ΔΡΟΜΟΙ

Οι γιατροί…

… στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ μελετούν ένα νέο φάρμακο που ελπίζουν ότι
θα απαλλάξει από τα βάσανά τους εκατομμύρια γυναίκες. Στόχος των γιατρών δεν
είναι ούτε ο καρκίνος του μαστού ούτε η οστεοπόρωση ή κάτι τέτοιο. Η νέα
αρρώστια δεν είχε τραβήξει μέχρι τώρα την προσοχή τους. Σύμφωνα με τους
ερευνητές του Στάνφορντ είναι μια «κρυφή επιδημία»: η ψυχαναγκαστική μανία των
γυναικών για ψώνια. Πρόκειται, λένε, για μια ακατανίκητη παρόρμηση με
επιβλαβείς χρόνιες συνέπειες για το άτομο, το οποίο επιδίδεται σε μία
«κραιπάλη αγορών» και ύστερα νιώθει αισθήματα ενοχής γι’ αυτό. Περίπου το 8%
των Αμερικανών έχει αυτό το «αλκολίκι» ­ και το 90% από αυτούς είναι γυναίκες.

Η μανία…

… για ψώνια μπορεί άραγε να έχει σχέση με την αμερικανική ευημερία;
«Φαίνεται πως πρόκειται για μια ασθένεια της κοινωνίας της αφθονίας»,
υποστηρίζει ο κοινωνιολόγος Τζέρολντ Πόλακ στο αμερικανικό περιοδικό «Mother
Jones». «Οι διαφημιστές θέλουν να μας κάνουν να πιστέψουμε πως τα ψώνια είναι
ένας λόγος ύπαρξης». Όμως, το ενδεχόμενο οι διαφημιστές να σπρώχνουν τις
γυναίκες στην ψύχωση είναι μόνο η μια όψη του προβλήματος. Γιατί φαίνεται πως
αυτή ακριβώς η ψύχωση βολεύει και τις φαρμακευτικές εταιρείες, που σπεύδουν να
τη «θεραπεύσουν». Το φάρμακο των ερευνητών του Στάνφορντ, που είναι
εγκεκριμένο από τις αρμόδιες αρχές, είναι ένα αντικαταθλιπτικό του τύπου SSRI
(επιλεκτικός αναστολέας σεροτονίνης).

Πέντε εταιρείες…

… παρασκευάζουν τέτοια φάρμακα. Οι τέσσερις από αυτές ­ Pfizer (Zoloft), Eli
Lilly (Prozac), SmithKline Beecham (Paxil) και Solvay (Luvox) ­ ανακοίνωσαν
ότι ούτε κάνουν ούτε σκοπεύουν να κάνουν έρευνες για φάρμακα κατά της
καταναλωτικής μανίας. Έτσι μένει μονάχα η πέμπτη. Το πιθανότερο είναι πίσω από
τους μυστηριώδεις χορηγούς των ερευνητών του Στάνφορντ να βρίσκεται η εταιρεία
Forest Pharmaceuticals (Celexa), υποστηρίζει το αμερικανικό περιοδικό. Ήταν η
μοναδική εταιρεία που αρνήθηκε να επιβεβαιώσει ή να διαψεύσει οποιαδήποτε
ανάμειξή της στις έρευνες του Πανεπιστημίου Στάνφορντ.

Οι ειδικοί…

… της ψυχικής υγείας αναγνωρίζουν και παίρνουν στα σοβαρά τη συμπεριφορά που
οι ερευνητές του Στάνφορντ περιέγραψαν ως «ψυχαναγκαστική μανία για ψώνια».
Όμως, ο εντοπισμός της στις γυναίκες, ξαναφέρνει στο νου ύποπτες «γυναικείες
ασθένειες» του δέκατου ένατου αιώνα, όπως η νευρασθένεια και η υστερία,
σύνδρομα τα οποία αναφέρονταν επιλεκτικά σε μία αρρωστημένη «γυναικεία»
συμπεριφορά. Αυτή η διαταραχή δεν αναφέρεται καν στο διαγνωστικό εγχειρίδιο
της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Ένωσης. Αυτό συμβαίνει γιατί οι περισσότεροι
ψυχίατροι δεν την βλέπουν σαν μια ειδική διαταραχή, αλλά σαν σύμπτωμα μιας
ευρύτερης διαταραχής, όπως το άγχος ή η κατάθλιψη, για την οποία υπάρχουν ήδη
αγωγές και θεραπείες. Εδώ λοιπόν μπαίνει το μάρκετινγκ. Αν οι ερευνητές του
Στάνφορντ καταλήξουν στο συμπέρασμα πως το φάρμακο που μελετούν είναι
αποτελεσματικό, οι εφημερίδες και τα περιοδικά θα πλημμυρίσουν από άρθρα γι’
αυτήν την «κρυφή επιδημία». Και όλοι θα συστήνουν στα θύματα της καταναλωτικής
μανίας, να κάνουν άλλη μία αγορά: ένα μικρό χάπι που θα τους κάνει να νιώσουν
καλύτερα.