ΔΡΟΜΟΙ

Στο «Mondo Cane»…

… («Σκυλίσια ζωή»), μια ταινία του 1961 που έμοιαζε με ξενάγηση στα
αξιοθέατα και τα αξιοπερίεργα της ανθρώπινης ύπαρξης, υπήρχε μια σύντομη σκηνή
με κάτι γυαλιστερά μαύρα σκαθάρια, που, με το καύκαλό τους στολισμένο με
πετράδια, δεμένα με χρυσές αλυσίδες σε καρφίτσες, σέρνονταν πάνω στα πέτα των
κυριών. Δεν είμαστε παρά φιλοξενούμενοι στον πλανήτη. Ζούμε σε αυτόν με την
ανοχή των σκαθαριών, των μυγών και των κατσαρίδων, που όλες τους θα ζήσουν
πολύ περισσότερο από μας, ευπαθείς καθώς είμαστε έστω και στην παραμικρή
ποσότητα ραδιενέργειας, μόλυνσης ή πολέμου, σάρκα που κάποτε θα περάσει
αναπόφευκτα από τα πριονωτά σαγόνια αυτής της έρπουσας πανίδας. Δεν της
αξίζουν λοιπόν ένα δυο βιβλία; («Τα έγγραφα της κατσαρίδας», του Ρίτσαρντ
Σουέιντ, εκδ. Four Walls Eight Windows και «Μια μύγα για τον ανακριτή», του Μ.
Λι Γκοφ, εκδ. Harvard University Press).

Το βιβλίο…

… του Σουέιντ είναι ενημερωτικό: ξεκαθαρίζει τι είναι αυτό που κάνει «χρατς»
κάτω από τη σόλα που πατάει μια κατσαρίδα (λίπος). Εκτός από αηδιαστικό, είναι
κάποτε και παρανοϊκό, αλλά με την ανατριχιαστική γοητεία μιας ταινίας τρόμου:
«΄Ενα κάποιο πρωινό του Ιούλη, όταν άφησα πίσω τα όνειρά μου και ξύπνησα και η
πρώτη μου σκέψη, πριν ακόμη ανοίξω τα μάτια μου ήταν, τι παράξενη αίσθηση αυτό
το ανάλαφρο γαργάλημα σε όλο μου το σώμα, άνοιξα τεμπέλικα τα μάτια μου.
Εξολοθρευτές είχαν έρθει και είχαν θειαφίσει το σπίτι. Το ανάσκελο κορμί μου
ήταν νεκροφυλάκιο, πεδίο νεκρών και ετοιμοθάνατων κατσαρίδων που είχαν
ξετρυπώσει από το άσυλό τους. Οι κατσαρίδες σκέπαζαν το πάτωμα, χιλιάδες από
αυτές, και πέθαιναν ολόγυρά μου. Πετάχτηκα πάνω ουρλιάζοντας με ένα ουρλιαχτό
βαθύ και τρομακτικό».

Η μύγα…

… του Μ. Λι Γκοφ έχει αστυνομικά καθήκοντα, όπως δείχνει και ο υπότιτλος:
«Πώς τα έντομα βοηθούν στη διαλεύκανση των εγκλημάτων». Υπάρχει εδώ κάτι από
Έντγκαρ Άλαν Πόε, κάτι σαν μεταφυσική εντομομαντεία, η οποία ασκείται πάνω στα
μικροσκοπικά σώματα των αρθροπόδων, που τα πολυσύνθετα μάτια τους ίσως έχουν
συγκρατήσει την εικόνα του δολοφόνου, που στα φτερά τους ίσως έχει απομείνει
λίγο μπαρούτι από το πυροβόλο όπλο ή που ένα σμήνος από αυτά αποκαλύπτει πού
είναι κρυμμένο το πτώμα. Με τα έντομα, ο ιατροδικαστής μπορεί να διαπιστώσει
την ώρα του θανάτου. Γιατί το πτώμα μοιάζει γι’ αυτά με ένα στρωμένο
πλουσιοπάροχο τραπέζι: κάθε έντομο έχει την αγαπημένη του «μερίδα», που
αρχίζει να την τρώει μια συγκεκριμένη ώρα.

Το ταξίδι…

… με το τρένο δεν είναι πια το ίδιο για τον Ντέιβιντ Ράκοφ από τότε που πήρε
στα χέρια του αυτά τα δύο βιβλία (και έγραψε γι’ αυτά στο περιοδικό «Lingua
Franca»). Τις προάλλες, βολεμένος στο κάθισμά του, καθώς το βλέμμα του
λικνιζόταν πάνω στα «Έγγραφα της κατσαρίδας», διαπίστωσε πως ο αντικρινός του
επιβάτης, ένας φυσιολογικός, αξιοσέβαστος και καθόλου παρανοϊκός άνθρωπος,
διάβαζε ένα παρόμοιο βιβλίο: «Παράξενες ιστορίες από τον κόσμο των
ασπονδύλων», έγραφε στο εξώφυλλο. Και σκέφτηκε πόσο ήταν ταιριαστή αυτή η
παράξενη ανάγνωση μέσα στα σκοτεινά τούνελ του τρένου, την ώρα που από πάνω
τους, οι διαβάτες περπατούσαν στο φως της ημέρας, ανυποψίαστοι για την
ανθρώπινη παρουσία κάτω από τα πόδια τους.