Κεφτεδάκια, ταπεράκια και καρό τραπεζομάντιλα

Ο Γκάρι Κούπερ και η Όντρεϊ Χέμπορν στην ταινία «Αριάν». Ένα πραγματικό πικνίκ, βέβαια, δεν είναι πάντα το ίδιο ειδυλλιακό…

Η ιδέα μου για την έννοια πικνίκ στράβωσε από νωρίς. Ναι μεν γεννήθηκα και
μεγάλωσα στην Αμερική, αλλά ο μετανάστης μπαμπάς μου ουδέποτε ξέχασε τις ρίζες
του και γενικότερα τις ελληνικές αντιλήψεις και συνήθειες. Έτσι, τα
Σαββατοκύριακα όταν πηγαίναμε στην παραλία, πιστοί στα ιδανικά της φυλής μας,
κουβαλούσαμε μαζί, μην τυχόν και πεθαίναμε από την πείνα, κεφτεδάκια, τυράκια,
ψωμί, τομάτες, σάντουιτς, φρούτα, και διάφορα υγρά, τα οποία όσο περνούσε η
μέρα τόσο πιο ανυπόφορα γίνονταν. Δεν θα ξεχάσω ότι οι μόνοι που έκαναν κάτι
τέτοιο στην παραλία ήμασταν εμείς, οι Μαύροι και οι Σπανιόλοι, και έτσι, όταν
τα ανοίγαμε, συγκεντρώναμε, εκτός από τις σφήκες και τις μύγες, τα
περιφρονητικά βλέμματα των υπόλοιπων λευκών!

Καθώς μεγάλωνα και αναπτυσσόταν ο γαστρονομικός μου εαυτός, κατάλαβα ότι τα
πικνίκ που είχα εγώ στο νου, ήταν πολύ μακριά από την προσωπική μου
πραγματικότητα. Δεν είχαμε ομάδες από υπηρέτες που φορούσαν σμόκιγκ και
λέγονταν Jarvis, να μας κουβαλάνε εξωτικά φαγητά, πορσελάνινα πιάτα, σαμπάνιες
και λινά τραπεζομάντιλα. Δεν είχαμε Rolls Royce, ούτε ο πατέρας μου φορούσε
παντελόνια με γκέτες, ούτε είχαμε αυτό το γνωστό καλαθάκι των πικνίκ που
βλέπαμε στα περιοδικά και στις διαφημίσεις του Ralhp Lauren (ο οποίος
γεννήθηκε «Γάλλος» αριστοκράτης στο Bronx της Νέας Υόρκης!). Εμείς είχαμε μία
Chevrolet δίχρωμη, ροζ και άσπρη, ένα τραπεζομάντιλο, από μουσαμά και γκρίζες
μάλλινες στρατιωτικές κουβέρτες για να στρώνουμε επάνω στην ζεματιστή άμμο. Τι
ρομαντικό! Το πικνίκ για μένα ήταν μια σκέτη δυστυχία!

Στην ουσία τα πικνίκ των παιδικών μου χρόνων ήταν μια ταλαιπωρία και μισή.
Άντε να τρως τώρα εσύ ελληνικά φαγητά με τα λαδάκια τους και τα ζουμάκια τους
σε χάρτινα πιάτα, ενώ κάθεσαι πάνω σε μάλλινη κουβέρτα κάτω από τον ήλιο. Τη
χαρτοπετσέτα μου την έπαιρνε ο αέρας και για να μην μας κάνουν παρατήρηση οι
διπλανοί, μ’ έστελνε η μάνα μου να την κυνηγάω.

Όλα αυτά τα είχα ξεχάσει, όπως κάθε τι τραυματικό.

