«Δοκιμές» τρόμου

Ποιος θυμάται την «ισορροπία του τρόμου»; Πολύ μακρινή μοιάζει η περίοδος,
όπου οι δύο υπερδυνάμεις ήταν έτοιμες να ενεργοποιήσουν το πυρηνικό τους
οπλοστάσιο δίνοντας οριστικά τέλος στην Ιστορία. Πολύ μακρινός ο εφιάλτης, να
καταστραφεί ο κόσμος από ένα λάθος.

Οι πύραυλοι όμως υπάρχουν ακόμα. Και η ψύχωση των Αμερικανών να δημιουργήσουν
μια αδιαπέραστη ασπίδα πάνω από τη χώρα τους επαναφέρει την πυρηνική απειλή
στο προσκήνιο. Οι ΗΠΑ προωθούν την κατασκευή ενός συστήματος που υποτίθεται
πως θα εμποδίζει τους πυραύλους των «απείθαρχων κρατών» (Ιράκ, Ιράν, Βόρειος
Κορέα) να πλήξουν το αμερικανικό έδαφος. Όχι μόνον η Μόσχα και το Πεκίνο, αλλά
και το Βερολίνο αντιδρά σ’ αυτά τα σχέδια που παραβιάζουν τη Συνθήκη ΑΒΜ
(απαγόρευση αντιβαλλιστικών πυραύλων) του 1972. Ο Κλίντον απέτυχε να πείσει
τους Ρώσους ότι το σύστημα εθνικής αντιπυραυλικής άμυνας (NMD) δεν στρέφεται
εναντίον τους. Χωρίς τη ρωσική συναίνεση όμως, οι Αμερικανοί ακυρώνουν τις
συνθήκες πυρηνικού αφοπλισμού που ήδη έχουν υπογράψει (START Ι και ΙΙ).

Τώρα τα μαζεύουν δίχως να παραιτούνται από την ψύχωση. Προτείνουν να
εγκαταστήσουν το σύστημα σε υποβρύχια, που θα βρίσκονται σε ετοιμότητα κοντά
στις ακτές των απείθαρχων κρατών, αποφεύγοντας την παραβίαση της Συνθήκης ΑΒΜ
(γιατί έτσι το σύστημα δεν αφορά άμυνα του εθνικού χώρου). Ούτε αυτό όμως θα
το δεχτούν οι Ρώσοι γιατί τίποτε δεν εμποδίζει τους Αμερικανούς να
μετακινήσουν τα υποβρύχια. Η ένταση επανέρχεται στις σχέσεις των πυρηνικών
υπερδυνάμεων. Είναι κακός σύμβουλος: είκοσι φορές κόντεψε να ξεσπάσει
πυρηνικός πόλεμος κατά λάθος στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, όπως αποκαλύπτει
το βιβλίο του Σκοτ Σέιγκαν «Τα όρια της ασφάλειας» (Limits of Safety).

Οι αδυναμίες των προειδοποιητικών συστημάτων μπορούν να προκαλέσουν πυρηνικό
πόλεμο κατά λάθος. Ο συναγερμός θέτει σε ετοιμότητα τα πυρηνικά όπλα, κάτι που
μπορεί να οδηγήσει σε κλιμάκωση, αν η άλλη πλευρά χάσει την ψυχραιμία της. Οι
περιπτώσεις εσφαλμένου συναγερμού που ανέφερε η αμερικανική πλευρά στη
διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου δείχνουν το μέγεθος του κινδύνου. Αν οι χειριστές
ήταν απρόσεκτοι ή συνέβαινε κάτι απρόβλεπτο, οι συνέπειες θα ήταν καταστρεπτικές.

5 Νοεμβρίου 1956: Κρίση του Σουέζ. Σμήνη κύκνων εκλαμβάνονται από την
Βορειοαμερικανική Αεροπορική Διοίκηση (NORAD) για ρωσικά βομβαρδιστικά.
Πυρηνικός συναγερμός.

24 Νοεμβρίου 1961: Βλάβη των τηλεπικοινωνιακών συστημάτων αποκόπτει την
Στρατηγική Αεροπορική Διοίκηση (SAC) από το Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης
(BMEWS). Η SAC πιστεύοντας ότι έχει δεχτεί επίθεση, δίνει εντολή στα Β-52 να
ανάψουν τους κινητήρες.

