ΠΡΟΣΩΠΑ Μια φεμινίστρια από την Τουρκία

Μυθιστοριογράφος, θεατρική συγγραφέας και ηθοποιός, η Εμινέ Σεβγκί Εζνταμάρ
περιγράφει τη διαδρομή της από το εργοστάσιο της Τελεφούνκεν ώς τη σκηνή του
θεάτρου.

Εμινέ Εζνταμάρ. Η αυτοβιογραφία της είναι μια συνηγορία για τους εξεγερμένους

Τα ίχνη της χάνονται ανάμεσα στην Τουρκία και τη Γερμανία, τη Γαλλία και την
Ελλάδα. Η Εμινέ Σεβγκί Εζνταμάρ μοιάζει να ζει πάνω σ’ ένα ιπτάμενο χαλί.
Γεννήθηκε το 1946 στην Τουρκία και έφυγε από τη χώρα της σε ηλικία 19 χρόνων.
Δούλεψε στη Γερμανία, στο εργοστάσιο της Τελεφούνκεν, ένα χρόνο αργότερα
βρέθηκε στο Παρίσι, μετά πίσω στην Κωνσταντινούπολη για να ανέβει στο σανίδι
και μετά πάλι στο Βερολίνο. Ανάμεσα στις μετακινήσεις της αυτές έγραφε
μυθιστορήματα και θεατρικά έργα, της απονεμήθηκε το λογοτεχνικό βραβείο
Ίνγκεμποργκ-Μπάχμαν, πήρε μέρος σε πολλές κινηματογραφικές ταινίες και έπαιξε
στη Γαλλία τις «Τρωάδες» του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία του Ματίας Λάνγκχοφ.

Μια ζωή γεμάτη εναλλαγές για την Εμινέ, μια γυναίκα με φλογερό ταμπεραμέντο, η
οποία επέλεξε την Ευρώπη για πατρίδα, την επιμειξία για ευαγγέλιο και τα
γερμανικά για γλώσσα στην οποία εκφράζεται. Μετά το βιβλίο της «Η ζωή είναι
ένα καραβάν-σεράι», στο οποίο αφηγήθηκε την παιδική της ηλικία σε μια Τουρκία
γεμάτη βρακοφόρους και φακίρηδες, έρχεται τώρα «Η Γέφυρα στον Κεράτιο», που
κυκλοφόρησε πρόσφατα σε γαλλική μετάφραση από τα γερμανικά («Le Pont de la
Corne d’ or», Εκδ. Pauvert). Πρόκειται για μια ελάχιστα καμουφλαρισμένη
αυτοβιογραφία, η οποία ξεκινάει τον Νοέμβριο του 1965, όταν ένα θηλυκό αγρίμι
με κατάμαυρα μαλλιά ­ «σωσίας» της νεαρής Εμινέ ­ αποχαιρετά την
Κωνσταντινούπολη και προσγειώνεται στο Βερολίνο για να βρεθεί στον θλιβερό
κοιτώνα ενός «φουαγιέ» στο οποίο συνωστίζονταν οι μετανάστριες που ήρθαν για
να βρουν το Ελντοράντο κάτω από τα νέον του εργοστασίου της Τελεφούνκεν.

Το όνειρό της είναι να ξεφύγει από αυτό το κάτεργο, να κάνει θέατρο και να
χάσει το «διαμάντι» ­ την ενοχλητική παρθενιά της ­ που σέρνει μαζί της σαν
μπάλα καταδίκου. Θα τα καταφέρει στο δωμάτιο ενός παρισινού ξενοδοχείου πριν
επιστρέψει στην Τουρκία. Εκεί θα μάθει το επάγγελμα της ηθοποιού, θα
στρατευθεί στην Αριστερά και θα αρχίσει να περιοδεύει τη χώρα για να κηρύξει
στις αγρότισσες της Τουρκίας το δικαίωμα στον οργασμό…

Οι εξομολογήσεις τής Εμινέ τελειώνουν το 1975, όταν ξαναφεύγει για τη
Γερμανία, τη δεύτερη πατρίδα της. «Η Γέφυρα στον Κεράτιο», γράφει ο Αντρέ
Κλαβέλ στο γαλλικό «Λ’ Εξπρές», είναι ένα πολύτιμο ντοκουμέντο για τους
Τούρκους μετανάστες, η μαρτυρία μιας ξεριζωμένης γυναίκας, η αυτοπροσωπογραφία
μιας φεμινίστριας που λατρεύει τον Μπρεχτ και τον Γκοντάρ. Παράλληλα,
προσθέτει, το βιβλίο αυτό είναι μια συνηγορία για τους εξεγερμένους, που
λάμπει μέσα στην αυθάδειά της.