Ένα δισ. ευρώ στην ΕΚΤ από την Τράπεζα της Ελλάδος

Επτά αλλαγές στα δάνεια και στις καταθέσεις φέρνει η ένταξη της χώρας στην
ΟΝΕ, η οποία σηματοδοτεί και το τέλος των «πιέσεων» στη δραχμή. Από την
1.1.2001 όλοι οι Έλληνες θα μπορούν να μετατρέψουν τα δάνειά τους και τις
καταθέσεις τους σε ευρώ, θα έχουν τη δυνατότητα να πάρουν καταναλωτικό δάνειο
και να κάνουν αγορές με πιστωτικές κάρτες χωρίς περιορισμούς, ενώ οι αποφάσεις
για το ύψος των επιτοκίων, που θα είναι χαμηλότερα, δεν θα λαμβάνονται από την
Τράπεζα της Ελλάδος αλλά από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, με βάση την
πορεία του πληθωρισμού στην ευρωζώνη αλλά και την εξέλιξη της ισοτιμίας του
κοινού νομίσματος. Πρόκειται για ορισμένες από τις αλλαγές που θα υπάρξουν στη
ζωή των Ελλήνων κατά το 2001.

Μάλιστα, από την 1.1. 2002, κάθε Έλληνας καταναλωτής, εργαζόμενος,
επιχειρηματίας και δανειολήπτης θα μπορεί να έχει στο πορτοφόλι του σε φυσική
μορφή ευρώ, αντί για δραχμές.

Στις 15 Δεκεμβρίου 2001 η Τράπεζα της Ελλάδος σκοπεύει να εφοδιάσει 27
κεντρικά της υποκαταστήματα στις μεγάλες πόλεις της χώρας με ευρωνομίσματα.

Στα υποκαταστήματα αυτά, από την 1η Ιανουαρίου του 2002 θα μπορούν να
προσέρχονται τράπεζες, επιχειρήσεις και ιδιώτες και να ανταλλάσσουν τις
δραχμές τους με ευρώ. Επιτόπου θα γίνεται και η “ακύρωση” των δραχμών σε
ειδικά μηχανήματα με τα οποία θα εφοδιασθεί η Τράπεζα, αφού μόνο η φυσική
καταστροφή του εγχώριου νομίσματος εγγυάται ότι δεν θα υπάρξουν παρενέργειες,
κοινωνικές και οικονομικές στο μέλλον.

Στην Τράπεζα της Ελλάδος προετοιμάζονται με γοργούς ρυθμούς προκειμένου να
ολοκληρώσουν όλες αυτές τις αλλαγές για τις οποίες ο υποδιοικητής της Τραπέζης
κ. Νίκος Γκαργκάνας τονίζει ότι έχουν ήδη δρομολογηθεί, επισημαίνοντας ότι
εγκαίρως η Ελλάδα θα έχει εναρμονισθεί με το καθεστώς που ισχύσει στις άλλες
11 χώρες – μέλη της ΟΝΕ.

Ειδικότερα, η ένταξη της χώρας στην ευρωζώνη φέρνει τις παρακάτω αλλαγές στους
τομείς των καταθέσεων, των δανείων, των επιτοκίων, αλλά και του νομίσματος.

1 Οι δεσμεύσεις των καταθέσεων

Σταδιακά από τον Ιούλιο θα ξεκινήσει η απελευθέρωση των υποχρεωτικών
καταθέσεων, συνολικού ύψους 2,8 τρισ. δρχ., που έχουν οι εμπορικές τράπεζες
στην Τράπεζα της Ελλάδος. Το ποσοστό των δεσμεύσεων αυτών, από 12% θα
περιορισθεί στο 2% που ισχύει και στις άλλες χώρες – μέλη της ΟΝΕ. Στην
Τράπεζα της Ελλάδος υπάρχει ο προβληματισμός για τον τρόπο που θα προχωρήσει η
κατάργηση των δεσμεύσεων, ώστε το συγκεκριμένο μέτρο αφενός να είναι σύμφωνο
με το απελευθερωμένο καθεστώς που ισχύει στην ΟΝΕ και αφετέρου να μην
προκληθούν πιέσεις στον πληθωρισμό από μία μαζική εισροή των κεφαλαίων αυτών
στην αγορά με τη μορφή δανείων. Έτσι, η Τράπεζα της Ελλάδος συζητά με τις
εμπορικές τράπεζες να δεχθούν την τοποθέτηση των ποσών αυτών σε ομόλογα με
ελκυστικό επιτόκιο και με τη δέσμευση ότι για ένα ορισμένο διάστημα δεν θα
μπορούν να τα ρευστοποιήσουν.

