ΔΡΟΜΟΙ

Ας υποθέσουμε…

… πως είναι άνοιξη (είναι), πως οι πόλεμοι, οι λιμοί και οι καταποντισμοί
έχουν όλοι τελειώσει και πως τα αδιάκοπα και υποχρεωτικά κηρύγματα για τη
φρίκη τους έχουν πια αρχίσει να κουράζουν. Ο άνθρωπος νιώθει μια ξαφνική
ανάγκη για δροσερό αέρα, για ελαφρότητα, ακόμη και για ανηθικότητα.
Αδιαφορώντας για τις επιπτώσεις, μπαίνει στον πειρασμό να ξεφυλλίσει το
«Ημερολόγιο της ηδονής», βιβλίο του 1791, συγγραφέα ανωνύμου, που σίγουρα
άξιζε καλύτερη τύχη: «Θα ξεσηκώσουμε εναντίον μας τον συρφετό των φαρισαίων
και των υποκριτών. Θα φωνάξουν “σκάνδαλο” όλοι οι ανόητοι εν χορώ. Μα εμείς θα
έχουμε με το μέρος μας τους αληθινούς φιλοσόφους και τις ωραίες γυναίκες. Και
θα νιώσουμε δικαιωμένοι από την εκτίμηση των φιλοσόφων και από το χαμόγελο των
γυναικών».

Το 1791…

… ήταν μια σημαντική χρονιά στη Γαλλία. Η Επανάσταση έχει γίνει, μα αντηχούν
κιόλας οι φωνές της «λογικής»: η σαρξ είναι ασθενής, η ιστορία έχει τελειώσει,
η ανθρωπότητα δεν θα αργήσει να χαθεί, η ελευθερία απειλεί με διάλυση την
οικογένεια, το σχολείο, την πατρίδα. Μιλήστε καλύτερα για μιζέρια, για σφαγές,
μα ποτέ για ηδονή, γι’ αυτό τον φορέα του πνευματικού θανάτου. Είναι η φωνή
της αρετής, ο αιώνιος κλήρος, πάντα πρόθυμος να αλλάξει «ένδυμα» αλλά όχι και
έμμονες ιδέες. Ο Ταρτούφος νιώθει άνετα εκείνες τις μέρες. Παλιά κηρύγματα,
παλιά ιστορία, που σίγουρα δεν έχει τελειώσει ακόμη.

Η δημοκρατία…

… είναι μια πόρνη, ναι, μα ούτε λιγότερο ούτε περισσότερο από τη Μαρία
Μαγδαληνή. «Η Επανάσταση έγινε από τους φιλήδονους», θα πει αργότερα ο
Μποντλέρ. Μην εμπιστεύεστε ποτέ την επανάσταση στους εχθρούς της φιληδονίας.
Υπάρχουν βιβλία που θα ταίριαζαν καλύτερα στα χέρια του μαρκήσιου Ντε Σαντ
παρά στην τσέπη των κυρίων της εποχής. Όπως το «Αλμανάκ των δεσποινίδων του
Παρισιού» (εκδ. Arlea). Ονόματα, ιδιαιτερότητες, περιγραφές, διευθύνσεις. Η
δεσποινίς Ντιγκαζόν. «Ηθοποιός θεϊκή σε όλα τα είδη, γεννημένη για την ηδονή
των θνητών. 15 λουδοβίκεια». Η Λορ, στην οδό Ανφέρ. «Το ίδιο σαγηνευτική στο
κρεβάτι όσο και στο θέατρο. Πηδάει από το ένα στο άλλο με θαυμαστή χάρη. 24
λίβρες». Η Ντιπρέ, στην οδό Ρισελιέ, κοντά στη Βιβλιοθήκη. «Κάνει έρωτα σαν
θρησκευόμενη, δηλαδή με πάθος. 10 λουδοβίκεια».

Ένας κατάλογος…

… αντάξιος του Δον Τζοβάνι που ο Μότσαρτ εμπνεύστηκε από τον Καζανόβα.
Σίγουρα μια επαναστατική εποχή. Το διαπιστώνει κανείς διαβάζοντας ένα άλλο
βιβλίο, έναν «οδηγό» εκείνης της εποχής, το «Λεξικό των νυμφών του Παλέ
Ρουαγιάλ» (εκδ. Arlea). Μα είναι κιόλας το 1826. Η Παλινόρθωση. Η πορνεία δεν
παύει να υπάρχει, αλλά διαφορετικά: έχει γίνει επαίσχυντη, σύμπτωμα κοινωνικής
παρακμής, άξια τιμωρίας. Υποκρισία, φόβος, σωφροσύνη, αποστροφή, όλες οι
μικροαστικές αρετές. Έρχεται το λιτό πνεύμα της οικονομίας, πλαισιωμένο από τη
θρησκεία και τα κοινωνικά κηρύγματα. Η ειρωνεία και η φιληδονία περνούν στην
παρανομία. Παλιά κηρύγματα, παλιά ιστορία, που σίγουρα δεν έχει τελειώσει ακόμη.