ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Μηδενική ταυτότητα

Δεν αμφιβάλλω ότι οι συνταγματολόγοι έχουν δίκιο. Οτιδήποτε μας ξεχωρίζει ­
στα χαρτιά βεβαίως! ­ πρέπει να απαλείφεται. Η αποθέωση του politically
correct system. Δεν ξέρω ποιος είσαι, πώς σκέφτεσαι, τι πιστεύεις. Ούτε εσύ
ξέρεις τίποτε για μένα. Έτσι επιτυγχάνουμε τον αμοιβαίο σεβασμό της ανθρώπινης
(;) αξιοπρέπειάς μας, έτσι αποκλείουμε τις δια-κρίσεις, έτσι ξεφεύγουμε από το
Πανοπτικόν του Μεγάλου Αδελφού.

Δέξου την Κόλαση που /σου προσφέρουν

………………………

Η Κόλαση είναι τ’ άλλο μισό του Παραδείσου· οι πόρτες επικοινωνούν

……………………..

από περάσματα μυστικά

Θ. Κανδύλα, Έσωθεν ουρανός

Δεν αμφιβάλλω ότι και οι βιολόγοι έχουν δίκιο. Το γενετικό υλικό καθορίζει ­
εν είδει πεπρωμένου ­ την πορεία μας. Το DNA συνιστά την υλική (ίσως και
ηθική) βάση των σχέσεών μας με τους άλλους και με την πολιτεία. Η εργασία μας,
η κοινωνική μας ασφάλιση, ακόμα και ο γάμος μας θα εξαρτώνται από το τι λέει ο
σχετικός κωδικός. Το γονιδίωμα θα ουσιαστικοποιεί τα δικαιώματά μας και όχι η
ιδιότητα του ανθρώπου.

Το μέγα ζητούμενο είναι συνεπώς ποια πρέπει να είναι η ταυτότητα αυτού του
«μεταλλαγμένου μετα-ανθρώπου». Με τι / ποιον ταυτίζεται και από τι / ποιον
διαφέρει; Ρυθμίζεται ή ευθυγραμμίζεται η μοναδικότητα; Αν πράγματι όλοι
ήμασταν «αδέλφια», ελεύθεροι, ίσοι, αλληλέγγυοι, τότε ίσως το θέμα να μην
ετίθετο καν. Αν όλοι βλέπαμε ή βιώναμε τον κόσμο με τον ίδιο τρόπο, πάλι δεν
θα υπήρχε πρόβλημα. Πώς όμως μπορεί κανείς να εναρμονίσει το διαφορετικό
βιολογικό παρελθόν και τις εκ διαμέτρου αντίθετες πολιτικές / κοινωνικές
αφετηρίες και πεποιθήσεις με την ενιαία φύση των δικαιωμάτων του ανθρώπου; Και
εφόσον δεχόμαστε ότι φορέας και υποκείμενο των δικαιωμάτων αυτών είναι ο
καθένας από μας, τότε πώς θεμελιώνεται η υποχρεωτική μαζική διευθέτηση; Και
ευλόγως αναρωτιέμαι:

* Έχω δικαίωμα στον ελεύθερο (και μη-στιγματιζόμενο) αυτοπροσδιορισμό; ΝΑΙ μου
λένε οι συνταγματολόγοι. ΟΧΙ μου απαντούν ­ σε κάθε ευκαιρία ­ οι πολιτικοί
καθοδηγητές και οι κοινωνικοί κομφορμιστές.

* Έχω δικαίωμα στη μη-συμμετοχή στις αγοραίες αντιλήψεις της εποχής; ΟΧΙ μου
λένε οι υπέρμαχοι της ΟΝΕκρατίας. ΝΑΙ μου απαντούν οι αποκλεισμένοι από τις
ανταγωνιστικές υπεραξίες.

* Έχω δικαίωμα στην κριτική, αμφισβήτηση, ανυπακοή στους θεσμούς και στους
άρχοντες; ΝΑΙ μου λένε οι τελευταίοι εναπομείναντες πανεπιστημιακοί δάσκαλοι.
ΟΧΙ μου απαντούν ο Ποινικός Κώδικας και οι κατασταλτικοί μηχανισμοί.

* Έχω δικαίωμα στην ουτοπία; ΟΧΙ μου λένε οι σοβαροί ρεαλιστές. ΝΑΙ μου
απαντούν οι κάθε είδους «φευγάτοι».

* Έχω δικαίωμα στη γλώσσα και στην Ιστορία; ΝΑΙ μου λένε τα ποιήματα και τ’
αγάλματα. ΟΧΙ μου απαντούν οι διπλωμάτες του τζόκινγκ.

* Έχω, τέλος, δικαίωμα στην ευτυχία; Βεβαίως λένε άπαντες και τρέχουν στο
Χρηματιστήριο, στο Internet, σε μέντιουμ και σε αστρολόγους για να μάθουν τι
σημαίνει ο όρος. Όλοι ­ επικαλούμενοι το «πραγματικό συμφέρον» μας ­ μάς
φακελώνουν για να μας προστατεύσουν από τους «κακούς», χρησιμοποιούν κατά
βούλησιν τα ευαίσθητα προσωπικά μας δεδομένα (για να μας απολύουν, να μας
συκοφαντούν, να μας γελοιοποιούν στις μικροπολιτικές ροζ στήλες), ταυτίζουν
την ενσωμάτωση με τη φυσιολογική συμπεριφορά, χαρακτηρίζουν «παλιομοδίτικες
παραξενιές» τις αθώες ιδεολογικές μας ερωτήσεις (π.χ. με ποιον είσαι;),
κόπτονται για τη συνταγματική αξιοπρέπειά μας αλλά όχι για τον καθημερινό
εξευτελισμό μας. Με τόσα αναγνωρισμένα και κατοχυρωμένα δικαιώματα και όμως
αισθάνομαι σαν να μου λείπει το ένα και μοναδικό δικαίωμα: να ζω και να
αισθάνομαι ως ελεύθερος άνθρωπος.

Η ατομικότητα μοιάζει να προστατεύεται μόνον όταν οδηγεί προς την
ομογενοποίηση. Στο όνομα της κατοχύρωσης της διαφορετικότητας αφαιρούν
στοιχεία του προσώπου αντί να προσθέτουν. Με την απομόνωση, την αποξένωση και
την αδιαφορία δεν επιτυγχάνεται ασφάλεια. Μηδενική ταυτότητα αποκτάται.

ΥΓ1: Φοβάμαι ότι σε λίγο θα έχουμε σημάδια / σύμβολα αναγνώρισης
κρυπτοχριστιανών, συνθηματική γλώσσα επικοινωνίας των χρηστών HiTech,
νοηματικές κινήσεις των αποκλεισμένων. Βαβέλ 2001.

ΥΓ2: Το κρίσιμο (και αποκρυπτόμενο) ερώτημα δεν είναι τι θα γράφει η όποια
ταυτότητα (αστυνομική, κομματική, δημοτική, εκκλησιαστική) αλλά σε τι
χρησιμεύει (αφού κανείς δεν ανα-γνωρίζει κανένα και κανείς δεν σου ανοίγει την
όποια πόρτα απλά και μόνο επειδή διαθέτεις χάρτινη ή πλαστική ταυτότητα).

Ο Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής της Εγκληματολογίας στο Τμήμα
Επικοινωνίας και ΜΜΕ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.