ΔΡΟΜΟΙ

Δελτίο…

… καταναλωτή: οι ψυχίατροι ανακάλυψαν ότι οι γυναίκες ψωνίζουν
υπερβολικά, ψωνίζουν επιθετικά, ψωνίζουν παθιασμένα, τόσο που διατρέχουν
σοβαρό κίνδυνο να βλάψουν την υγεία τους και να καταστρέψουν τη ζωή τους.
«Αγοράζουν τα πάντα», λέει ο Λόριν Κόραν, ψυχίατρος του Πανεπιστημίου
Στάνφορντ της Καλιφόρνιας, «αγοράζουν πράγματα που δεν χρειάζονται, που δεν
χρησιμοποιούν ποτέ. Νιώθουν ηδονή αγοράζοντας κάτι μόνο και μόνο για να το
έχουν». Πρόκειται για «ψυχαναγκαστικούς καταναλωτές». Σύμφωνα με έρευνα του
πανεπιστημίου, το 90% από αυτούς είναι γυναίκες. Αγοράζουν και ύστερα νιώθουν
ενοχές, θυμό, θλίψη. Το καταναλωτικό όργιο οδηγεί σε διαζύγια, χρεοκοπία,
υποθήκες.

Γιατί γυναίκες…

… και όχι άνδρες; Ίσως να φταίει ο ρόλος που έχει αναθέσει η σύγχρονη
κοινωνία στη γυναίκα. Για να τις γιατρέψει, ο Κόραν χορηγεί σε αυτές τις
«ασθενείς» γυναίκες φάρμακα: το SSRI, έναν αντικαταθλιπτικό αναστολέα
σεροτονίνης της οικογενείας του Προζάκ. Όμως τι είναι άραγε αυτή η ασυγκράτητη
ανάγκη για ψώνια; Παθολογία της ψυχής ή μιας παραφορτωμένης οικονομίας; Τα
ψώνια δεν είναι πια όπως ήταν άλλοτε. Το Ίντερνετ, διαφημιστικοί κατάλογοι, η
τηλεόραση, κεντρίζουν κάθε γούστο, ανακαλύπτουν κάθε ανάγκη ­ και όπου αυτή
δεν υπάρχει, τη δημιουργούν. Η χημική κούρα που προτείνει ο Κόραν
αμφισβητείται, σε μία περίοδο μάλιστα που οι φαρμακοβιομηχανίες επεκτείνονται
ακατάσχετα, ανακαλύπτοντας κάθε τόσο «νέες» ασθένειες για τις οποίες ­ πολύ
βολικά ­ διαθέτουν πάντα το κατάλληλο φάρμακο.

Ένα χάπι…

… μπορεί άραγε να θεραπεύσει την ψυχαναγκαστική τάση για ψώνια; Ο
κλινικός ψυχολόγος Ρόμπερτ Μπάτεργουερθ λέει πως η έρευνα του Στάνφορντ είναι
απάτη. «Με τον έντονο ανταγωνισμό, οι δουλειές δεν πάνε καλά για τις
φαρμακοβιομηχανίες», υποστηρίζει. «Έτσι, πρέπει να βρουν νέες ασθένειες για να
“θεραπεύσουν”. Αυτή η υποτιθέμενη θεραπεία της ψυχαναγκαστικής τάσης για ψώνια
είναι μία απάτη». Άλλωστε, παλιότερες έρευνες του Πανεπιστημίου του Σάσεξ
έχουν δείξει πως σε καταναλωτικά όργια δεν επιδίδονται μόνο οι γυναίκες αλλά
και οι άνδρες. Η μόνη διαφορά είναι στα προϊόντα. Αυτοί προτιμούν συσκευές
υψηλής τεχνολογίας, ηλεκτρονικά παιχνίδια και είδη σπορ, που τους τονώνουν,
λένε, την αυτοπεποίθησή τους. Όμως, τίποτα δεν θα είχε ενδιαφέρον, αν δεν
υπήρχε σε όλα αυτά και λίγο σεξ.

Μια σχολή…

… της ψυχολογίας, φροϋδική βέβαια, διατείνεται πως τα ψώνια είναι ένα
υποκατάστατο του σεξ. Η είσοδος σε ένα κατάστημα είναι το προκαταρκτικό
«παιχνίδι». Η ανακάλυψη του προϊόντος είναι η διείσδυση του πέους. Η αγορά του
και ο κοφτός και ρυθμικός ήχος της ταμειακής μηχανής είναι ο οργασμός. Οι
γυναίκες ψωνίζουν γιατί έτσι εξιδανικεύουν (μετουσιώνουν) τη σεξουαλική τους
ένταση. Μα μπορούν άραγε να βρουν πάνω στο ράφι ενός σούπερ μάρκετ την
ικανοποίηση που δεν βρίσκουν στο κρεβάτι; Απορεί κανείς. Μια απορία που βέβαια
δεν δίνει λύση στο πρόβλημα, αλλά πάντως δίνει ιδέες…