ΔΡΟΜΟΙ

Η φυσική…

… έχει τη γενική θεωρία της: από τις επιμέρους αρχές σχηματίζει τους
γενικούς νόμους της. Ο Τζορτζ Γουίλ της «Ουάσιγκτον Ποστ» προτείνει μια γενική
θεωρία της σύγχρονης χυδαιότητας. Ένιωσε την ανάγκη γι’ αυτήν, παρακολουθώντας
κινηματογραφικές ταινίες. «Mary»: ένας άνδρας κυκλοφορεί με τα γεννητικά του
όργανα παγιδευμένα στο φερμουάρ του παντελονιού του. «American Pie»: ένας
άλλος άνδρας «κάνει σεξ» με μια τούρτα. «South Park»: πρωταγωνιστεί μια
τεράστια κλειτορίδα. Σε βρετανική τηλεοπτική εκπομπή, μια κάμερα χώνεται κρυφά
στο παντελόνι ενός θεατή και οι υπόλοιποι θεατές στο ακροατήριο παρακολουθούν
«ζωντανά» τις πιο ιδιωτικές στιγμές του ανύποπτου πέους του. Σύμφωνοι, υπάρχει
και μια αστεία πλευρά σε όλα αυτά. Όμως, είναι γεγονός πως η χυδαιότητα είναι
εδώ, πως η βαρβαρότητα δεν έλειψε ποτέ από κοντά μας, πως η απρέπεια
αντιμετωπίζεται σήμερα το ίδιο φυσιολογικά όπως κάποτε η αγένεια.

Στο διπλανό τραπέζι…

… στο εστιατόριο, ένα κινητό τηλέφωνο κουδουνίζει ενοχλητικά. Στο αυτοκίνητο
που ακολουθεί, ο οδηγός κορνάρει επίμονα γιατί βιάζεται να στρίψει. Και η
«Γουώλ Στρητ Τζόρναλ» γράφει ­ ίσως εύστοχα ­ πως αυτή η επιδημία της αγένειας
είναι ίσως η «αθέατη πλευρά της νέας οικονομίας». Πολλοί άνθρωποι «λούστηκαν»
ξαφνικά με τόσο πλούτο, που συμπεριφέρονται το ίδιο άσχημα όσο και οι
αριβίστες του Μπαλζάκ ­ και ακόμη χειρότερα. Μπορεί οι νεόπλουτοι του Γάλλου
συγγραφέα να μην ήξεραν από ευγένεια, να ήταν αδαείς σε ό,τι έχει σχέση με
αυτήν, αλλά πάντως δεν ήταν εχθροί της. Οι σύγχρονοι νεόπλουτοι είναι και τα
δυο.

Πλάσματα…

… μιας ηλεκτρονικής κουλτούρας βάζουν την ταχύτητα πάνω από την κοσμιότητα,
τον νεωτερισμό πάνω από την παράδοση. Με τα κινητά τους και τους βομβητές τους
και τα άλλα ηλεκτρονικά εξαρτήματά τους ­ που μοιάζουν να εξαφανίζουν την
απόσταση ανάμεσα στον ενήλικο και το παιδί ­ νιώθουν σαν να βρίσκονται στο
κέντρο του Σύμπαντος, πως μπορούν να έχουν ό,τι θέλουν, όπου και όποτε το
θελήσουν. Η κυριαρχία της επιθυμίας γίνεται ιμπεριαλισμός της ιδιοτροπίας. Η
βιασύνη της ικανοποίησης γίνεται επιθετικότητα που εκδηλώνεται από τους
ανθρώπους που τρώνε, οδηγούν ή βαδίζουν στον δρόμο ηλεκτρονικά αποσυνδεδεμένοι
από τον κοινωνικό τους περίγυρο. Δεν είναι αντικοινωνικοί, αλλά μάλλον
ακοινωνικοί. Όμως το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: χυδαιότητα.

Χωρίς μέτρο…

… δίνουν προτεραιότητα στην αποτελεσματικότητα και την αμεσότητα και μένουν
απρόσβλητοι από την ιδέα πως οι καλοί τρόποι εξευγενίζουν την κοινωνική ζωή.
Γι’ αυτούς τους νεοβάρβαρους της υψηλής τεχνολογίας η λογοτεχνία παραείναι
«αργή», ο «Μισάνθρωπος» του Μολιέρου τούς είναι το ίδιο ξένος όσο και η
Μογγολία. Παιδισμός ή παλιμπαιδισμός: αυτή είναι η γενική θεωρία της σύγχρονης
βαρβαρότητας. Που πάει να πει πως η κοινωνική ζωή υποτάσσεται σε στοιχειώδεις
και ανεξέλεγκτες ορέξεις, πως η νέα ευημερία βάζει τις τεχνολογικές απαιτήσεις
στην υπηρεσία μια κοινωνίας ολοένα και λιγότερο απαιτητικής, κυρίως σε ό,τι
αφορά τους καλούς τρόπους.