Επικίνδυνος ο χρηματιστηριακός «αέρας»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
5 λεπτά  |
 |
|
Η βουτιά που πραγματοποίησαν οι τιμές των μετοχών τον Απρίλιο στη Γουώλ Στρητ |
Η ώρα είναι όταν ένας φαινομενικά ακίνδυνος λευκός φάκελος φτάσει στο
γραμματοκιβώτιο. «Καταβάλετε άμεσα μετρητά ή κλείστε ορισμένες θέσεις από το
χαρτοφυλάκιό σας», γράφει η επιστολή. «Διατηρούμε πάντα το δικαίωμα να
προχωρήσουμε στην πώληση μέρους του χαρτοφυλακίου σας, χωρίς καμία
προειδοποίηση, στην περίπτωση που οι συνθήκες στην αγορά το επιβάλουν».
Πρόκειται για μια προειδοποίηση πώλησης μετοχών που έχουν αγοραστεί με δανεικά
και δεν έχουν εξοφληθεί (margin call). Όσο τρομακτικό και αν ακούγεται αυτό,
δεν ήταν αρκετό για να αποθαρρύνει πολλούς επενδυτές να πραγματοποιήσουν
αγορές μετοχών πληρώνοντας με δανεικά που πήραν από τις χρηματιστηριακές τους
εταιρείες όταν η χρηματιστηριακή αγορά της Νέας Υόρκης και ο Nasdaq ανέβαιναν
κατακόρυφα, πριν από τρεις μήνες.
Στα τέλη Μαρτίου το χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης ανακοίνωσε ότι τα υπόλοιπα
των λογαριασμών margin στις χρηματιστηριακές εταιρείες έφτασαν τα 278,5
δισεκατομμύρια δολάρια, στο υψηλότερο επίπεδο από σύστασης του αμερικανικού
χρηματιστηρίου.
Η διοίκηση του χρηματιστηρίου και πολλοί αναλυτές της Wall Street εξέφραζαν
την ανησυχία τους για το γεγονός ότι πολλοί επενδυτές κερδοσκοπούσαν στην
αγορά πραγματοποιώντας αγορές με δανεικά κεφάλαια. Ωστόσο, τον Απρίλιο, το
υπόλοιπο των λογαριασμών margin στις αμερικανικές χρηματιστηριακές εταιρείες
συρρικνώθηκε στα 26,8 δισεκατομμύρια δολάρια – τη μεγαλύτερη μείωση που
πραγματοποίησε στην ιστορία της Wall Street.
Η μείωση δεν έγινε επειδή οι επενδυτές αποφάσισαν ξαφνικά να γίνουν
περισσότερο προσεκτικοί, αλλά επειδή πολλοί, που τοποθετήθηκαν στην αγορά
δανειζόμενοι όταν οι τιμές των μετοχών ανέβαιναν συνεχώς, έπρεπε να
εξασφαλίσουν ρευστό για να πληρώσουν τις αγορές τους όταν η αγορά προσγειώθηκε
απότομα. Ορισμένοι επενδυτές έχασαν τα πάντα.
«Δεν νομίζω ότι τα υπόλοιπα των λογαριασμών margin μειώθηκαν επειδή πολλοί
επενδυτές αποφάσισαν να ρευστοποιήσουν μετοχές για να καλύψουν τα ανοίγματά
τους στις χρηματιστηριακές εταιρείες», λέει ο Ντέιβιντ Καρ Φρανκ, χρηματιστής
σε χρηματιστηριακή εταιρεία του Λος Άντζελες. «Πιστεύω ότι μειώθηκαν επειδή
πολλοί επενδυτές πραγματοποίησαν μεγάλες ζημίες».
Ο αριθμός των εντολών ρευστοποίησης μετοχών που είχαν αγορασθεί με δανεικά
αυξήθηκαν σημαντικά τον Μάιο, λέει ο Μάικ Νταν, εκπρόσωπος της Datek, μιας από
τις μεγαλύτερες εταιρείες πραγματοποίησης χρηματιστηριακών συναλλαγών μέσω του
παγκόσμιου δικτύου ‘Ιντερνετ. «Κάποιοι επενδυτές έκλεισαν τους λογαριασμούς
τους και κάποιοι άλλοι πλήρωσαν μέρος της αξίας των μετοχών που είχαν
αγοράσει. Ορισμένοι προχώρησαν στην πώληση μετοχών. Δεν ήταν απρόβλεπτες αυτές
οι κινήσεις. Όταν η αγορά πηγαίνει κάτω απότομα, πολλοί επενδυτές που έχουν
αγοράσει μετοχές με δανεικά σπεύδουν να τις πουλήσουν».
Επικίνδυνο παιχνίδι
«Πιστεύω ότι είναι καλό», λέει ο Τσαρλς Πραντίλα, επικεφαλής επενδυτικής
στρατηγικής σε μεγάλη χρηματιστηριακή εταιρεία των Ηνωμένων Πολιτειών. «Εννοώ
ότι ακόμη και ο χασάπης της γειτονιάς μου είχε αγοράσει μετοχές με δανεικά.
‘Ολοι αυτοί ήταν καθαρά κερδοσκοπικοί επενδυτές».
Τα υπόλοιπα των λογαριασμών margin, 251,7 δισεκατομμύρια δολάρια τον Απρίλιο,
ήταν το ταχύτερα αυξανόμενο συστατικό του ιδιωτικού χρέους στις Ηνωμένες
Πολιτείες, σύμφωνα με την αμερικανική ‘Ενωση Χρηματιστηριακών Εταιρειών. Και
το πιθανότερο είναι να ακουστούν και νέες ιστορίες επενδυτών που καταστράφηκαν
παίζοντας «αέρα».