Πριν από λίγες ημέρες μια φίλη με παίρνει τηλέφωνο μεσοβδόμαδα για να
κανονίσουμε να πάμε μια παρέα μεγάλη, μαζί με παιδιά, σκυλιά και γατιά, για
μπάνιο σε μια συγκεκριμένη μακρινή παραλία που είναι ήσυχα και ωραία και δεν
πατάει ψυχή, δύο ώρες από την Αθήνα, σκέτος παράδεισος. Συμφώνησα χωρίς να το
καλοσκεφτώ και όλα πήγαιναν καλά μέχρι την Παρασκευή το απόγευμα. Με
ξαναπαίρνει λοιπόν η οργανωτική μου φίλη και μου λέει, «τι θα φτιάξουμε λοιπόν
για αύριο;».

«Δηλαδή;» τη ρωτάω.

«Καλά, εμείς βολευόμαστε», μου λέει. «Δεν μπορούμε να αφήσουμε όμως τα παιδιά
νηστικά τόσες ώρες».

«Ε, θα πάμε κάπου μετά να φάμε» της λέω.

«Μα, δεν υπάρχει τίποτε εκεί».

Μια σύντομη βόλτα στο σούπερ μάρκετ ήταν αρκετή για τα απαραίτητα, και έτσι
την επομένη το πρωί, μετά τα απαραίτητα τηλεφωνήματα συντονισμού, ξεκινήσαμε
για την εκδρομή μας. Μέσα στο αμάξι τέσσερα μικρά να σου παίρνουν το κεφάλι,
κίνηση στην Εθνική. Ήμασταν στα μισά περίπου του δρόμου όταν κάποια στιγμή η
κόρη μου με ρώτησε: «Γιατί μυρίζει βασιλικός και σκόρδο;». Η ιδέα πέρασε από
το μυαλό μου, αλλά δεν είπα τίποτε. Ύστερα από τρεισήμισι ώρες στον δρόμο (και
όχι δύο), φτάσαμε στην παραλία όπου είχα την εντύπωση ότι είδα μια γυναίκα με
κέρατα, η οποία μάλλον πρέπει να ήταν του διαόλου η μάνα! Τέλος πάντων,
παρκάραμε το αμάξι κάτω από την ελάχιστη σκιά του ενός από τα τρία δένδρα που
υπήρχαν σε ολόκληρη την παραλία. Η φίλη μας κατενθουσιασμένη, μας έδειχνε την
αγαπημένη της παραλία με τα γάργαρα νερά της, ενώ εγώ το μόνο που μπορούσα να
δω γύρω μου ήταν ένας κρανίου τόπος με χοντρά βότσαλα και βράχια και τρία
ψωριάρικα αλμυρίκια που μάταια προσπαθούσαν να σκιάσουν το αυτοκίνητό μας.

Η φίλη μας που ήξερε το μέρος μάς είπε να πάμε να κάτσουμε δίπλα σε κάτι
βράχια όπου είχε σκιά όλη μέρα. Βέβαια, η σκιά του βράχου ήταν καλή, αλλά δεν
χωρούσαν πάνω από τέσσερα άτομα στριμωγμένα και εκτός αυτού έπρεπε κάθε τόσο
να μετακινήσαι ακολουθώντας την πορεία του ήλιου. Τέλος πάντων, αυτό το οποίο
θέλαμε να κάνουμε όλοι, μικροί και μεγάλοι, ήταν να μπούμε στην θάλασσα να
δροσιστούμε και το νερό ήταν όντως γάργαρο και δροσερό και το απολαύσαμε.

Όταν τα πρώτα μικρά άρχισαν να λένε «πεινάω, μαμά» αποφασίσαμε και εμείς οι
μεγάλοι να διακόψουμε λίγο την κοινωνική μας ανάλυση και να ασχοληθούμε με το
φαΐ. Καθώς άνοιγα το πορτμπαγκάζ και με πλημμύρισε ξανά η λαχταριστή μυρωδιά
του βασιλικού και του σκόρδου, τότε ξαφνικά έγινε ένα μυστήριο πράγμα. Καθώς
έβλεπα το ταπεράκι αναποδογυρισμένο, ξαφνικά ξύπνησε μέσα μου η εικόνα του
πικνίκ των παιδικών μου χρόνων, και μου ήλθε μια ξαφνική απελπισία. Τα
παγωμένα νερά και οτιδήποτε άλλο είχαμε φέρει, ήταν σε θερμοκρασία πορτμπαγκάζ
στον ήλιο. Η κόκα – κόλα που άνοιξα για τα μικρά πήγε να σκάσει από τη ζέστη
και χύθηκε αφρίζουσα η μισή επάνω μου. Κάτι τυριά που έφερα, έμοιαζαν
περισσότερο με φοντί, ενώ ένα ιταλικό σαλάμι είχε μείνει το μισό καθώς το
λίπος του είχε διαπεράσει και το χαρτί και το σακουλάκι.

