ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η σιγουριά της Τζένιφερ

Οπτική μαρτυρία: η αδιάψευστη, και ταυτόχρονα πιο επισφαλής, απόδειξη ενός
εγκλήματος.

Γκάρυ Γκρέιχαμ. Το Συμβούλιο Χαρίτων αφαίρεσε χθες και την τελευταία του ελπίδα

Η Τζένιφερ Τόμσον ξεχώριζε πάντα μεταξύ των συνομηλίκων της. Άριστη φοιτήτρια,
παθιασμένη με το δίκαιο που γνώριζε απέξω και σκόπευε να συνεχίσει να το
μελετά και μετά το τέλος των σπουδών της, είναι το θύμα που θα ήθελε να
αποφύγει κάθε εγκληματίας. Εκείνη την τραγική μέρα του 1984, μόλις τελείωσε το
μαρτύριό της, δεν γύρισε στην πανεπιστημιούπολη, δεν κατέφυγε στους γιατρούς
ούτε στην παρηγοριά των φίλων της. Πήγε κατευθείαν στην αστυνομία. Κατήγγειλε
τον βιασμό της και ζήτησε να δει φωτογραφίες υπόπτων. Της έδειξαν εκατοντάδες
μάτια, μύτες, στόματα, αυτιά, κι εκείνη, ψυχρά, μεθοδικά, αναπαρήγαγε το
πορτρέτο του ανθρώπου που την είχε εξευτελίσει. Λίγες ώρες αργότερα, ο Ρόναλντ
Κότον, 22 ετών, μελαψός, με βεβαρημένο ποινικό μητρώο, παρουσιαζόταν με
χειροπέδες μπροστά στην Τζένιφερ. Εκείνη σχεδόν χαμογέλασε. «Αυτός είναι». Η
αστυνομία της Ουάσιγκτον είχε προσθέσει ακόμη μια επιτυχία στο ενεργητικό της.

Η δίκη έγινε ενάμιση χρόνο αργότερα. Ο συνήγορος υπεράσπισης δεν έκανε καν τον
κόπο να αντικρούσει τη μαρτυρία της Τζένιφερ. Η ακροαματική διαδικασία κράτησε
30 λεπτά και ο Κότον καταδικάστηκε σε ισόβια. «Λυπάμαι που για τους βιασμούς
δεν προβλέπεται η ποινή του θανάτου», είχε πει η Τζένιφερ Τόμσον στη «Νιου
Γιορκ Τάιμς».

Αλλά είχε κάνει λάθος.

Εννιά χρόνια μετά, δύο αστυνομικοί του Κονέτικατ κτύπησαν την πόρτα της. Ένας
συγκρατούμενος του Κότον, της είπαν, κάποιος Ρόμπερτ Πουλ, καυχιόταν ότι
εκείνος την είχε βιάσει. Οι συνήγοροι του Κότον έψαξαν και βρήκαν ότι το
Δικαστήριο είχε φυλάξει δείγματα αίματος και σπέρματος που είχαν βρεθεί στην
Τζένιφερ και στον πελάτη τους μετά τον βιασμό. Θα δεχόταν, τη ρώτησαν, να
εξεταστεί το δικό της DNA; Μα φυσικά. Ύστερα από λεπτομερείς εξετάσεις που
κράτησαν ένα μήνα, το συμπέρασμα ήταν αναμφισβήτητο: ο Ρόναλντ Κότον ήταν
αθώος. «Ήμουν απολύτως βέβαιη πως ήταν αυτός», έγραφε πριν από λίγες μέρες η
Τζένιφερ Τόμσον στους «Νιου Γιορκ Τάιμς». «Και είχα απολύτως άδικο».

Για να λυτρωθεί από τις τύψεις, αποφάσισε να γνωρίσει προσωπικά τον άνδρα που
είχε στείλει αδίκως στη φυλακή. Σιγά-σιγά έγιναν φίλοι, βλέπονται,
αλληλογραφούν. Την περασμένη εβδομάδα, η Τζένιφερ βρέθηκε μπροστά στην έδρα
του κυβερνήτη του Τέξας μαζί με άλλους 12 ανθρώπους που είχαν καταδικαστεί κι
αυτοί, οι δύο μάλιστα σε θάνατο, με βάση «οπτικές μαρτυρίες», και η εξέταση
του DNA απέδειξε πως ήταν αθώοι. Ήθελαν να ζητήσουν από τον κυβερνήτη και
επίδοξο πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Τζωρτζ Μπους να μην εκτελεστεί ο Γκάρυ
Γκρέιχαμ, που κρίθηκε ένοχος με βάση την κατάθεση μιας γυναίκας με μεγάλη
μυωπία η οποία υποστηρίζει ότι, παρά το σκοτάδι και την καταρρακτώδη βροχή,
τον είδε να πυροβολεί από απόσταση δέκα μέτρων, πίσω από το παρμπρίζ ενός
αυτοκινήτου. Το πιστόλι του φόνου δεν ταιριάζει με το πιστόλι που βρέθηκε στον
ύποπτο. Αλλά η γυναίκα επιμένει, τον είδε καθαρά, είναι σίγουρη.