήματα που πρέπει να
επιλυθούν σε αρκετές δημόσιες επιχειρήσεις για να γίνει εφικτή η
ιδιωτικοποίησή τους καθώς και η υλοποίηση των «τολμηρών» πολιτικών αποφάσεων
που αφορούν στην ιδιωτικοποίηση των δύο μεγάλων ΔΕΚΟ, του ΟΤΕ και της
Ολυμπιακής Αεροπορίας. Τα εμπόδια αυτά συνθέτουν το «τραχύ» τοπίο το οποίο
πρέπει να διαβεί η κυβέρνηση προκειμένου να φέρει εις πέρας το φιλόδοξο
πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων-μετοχοποιήσεων που έχει εξαγγείλει και στο οποίο
στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό η πολιτική διαρθρωτικών αλλαγών στην ελληνική
οικονομία τα επόμενα χρόνια.
Τα εμπόδια αυτά που κάνουν «δύσβατο» τον δρόμο της πολιτικής ιδιωτικοποιήσεων
και απειλούν με καθυστερήσεις και αναβολές την υλοποίηση του προγράμματος
είναι όσα και οι ΔΕΚΟ που θα μετοχοποιηθούν ή θα ιδιωτικοποιηθούν (με εξαίρεση
τη μετοχοποίηση του ίδιου Χρηματιστηρίου Αθηνών στο Χρηματιστήριο που αυτή τη
στιγμή φαίνεται ότι αποτελεί την πιο εύκολη περίπτωση). Ειδικότερα αφορούν:
ΕΑΒ
Τη μερική ιδιωτικοποίηση της ΕΑΒ (Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία) μέχρι 49% η
οποία προγραμματίζεται να ολοκληρωθεί μέσα στο καλοκαίρι. Το κρίσιμο σημείο
που πρέπει να επιλυθεί είναι ποιες δεσμεύσεις θα αναλάβει ο επενδυτής στον
οποίο θα δοθεί και το μάνατζμεντ της εταιρείας ώστε να εξασφαλισθεί η
διασφάλιση της εθνικής ασφάλειας. Εκτός των άλλων, η ΕΑΒ συντηρεί τα αεροπλάνα
της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας. Παράλληλα, μεγάλο ζητούμενο είναι σε ποια
ευρωπαϊκή συμμαχία θα ενταχθεί η ΕΑΒ μετά τη μερική ιδιωτικοποίησή της. Οι
επιλογές που θα γίνουν θα παίξουν καθοριστικό ρόλο στη μελλοντική πορεία της
εταιρείας. Είναι φανερό ότι η κυβέρνηση καλείται να λάβει κρίσιμες πολιτικές
αποφάσεις με τις οποίες αφενός να ικανοποιείται η ανάγκη της ΕΑΒ για
εκσυγχρονισμό της, αφετέρου να εξασφαλίζονται τα εθνικά συμφέροντα. Στόχος του
υπουργείου Εθνικής Οικονομίας είναι τα κείμενα των συμβάσεων και όλο το
πληροφοριακό υλικό για την ενημέρωση των επενδυτών να έχουν ολοκληρωθεί εντός
του Ιουλίου ώστε τον Αύγουστο να υποβληθούν οι προσφορές.
ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ
Την ιδιωτικοποίηση της Ολυμπιακής Αεροπορίας, που αποτελεί ίσως το μεγαλύτερο
«αγκάθι» στην πολιτική ιδιωτικοποιήσεων τα τελευταία χρόνια. Στην περίπτωση
αυτή η κυβέρνηση δεν έχει περιθώρια για νέες καθυστερήσεις και αναβολές. Η
αποτυχία του πρόσφατου εγχειρήματος πώλησης ποσοστού των μετοχών της Ο.Α. στη
βρετανική Μπρίτις Αιργουέις δεν αφήνει πολλά περιθώρια για μια νέα αποτυχημένη
απόπειρα ιδιωτικοποίησης αφού τα ελλείμματα της εταιρείας αυξάνονται με
αλματώδεις ρυθμούς με αποτέλεσμα η οικονομική της κατάσταση να θεωρείται
ιδιαίτερα κρίσιμη. Η κυβέρνηση καταρχήν διαμέσου των συμβούλων που έχει
προσλάβει θα πρέπει να πιστοποιήσει ότι πράγματι υπάρχει ενδιαφέρον από
σοβαρούς και αξιόπιστους επενδυτές από το εξωτερικό ή το εσωτερικό με πρόθεση
να εξυγιάνουν και να εκσυγχρονίσουν την εταιρεία. Αναμφίβολα πρόκειται για μία
δύσκολη αγορά όπως φάνηκε και από την στάση της Μπρίτις Αιργουέις που δεν
δέχθηκε να υποβάλλει προσφορά για την αγορά μετοχών της Ο.Α. Με βάση τις
αποφάσεις που ελήφθησαν αυτή την εβδομάδα στη σύσκεψη του υπουργού Εθνικής
Οικονομίας κ. Γιάννου Παπαντωνίου με τον υπουργό Μεταφορών κ. Χρήστο Βερελή
και τους χρηματοοικονομικούς συμβούλους θα αναζητηθεί επενδυτής στον οποίο θα
πωληθεί το 51% και πλέον της Ολυμπιακής Αεροπορίας. Πρόκειται για μία δύσκολη
διαδικασία που θα απαιτήσει χρονοβόρες διαπραγματεύσεις, οι οποίες όπως είπε ο
κ. Παπαντωνίου θα διαρκέσουν περίπου έξι μήνες. Παράλληλα ένα από τα δύσκολα
θέματα που πρέπει να λυθούν πριν προχωρήσει η ιδιωτικοποίηση της Ολυμπιακής
Αεροπορίας είναι αυτό που σχετίζεται με τον αριθμό των εργαζομένων. Θέμα για
το οποίο η κυβέρνηση σκοπεύει να προχωρήσει σε ειδική συζήτηση-διάλογο για την
επίλυσή του.
ΟΤΕ
Την επιλογή στρατηγικού εταίρου στον ΟΤΕ. Στην περίπτωση αυτή πρέπει πρώτα να
αποφασισθεί το ακριβές διψήφιο ποσοστό των μετοχών του Οργανισμού που θα
διατεθεί στον στρατηγικό εταίρο, αφού στη σύσκεψη υπό τον κ. Παπαντωνίου
αποφασίσθηκε να πέσει το τοίχος του 51% και στον ΟΤΕ. Σημειώνεται ότι σήμερα
το 49% των μετοχών του ΟΤΕ βρίσκεται σε χέρια ιδιωτών λόγω της πολιτικής
μετοχοποίησης που εφαρμόσθηκε τα τελευταία χρόνια στον Οργανισμό. Πάντως και
στην περίπτωση του ΟΤΕ, όπως διευκρινίσθηκε, η διαδικασία αναζήτησης
ενδιαφερόμενων από τους χρηματοοικονομικούς συμβούλους θα διαρκέσει
τουλάχιστον έξι μήνες που σημαίνει ότι ολοκλήρωση της όλης διαδικασίας θα
πρέπει να αναμένεται το 2001 και όχι εντός του έτους όπως αρχικά είχε
προγραμματισθεί. Εφόσον βρεθούν αξιόπιστοι στρατηγικοί σύμμαχοι που να πληρούν
τα κριτήρια που έχει θέσει η κυβέρνηση θα πρέπει να καταλήξει με αυτούς στους
όρους της σύμβασης πώλησης του πακέτου των μετοχών. Πρόκειται για ένα από τα
μεγάλα αγκάθια της όλης διαδικασίας αφού η πώληση θα συνοδεύεται με την
παραχώρηση στον σύμμαχο σημαντικών αρμοδιοτήτων στη διαδικασία λήψης των
αποφάσεων που θα αφορούν στη διοίκηση της εταιρείας και στην επενδυτική
πολιτική της. Η κυβέρνηση έχει δεσμευθεί ότι θα διατηρήσει τον έλεγχο του ΟΤΕ
ο οποίος θα αφορά κυρίως στρατηγικής σημασίας θέματα.