2 Οι περιορισμοί στα καταναλωτικά

Το φθινόπωρο θα καταργηθούν οι περιορισμοί που ισχύουν στη χορήγηση
καταναλωτικών δανείων από τις τράπεζες. Έτσι, θα καταργηθεί το ανώτατο όριο
των 8 εκατομμυρίων δραχμών που ισχύει σήμερα για τη λήψη καταναλωτικών δανείων
και αγορών μέσω πιστωτικών καρτών. Αυτό σημαίνει ότι ανάλογα με το εισόδημα
του δανειολήπτη οι τράπεζες θα χορηγούν δάνεια για αγορά καταναλωτικών αγαθών
για μεγαλύτερα ποσά.

3 Η συμμετοχή στα αποθέματα

Μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2000 η Τράπεζα της Ελλάδος θα πρέπει να συνεισφέρει 1
δισεκατομμύριο ευρώ στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), καθώς και ένα πολύ
μικρό μέρος των αποθεμάτων της χώρας σε χρυσό. Πρόκειται για τη συμμετοχή της
Ελλάδος στα αποθέματα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για την άσκηση της
συναλλαγματικής πολιτικής. Όπως τονίζει ο κ. Γκαργκάνας, τα υπόλοιπα αποθέματα
θα τα διαχειρίζεται η Τράπεζα της Ελλάδος υλοποιώντας τις κατευθυντήριες
γραμμές που θα δίνει η ΕΚΤ σε όλες τις Κεντρικές Τράπεζες των χωρών της
Ευρωζώνης για τις καθημερινές παρεμβάσεις τους στην αγορά όπου θα
διαμορφώνεται η ισοτιμία του κοινού νομίσματος.

4 Κατάργηση του fixing

Από 1.1.2001 καταργείται το Fixing στην Τράπεζα της Ελλάδος. Η δραχμή θα έχει
προσδεθεί οριστικά και αμετάκλητα με το ευρώ στις 340,75 δραχμές. Έτσι, δεν θα
χρειάζεται να υπάρχουν πλέον οι συναλλαγές στο Fixing κατά τη διάρκεια του
οποίου, σήμερα, η Τράπεζα της Ελλάδος παρεμβαίνει αγοράζοντας ή πουλώντας
δραχμές και καθορίζει την τρέχουσα ισοτιμία του νομίσματος. Η τρέχουσα
ισοτιμία της δραχμής θα παραμένει αμετάβλητη. Θα μεταβάλλεται μόνο η ισοτιμία
του ευρώ σε σχέση με τα κυριότερα ξένα νομίσματα (δολάριο, γιεν, στερλίνα
κ.ά.). Η ισοτιμία του ευρώ σε σχέση με τα νομίσματα αυτά θα καθορίζεται σε
καθημερινή βάση στις αγορές συναλλάγματος των 12 χωρών – μελών της ΟΝΕ με βάση
την προσφορά και τη ζήτηση. Η Τράπεζα της Ελλάδος, όπως κάνουν σήμερα οι
Κεντρικές Τράπεζες των 11 χωρών – μελών της ΟΝΕ, θα παρεμβαίνει στην εγχώρια
αγορά συναλλάγματος όποια στιγμή κριθεί απαραίτητο με βάση τις κατευθύνσεις
της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και θα συμβάλλει στη διαμόρφωση της
ισοτιμίας του ευρώ.

Στην Τράπεζα της Ελλάδος τονίζουν ότι με την πρόσδεση της δραχμής στο ευρώ
(1.1.2001) θα εξαλειφθούν οριστικά οι κίνδυνοι των πιέσεων στη δραχμή, αφού
στην αγορά συναλλάγματος δεν θα διαπραγματεύεται η δραχμή αλλά το ευρώ.