«Είναι σαν να παίζεις με τη φωτιά», λέει ένας επενδυτής που του ζητήθηκε να
καλύψει το άνοιγμά του στη χρηματιστηριακή εταιρεία. Το να παίζεις στο
χρηματιστήριο αγοράζοντας μετοχές με δανεικά είναι τέλειο, όταν η αγορά
κινείται ανοδικά. ‘Οταν όμως κινείται πτωτικά, είναι καταστροφικό… Πολλοί
δεν αντιλαμβάνονται ότι μπορεί να χάσουν το σπίτι τους, τις αποταμιεύσεις
τους, τα πάντα».
Οι επιστολές για την κάλυψη των ανοιγμάτων αποστέλλονται σε επενδυτές που
δανείζονται από τις χρηματιστηριακές τους εταιρείες, οι οποίες χρησιμοποιούν
το μετοχικό χαρτοφυλάκιο των επενδυτών ως εγγύηση. Αν η αξία του μετοχικού
χαρτοφυλακίου σημειώσει μεγάλη πτώση και ο επενδυτής δεν μπορεί να καλύψει το
άνοιγμα, η χρηματιστηριακή εταιρεία έχει το δικαίωμα να ρευστοποιήσει ανά πάσα
στιγμή τις μετοχές.
Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των Ηνωμένων Πολιτειών θέτει το όριο της αξίας των
μετοχών που μπορούν να αγοραστούν. Το αρχικό όριο είναι 50%. Αν κάποιος
διαθέτει στον χρηματιστηριακό λογαριασμό του 50.000 δολάρια, έχει δικαίωμα να
αγοράσει μετοχές αξίας 100.000 δολαρίων, δανειζόμενος τις 50.000 από τη
χρηματιστηριακή του εταιρεία. Αν, όμως, οι τιμές των μετοχών που θα αγοραστούν
πραγματοποιήσουν βουτιά, ο επενδυτής πρέπει να καλύψει τη διαφορά. Αν οι τιμές
των μετοχών κινούνται συνεχώς πτωτικά, ο επενδυτής μπορεί να δέχεται
καθημερινά επιστολές που θα του ζητούν την καταβολή χιλιάδων δολαρίων. Το
αποτέλεσμα μπορεί να είναι ακόμη και η χρεοκοπία του επενδυτή.
«Την επόμενη ημέρα»
«Το πιο άσχημο της ειδοποίησης για την κάλυψη του ανοίγματος είναι ότι πρέπει
να καταβάλεις τα χρήματα την επόμενη ημέρα», λέει ο 60χρονος Μάικλ Στερνς από
την Καλιφόρνια, ο οποίος κάποτε πραγματοποίησε μεγάλες αγορές μετοχών με
δανεικά, αλλά τώρα προσπαθεί να κρατά το υπόλοιπο του λογαριασμού του στη
χρηματιστηριακή εταιρεία σε χαμηλά επίπεδα. Ο επενδυτής που δεν έχει τη
δυνατότητα να καλύψει το άνοιγμά του, μπορεί να δει τις μετοχές του να
πωλούνται από τη χρηματιστηριακή του εταιρεία.
«Αν σου δίνουν τη δυνατότητα να επιλέξεις ποια μετοχή να πουλήσεις για να
καλύψεις το άνοιγμα, είναι σαν να πουλάς ένα από τα παιδιά σου», λέει ο
Στερνς. «Ποιο να πουλήσεις, το ξανθό ή το μελαχρινό, το αγόρι ή το κορίτσι;».
Το παιχνίδι δεν έχει φέρει σε δύσκολη θέση μόνο ιδιώτες μικροεπενδυτές. Μεγάλα
χαστούκια έχουν δεχτεί και διάσημα επενδυτικά funds και βραχυπρόθεσμα
κερδοσκοπικά κεφάλαια. Ο μεγαλοεπενδυτής Τζορτζ Σόρος ανακοίνωσε πρόσφατα ότι
θα αναδιοργανώσει τα επενδυτικά του κεφάλαια μετά τις απώλειες 20% που
κατέγραψαν από την αρχή του χρόνου. Τα βραχυπρόθεσμα κερδοσκοπικά κεφάλαια
υψηλού επενδυτικού κινδύνου (hedge funds) δανείζονται σε μεγάλο βαθμό
προκειμένου να τοποθετηθούν στις αγορές. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, περίπου
το 72% των hedge funds τοποθετούνται στην αγορά με δανεικά κεφάλαια.
Οι χρηματιστηριακές εταιρείες δανείζουν τους επενδυτές με ετήσιο επιτόκιο 8%
έως 10%. Τα έσοδα των χρηματιστηριακών εταιρειών από αυτή την πηγή
αντιπροσωπεύουν περίπου το 20% των συνολικών εσόδων των χρηματιστηριακών
εταιρειών. Επιπλέον, οι νέες χρηματιστηριακές εταιρείες που δραστηριοποιούνται
μόνο στον χώρο του Διαδικτύου δεν χρεώνουν προμήθειες για την πραγματοποίηση
χρηματιστηριακών συναλλαγών, ελπίζοντας ότι θα εξασφαλίσουν έσοδα από την
χρηματοδότηση των επενδυτών και τις διαφημιστικές καταχωρήσεις στον δικτυακό
τους τόπο (website).
Google news