Μέχρι να στρώσουμε τα πιάτα, να βγάλουμε τα σαλατικά και τα κεφτεδάκια που
είχαν φέρει οι άλλοι, τα μικρά έπεσαν πάνω στο ψωμί και το έφαγαν σχεδόν όλο.
Ένας γενικός εκνευρισμός άρχισε να αναπτύσσεται στην ατμόσφαιρα, ένας
πιτσιρικάς έφαγε το πρώτο χαστούκι για την πέτρα που πέταξε στο πιάτο του
μπαμπά του. Κλάματα, κ.λπ. Πάμε να ανοίξουμε το κρασί, τιρμπουσόν δεν είχαμε.
Η προσπάθεια να σπρώξουμε τον φελλό με το κατσαβίδι (από τα εργαλεία του
αυτοκινήτου) έσπασε το λαιμό του πρώτου μπουκαλιού, ενώ κονιορτοποίησε τον
φελλό μέσα στο δεύτερο. Ο ήλιος βρισκόταν πλέον σε μια θέση όπου κανένας
βράχος ή αλμυρίκι δεν μπορούσε να μας προστατεύσει και η μόνη σκιά στην
περιοχή σχηματιζόταν κάτω από τα αυτοκίνητα.

Μεγάλοι άνθρωποι είμαστε, λογική έχουμε, και καταλάβαμε ότι έφτασε η ώρα να
λήξει αυτή η ταλαιπωρία, ενώ η δυστυχής φίλη μας που μας τράβηξε εκεί
προσπαθούσε μάταια να μας πείσει ότι την τελευταία φορά που είχαν πάει, είχαν
περάσει τόσο ωραία κ.λπ. κ.λπ.

Δεν ξέρω εάν έφταιγε η έλλειψη οργάνωσης ή σκιάς, πάντως το πικνίκ μας στην
παραλία ήταν σκέτη δυστυχία.

Λίγα λόγια για την ιστορία του πικνίκ

Η λέξη μάλλον προέρχεται από το γαλλικό «piquer». Στην αρχή, το πικνίκ ήταν
μια κοινωνική συγκέντρωση, όπου ο καθένας προσέφερε κάτι φαγώσιμο. Με το
πέρασμα του χρόνου η έννοια του πικνίκ συνδέθηκε με την έννοια της εκδρομής.
Στην Αγγλία, τα πρώτα πικνίκ, τον 14ο αιώνα, δηλαδή, ήταν τα γεύματα των
κυνηγών πριν ξεκινήσουν την εκστρατεία τους. Έτρωγαν διάφορα ψωμιά και πίτες,
αλλά και ψητά κρέατα, κυρίως χοιρινό. Εάν ήταν η εποχή για το κυνήγι των
ελαφιών, τότε, στο τέλος, έκοβαν ένα από τα θύματά τους και το έβραζαν για
βραδινό. Στη βικτωριανή εποχή, το πικνίκ ήταν ιδιαίτερα αγαπητό, τουλάχιστον
αυτή την εντύπωση αποκτά κανείς διαβάζοντας την αγγλική φιλολογία της εποχής.
Στη Γαλλία, οι ιμπρεσιονιστές έβρισκαν ιδιαίτερη έμπνευση από την ιδέα ενός
πικνίκ. Ο Monet, o Renoir και ο Cezanne όλοι ζωγράφισαν πίνακες όπου οι
φιγούρες διασκέδαζαν γευματίζοντας στη φύση (σχεδόν πάντα τα μπουκάλια του
κρασιού ήταν στο πρώτο πλάνο!).

