ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η Ευρώπη γεννήθηκε μιγάς

Βίαιη απομάκρυνση. Η γαλλική αστυνομία συλλαμβάνει έναν λαθρο-μετανάστη που έκανε απεργία πείνας στη Λίλλη

«Δεν ξέρω ποιος είμαι. Στη χώρα μου δεν ανήκω πλέον. Ζω στη Γαλλία, αλλά δεν
είμαι Γάλλος. Κανείς δεν με αναγνωρίζει. Κι έτσι δεν αναγνωρίζω κι εγώ τον
εαυτό μου».

Την ώρα που μιλούσε ο νεαρός Αφρικανός μετανάστης, στο μεγάλο αμφιθέατρο της
UNESCO επικρατούσε απόλυτη σιωπή. Το Διεθνές Φόρουμ για τη Μετανάστευση και τη
Διασπορά, που οργάνωσε η Παγκόσμια Ακαδημία Πολιτισμών υπό την προεδρία του
Ελί Βίζελ, βρισκόταν ήδη στη δεύτερη μέρα του. Την προηγουμένη, ο ιστορικός
Ζακ Λε Γκοφ είχε τονίσει ότι η Ευρώπη γεννήθηκε μιγάς. Στο πρώτο μέρος της
ιστορίας της, το φαινόμενο κατευθυνόταν από Βορρά προς Νότο. Τώρα συμβαίνει το
αντίθετο. Η Ευρώπη αντιστεκόταν πάντα, μέχρι να ξεσπάσουν πολυάριθμοι πόλεμοι.
Και πάντα υποχωρούσε, ώσπου έγινε ένας ιστός από πολλά διαφορετικά νήματα.

Μ’ αυτά τα νήματα είχε μπλεχτεί κι ο νεαρός Αφρικανός μετανάστης και δεν
μπορούσε να αναγνωρίσει τον εαυτό του. Από τη δραματική κρίση ταυτότητας
ανέλαβαν να τον βγάλουν οι μεγάλες προσωπικότητες που είχαν προσκληθεί στο
συνέδριο. Είπε ο σημειολόγος Ουμπέρτο Έκο: «Οι μιγάδες είμαστε εμείς, εσείς,
εγώ, αυτοί, οι Ιταλοί που δεν ξέρουν πώς να απαντήσουν στις πιέσεις των
νεοφερμένων, οι Αμερικανοί που έχουν κληρονομήσει μια κοινωνία γεμάτη δράματα,
η οποία παρά ταύτα θέλει να λέγεται πολυ-πολιτισμική». Είπε ο κοινωνιολόγος
Αλαίν Τουραίν: «Δεν συμφωνώ με την εξύμνηση των διαφορών. Υποστηρίζω το
δικαίωμα κάθε ατόμου να επιλέγει ποια διαφορά και ποια συμμετοχή, την ένταξη
σε ποιο χώρο, θέλει στη ζωή του». Είπε η επίσης κοινωνιολόγος Ντομινίκ Σναπέρ:
«Η ανεκτικότητα δεν με ενδιαφέρει. Με ενδιαφέρει η αναγνώριση, ποιος τη δίνει
και ποιος την εισπράττει. Γύρω μας υπάρχει ένας κόσμος πολιτικών και
πολιτιστικών επιλογών, αλλά η απόφαση ανήκει στο άτομο». Είπε ο δημοσιογράφος
Φούριο Κολόμπο: «Οποιος μεταναστεύει είναι μόνος, δεν έχει μια χώρα στην πλάτη
του. Ένα ξερίζωμα δεν αποτελεί ποτέ ένα αρμονικό κεφάλαιο. Όπως δεν μπορεί να
είναι αρμονική ούτε μια νέα εγκατάσταση. Οι μετανάστες είναι μόνοι. Μόνοι
είναι όμως και οι πολίτες, που ανακαλύπτουν ξαφνικά ότι αποτελούν μέρος μιας
περιπέτειας την οποία δεν γνωρίζουν και δεν ελέγχουν».

Στο Φόρουμ του Παρισιού ήταν παρόντες και οι πρώτοι και οι δεύτεροι. Και οι
μετανάστες και οι πολίτες. Ο φόβος και η ανασφάλεια χαρακτήριζαν και τις δύο
πλευρές. Ευπρόσδεκτη και ελπιδοφόρα ήταν έτσι η παρέμβαση του Άριελ Ντόρφμαν,
του Χιλιανού συγγραφέα που ήταν μαζί με τον Αλλιέντε κι έπειτα μετανάστευσε
στην Αμερική: «Το να κατέχεις μια γλώσσα, να τη γνωρίζεις καλά, να ξέρεις να
τη χρησιμοποιείς, είναι ένα εργαλείο του ανθρώπου εναντίον του θανάτου. Όσο
μιλάς, είσαι ζωντανός. Το να κατέχεις δύο ή τρεις γλώσσες, όπως θα συμβαίνει
ύστερα από λίγα χρόνια με τα παιδιά μας, θα είναι ένας φραγμός ακόμη
ισχυρότερος. Μια εγγύηση για τη ζωή».