COSMOTE
Την εισαγωγή της COSMOTE στο Χρηματιστήριο. Η κυβέρνηση αρχικά προγραμμάτιζε
να πραγματοποιηθεί εισαγωγή του 10%-15% των μετοχών της εταιρείας στη
Σοφοκλέους τον Ιούλιο. Αυτό όμως δεν κρίνεται σκόπιμο τώρα λόγω του αρνητικού
κλίματος στο Χρηματιστήριο. Ο νέος στόχος είναι η εισαγωγή της εταιρείας να
πραγματοποιηθεί μέσα στο καλοκαίρι. Όμως όλα θα εξαρτηθούν από το πότε θα
ανακάμψει η Σοφοκλέους.
ΕΛΤΑ
Την αναζήτηση συμμάχου στα ΕΛΤΑ. Πρώτα απ’ όλα όμως πρέπει να καθορισθεί το
πλαίσιο στο οποίο θα επιχειρηθεί να υπάρξει συμμαχία και μετά οι όροι. Η
πρόθεση είναι η συνεργασία να επιχειρηθεί στον τομέα της ταχυμεταφοράς. Η
οριστική απόφαση για αυτό αναμένεται να ληφθεί εντός του Ιουλίου. Επίσης εντός
του μηνός θα πρέπει να ληφθούν οι αποφάσεις για τους όρους του συμβολαίου που
θα υπογράψουν τα ΕΛΤΑ με τον στρατηγικό εταίρο καθώς και για το ποσοστό
μετοχών που θα αποκτήσει. Μεγάλο ζητούμενο είναι αν θα δοθεί και το
μάνατζμεντ. Όλα αυτά πρέπει να ξεκαθαρίσουν πριν ξεκινήσει η διαδικασία
αναζήτησης του στρατηγικού συμμάχου. Η κυβέρνηση έχει θέσει ως στόχο να
ολοκληρωθεί η όλη διαδικασία εντός του έτους.
ΟΠΑΠ
Τη μετοχοποίηση του ΟΠΑΠ. Το οικονομικό επιτελείο σκοπεύει να εισάγει στο
Χρηματιστήριο ποσοστό μεταξύ 10%-15% των μετοχών του ΟΠΑΠ. Ο στόχος που έχει
θέσει είναι η μετοχοποίηση αυτή να ολοκληρωθεί το φθινόπωρο. Όμως και στην
περίπτωση αυτή όλα θα εξαρτηθούν από την πορεία του Χρηματιστηρίου. Παράλληλα
η κυβέρνηση θα πρέπει να επιλύσει και άλλα κρίσιμα ζητήματα που σχετίζονται με
την εισαγωγή του ΟΠΑΠ στη Σοφοκλέους. Όπως για παράδειγμα τι θα γίνει με τις
χρηματοδοτήσεις που δίνει σήμερα ο ΟΠΑΠ προς διάφορους φορείς οι οποίοι δεν
σχετίζονται με τον αθλητισμό.
ΟΛΘ
Τη μετοχοποίηση του ΟΛΘ. Στόχος του οικονομικού επιτελείου είναι να εισαχθεί
στο Χρηματιστήριο ποσοστό μεταξύ 20%-25% της εταιρείας εκμετάλλευσης του
λιμανιού η οποία θα δημιουργηθεί. Στην περίπτωση αυτή εκτός από τον άγνωστο
παράγοντα του Χρηματιστηρίου υπάρχουν μια σειρά τεχνικών προβλημάτων που
πρέπει να επιλυθούν. Όπως για παράδειγμα τι θα περιλαμβάνει η νέα εταιρεία
εκμετάλλευσης που θα εισαχθεί στο Χρηματιστήριο. Οι σύμβουλοι που έχει
προσλάβει η κυβέρνηση εργάζονται προς την κατεύθυνση αυτή ώστε μέχρι το τέλος
του έτους να έχουν ληφθεί οι αποφάσεις.