Δεν είναι όμως μόνο οι Δυτικοί που παραδοσιακά συμμετέχουν σε πικνίκ. Για τους
Ιάπωνες, το πικνίκ είναι μια αισθητική εμπειρία, και συχνά οργανώνουν τέτοιες
εκδρομές για να γιορτάζουν τον πλούτο της ίδιας της φύσης, κυρίως την την
εποχή που ανθίζουν τα χρυσάνθεμα, οι κερασιές κ.λπ. Οι Κινέζοι στήνουν πικνίκ
στους τάφους των προγόνων τους. Ένα από τα κλασικά φαγητά μιας τέτοιας
«εκδρομής» είναι τα «εκατόχρονα αβγά» και ένα ολόκληρο ψητό ή βραστό χοιρινό,
το οποίο καταναλώνεται αφού τα πνεύματα των προγόνων έχουν τιμηθεί με κάποια
ιεροτελεστία.

Σαλάτες για πικνίκ

Σαλάτα με καλαμαράκια, τομάτα και βασιλικό

500 γρ. καλαμαράκια φρέσκα, καθαρισμένα

1 φύλλο δάφνης

1/4 ενός κρεμμυδιού

Αλάτι

2 κούπες φρέσκες τομάτες κομμένες σε κύβους

1 κούπα σέλερι κομμένο σε φέτες

1 κούπα χοντροκομμένο κρεμμύδι

1/3 της κούπας φρέσκος, ψιλοκομμένος βασιλικός

1 σκελίδα σκόρδο, ψιλοκομμένο

2-3 κτσ ελαιόλαδο

Φέτες λεμονιού

1. Αφού καθαρίζουμε τα καλαμαράκια, τα κόβουμε σε ροδέλες με πάχος 1 εκ.

2. Βράζουμε μια κατσαρόλα γεμάτη νερό, στην οποία έχουμε προσθέσει την δάφνη
και το 1/2 του κρεμμυδιού. Ρίχνουμε και λίγο αλάτι. Μόλις βράσει ζεματίζουμε
τα καλαμαράκια μέχρι να ασπρίσουν, περίπου 1 λεπτό. Τα στραγγίζουμε αμέσως και
τα ξεπλένουμε σε κρύο νερό.

3. Ανακατεύουμε τις τομάτες, το σέλερι, το κρεμμύδι, το σκόρδο, τον βασιλικό,
το λάδι και λίγο αλάτι και πιπέρι. Προσθέτουμε τα καλαμαράκια και
ανακατεύουμε. Για να σερβίρουμε, γαρνίρουμε με φέτες λεμονιού.

Σαλάτα από φρέσκα φασολάκια και πιπεριές

750 γρ. φρέσκα φασολάκια, καθαρισμένα

Αλάτι

3-4 κτσ ελαιόλαδο

1 πιπεριά Φλωρίνης, ψιλοκομμένη

1 φρέσκια κόκκινη πιπεριά, κομμένη σε λεπτές λωρίδες

1/2-1 κτγ μπούκοβο

1 σκελίδα σκόρδο, κομμένη σε λεπτές φέτες

1 κτσ ψιλοκομμένο μαϊντανό

1. Ζεματάμε τα φασολάκια σε μπόλικο αλατισμένο νερό για περίπου 8-10 λεπτά. Να
είναι «αλ ντέντε» στην υφή. Κατόπιν τα στραγγίζουμε και τα ξεπλένουμε.

2. Ζεσταίνουμε το λάδι σε ένα μικρό αντικολλητικό τηγάνι και σοτάρουμε την ωμή
πιπεριά μαζί με το μπούκοβο, για 5 λεπτά σε μέτρια φωτιά, ή μέχρι να
μαλακώσει.

3. Ανακατεύουμε τα φασόλια με τις πιπεριές στο τηγάνι και με τη Φλωρίνης.
Προσθέτουμε και ανακατεύουμε το σκόρδο. Αλατοπιπερώνουμε και γαρνίρουμε με
λίγο μαϊντανό.