5 Σε ευρώ δάνεια και καταθέσεις

Από 1.1.2001, όλοι οι Έλληνες θα μπορούν να μετατρέψουν τα υπόλοιπα των
δανείων τους σε ευρώ, καθώς και τις καταθέσεις τους. Πρόκειται για την πρώτη
φάση εισαγωγής του νέου ενιαίου νομίσματος σε λογιστική μορφή. Αυτή η πρώτη
φάση θα διαρκέσει μέχρι την 1.1.2002, που θα κυκλοφορήσει σε πραγματική μορφή
το κοινό νόμισμα. Μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου του 2002 θα κυκλοφορούν μαζί το
ευρώ και η δραχμή. Πρόκειται για το διάστημα που θα ολοκληρωθεί η απόσυρση του
εθνικού νομίσματος. Από 1.3.2002 θα κυκλοφορεί μόνο το ευρώ. Έτσι, όλα τα
δάνεια και οι καταθέσεις θα είναι σε ευρώ.

6 Οι αποφάσεις για τα επιτόκια

Από 1.1.2001, που τα εγχώρια επιτόκια θα έχουν πέσει στα ευρωπαϊκά επίπεδα, το
σήμα για τις αυξομειώσεις των επιτοκίων στα δάνεια και στις καταθέσεις των
εμπορικών τραπεζών δεν θα το δίνει η Τράπεζα της Ελλάδος με τις αναπροσαρμογές
των επιτοκίων παρέμβασής της στη διατραπεζική αγορά. Το σήμα θα δίνει η ΕΚΤ
μέσω της πολιτικής διαμόρφωσης του επιτοκίου παρέμβασής της στις αγορές
συναλλάγματος, όπως συμβαίνει σήμερα στις 11 χώρες – μέλη της ΟΝΕ. Πρόκειται
για αποφάσεις που παίρνει η Κεντρική Τράπεζα λαμβάνοντας υπόψη την πορεία του
πληθωρισμού και του ευρώ. Αυτές οι αποφάσεις θα δίνουν την κατεύθυνση στις
εμπορικές τράπεζες για αυξομειώσεις των δικών τους επιτοκίων. Η Τράπεζα της
Ελλάδος έχει ήδη προσαρμόσει το καταστατικό της στο οποίο προβλέπεται ότι η
πολιτική επιτοκίων θα καθορίζεται από το Γενικό Συμβούλιο της ΕΚΤ που θα
συνεδριάζει στη Φρανκφούρτη. Το Συμβούλιο Νομισματικής Πολιτικής της Τραπέζης
της Ελλάδος θα εξακολουθεί να υπάρχει με την εποπτεία του τραπεζικού
συστήματος.

7 Η απόσυρση της δραχμής

Από τις 15 Δεκεμβρίου 2001 η Τράπεζα της Ελλάδος θα εφοδιάσει με ευρώ τα 27
μεγαλύτερα υποκαταστήματά της σε αντίστοιχες πολεις της Ελλάδος. Παράλληλα
εξετάζεται να δοθούν ευρώ σε τράπεζες και σε μεγάλες επιχειρήσεις. Σε κάθε
περίπτωση πάντως στα υποκαταστήματα θα μπορούν όλοι, επιχειρήσεις και ιδιώτες,
να ανταλλάσσουν τις δραχμές τους με ευρώ. Όπως τονίζει ο κ. Γκαργκάνας, από
την 1.1.2002 θα ξεκινήσει η απόσυρση της δραχμής. Η σκέψη που επικρατεί στην
Τράπεζα της Ελλάδος, όπως εξηγεί ο υποδιοικητής της, είναι ταυτόχρονα με την
απόσυρση να γίνεται και η τεχνητή αλλοίωση των χαρακτηριστικών του νομίσματος.
Στη συνέχεια θα κατευθύνονται στα χυτήρια για να πάρουν πάλι τη μορφή
μετάλλου. Αυτό επιβάλλεται για δύο λόγους, προσθέτει ο κ. Γκαργκάνας. Πρώτον,
γιατί η φύλαξη των δραχμών θα απαιτούσε πολύ μεγάλο κόστος. Δεύτερον, γιατί
στην περίπτωση που δεν ολοκληρωθεί η καταστροφή της δραχμής υπάρχει ο κίνδυνος
να επικρατήσει η αντίληψη ότι ενδεχομένως στο μέλλον να επανέλθει ως νόμισμα,
γεγονός που θα προκαλούσε μια σειρά από ανεπιθύμητες κοινωνικές και
οικονομικές παρενέργειες.