23. Αυγούστου 1962: Εσφαλμένη πλοήγηση οδηγεί ένα Β-52 στον εναέριο
χώρο της ΕΣΣΔ. Αεροπορικός συναγερμός.

24 Οκτωβρίου 1962: Στη διάρκεια της κρίσης της Κούβας, εκρήγνυται ένας
σοβιετικός δορυφόρος. Πυρηνικός συναγερμός.

25 Οκτωβρίου 1962: Ένας άγνωστος σκαρφαλώνει στον τοίχο του κέντρου
ελέγχου Ντούλαθ και προκαλεί συναγερμό-σαμποτάζ σε όλες τις βάσεις της SAC.
Στο Βισκόνσιν από λάθος καλωδιακή σύνδεση δίνεται πυρηνικός συναγερμός.

26 Οκτωβρίου 1962: Ένα U2 εντοπίζεται και καταρρίπτεται από ρωσικά MIG
στον σοβιετικό εναέριο χώρο. Η SAC εξαπολύει καταδιωκτικά F-102 εξοπλισμένα με
πυρηνικές βόμβες για να αναχαιτίσουν τα MIG.

26 Οκτωβρίου 1962: Λόγω της κρίσης της Κούβας οπλίζονται όλοι οι
πύραυλοι Τιτάν. Οι Αμερικανοί προχωρούν σε δοκιμαστική εκτόξευση ενός πυραύλου
Τιτάν ΙΙ (χωρίς πυρηνική κεφαλή). Αργότερα συνειδητοποιούν ότι διακινδύνευσαν
απάντηση από τους Σοβιετικούς.

26 Οκτωβρίου 1962: Διαδικασίες ασφαλείας δεν τηρούνται σε πυραύλους
Μίνιουτμαν, με αποτέλεσμα οι χειριστές να μπορούν να τους εκτοξεύσουν χωρίς
εξουσιοδότηση. Κανενός τα νεύρα δεν σπάνε στην κρίση, ευτυχώς…

22-27 Οκτώβριος 1962: Το ΝΑΤΟ αποφεύγει την ετοιμότητα στην Ευρώπη για
να μην προβοκάρει τους Σοβιετικούς. Ωστόσο, διοικητές βάσεων θέτουν τις
μονάδες τους σε συναγερμό.

28 Οκτώβριος 1962: Το ραντάρ του Τζέρσεϊ αναφέρει στο NORAD πυρηνική
επίθεση από την Κούβα με στόχο την Φλόριντα.

28 Οκτωβρίου 1962: Το ραντάρ του Λαρέντο εκλαμβάνει έναν δορυφόρο για
πύραυλο και σημαίνει πυρηνικό συναγερμό.

2 Νοεμβρίου 1962: Ο Όλεγκ Πενκόβσκι, κατάσκοπος των Αμερικανών,
ειδοποιεί τη CIA ότι επίκειται σοβιετική πυρηνική επίθεση.

Νοέμβριος 1965: Λάθος συνδέσεις σε ηλεκτρονικά κυκλώματα προκαλούν
πυρηνικούς συναγερμούς όταν πέφτει η τάση.

21 Ιανουαρίου 1968: Πτώση ενός Β-52 στην Ισλανδία. Αεροπορικός
συναγερμός.

24-25 Οκτωβρίου 1973: Πυρηνικός συναγερμός στη διάρκεια του
Αραβοϊσραηλινού Πολέμου.

9 Νοεμβρίου 1979: Το σύστημα πληροφορικής του NORAD δίνει συναγερμό
πυρηνικής επίθεσης. Για 6 λεπτά, οι Αμερικανοί πιστεύουν ότι δέχονται επίθεση.
Τα αεροπλάνα απογειώνονται χωρίς έγκριση του προέδρου γιατί δεν μπορούν να τον
βρουν! Κανείς δεν σκέφτεται να χρησιμοποιήσει το «κόκκινο τηλέφωνο».

Ιούνιος 1980: Ένα ελαττωματικό τσιπ στο σύστημα προειδοποίησης προκαλεί
επανειλημμένους πυρηνικούς συναγερμούς.