ΟΛΠ
Τη μετοχοποίηση του ΟΛΠ. Και αυτή η περίπτωση παρουσιάζει δυσκολίες που
σχετίζονται με τον διαχωρισμό της εταιρείας εμπορικών δραστηριοτήτων που θα
εισαχθεί στο Χρηματιστήριο σε ποσοστό 10%-15% και αυτής στην οποία θα
παραμείνουν τα περιουσιακά στοιχεία. Το ζήτημα είναι αν η εταιρεία αυτή θα
συμπεριλάβει όλες τις εμπορικές δραστηριότητες του λιμανιού ή μέρος αυτών. Η
αρχική σκέψη ήταν να εισαχθεί στο Χρηματιστήριο μόνο το τμήμα εκμετάλλευσης
της αποθήκευσης των κοντέινερς. Τώρα εξετάζεται η εταιρεία που θα εισαχθεί στο
Χρηματιστήριο να καλύψει όλες τις εμπορικές δραστηριότητες. Οι οριστικές
αποφάσεις θα ληφθούν προς το τέλος του έτους.
Helexpo
Την είσοδο της Helexpo στο ΧΑΑ. Προηγουμένως όμως θα πρέπει να προκηρυχθεί
διαγωνισμός για την εξεύρεση συμβούλου που θα αναλάβει και το μάνατζμεντ. Η
προκήρυξη του διαγωνισμού αναμένεται για τον Σεπτέμβριο. Σημειώνεται ότι η
πρώτη προσπάθεια ιδιωτικοποίησης της ΔΕΘ δεν είχε καρποφορήσει.
ΔΕΗ
Τη μετοχοποίηση της ΔΕΗ. Και εδώ, δεν είναι μόνο η πορεία του Χρηματιστηρίου
που δημιουργεί αβεβαιότητες για τον χρόνο εισαγωγής του 10% των μετοχών της
εταιρείας στο Χρηματιστήριο αλλά και μια σειρά από προσαρμογές στα λογιστικά
της συστήματα που θα πρέπει να κάνει η εταιρεία. Μερικές από αυτές αφορούν την
τήρηση ξεχωριστής λογιστικής απεικόνισης από κάθε μονάδα της εταιρείας, την
τήρηση κατάστασης αγορών ενώ αποφάσεις πρέπει να ληφθούν και για το στρατηγικό
κόστος της εταιρείας που έχει προκύψει από την ανάληψη μη επικερδών επενδύσεων
στο παρελθόν. Επίσης θα πρέπει να ληφθούν οι αποφάσεις για την τιμολογιακή
πολιτική που θα ακολουθήσει η εταιρεία τα επόμενα χρόνια καθώς και άλλα
ζητήματα πολιτικής.
ΕΤΒΑ
Την ιδιωτικοποίηση της ΕΤΒΑ. Η κυβέρνηση έχει αποφασίσει την ιδιωτικοποίηση σε
ποσοστό πάνω από το 51% των μετοχών της ΕΤΒΑ και την παράλληλη εκχώρηση του
μάνατζμεντ. Όμως μεγάλο αγκάθι στην προσπάθεια αυτή αποτελούν τα Ναυπηγεία
Σκαραμαγκά. Η κυβέρνηση σχεδιάζει την ιδιωτικοποίηση των ναυπηγείων, η οποία
όμως δεν είναι εύκολη υπόθεση.
ΕΥΑΘ
Την ιδιωτικοποίηση ή μετοχοποίηση της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης
Θεσσαλονίκης (ΕΥΑΘ). Πρόκειται για την εταιρεία που προέκυψε από τη συγχώνευση
της εταιρείας ύδρευσης και της εταιρείας αποχέτευσης πριν από περίπου έναν
χρόνο. Σε αυτή τη φάση κρίνεται ότι δεν είναι δυνατόν να ληφθούν οι αποφάσεις
αφού διάφορα προβλήματα που προέκυψαν από τη συγχώνευση δεν έχουν ακόμη
επιλυθεί. Εκτιμάται ότι θα απαιτηθεί χρόνος μέχρι να αποφασισθεί αν θα
επιχειρηθεί μετοχοποίηση ή ιδιωτικοποίηση της εταιρείας και με ποιον τρόπο.













