ΔΡΟΜΟΙ

Το περπάτημα…

… και η ιστορία του δύσκολα μπορεί να φανταστεί κανείς, αν δεν έχει διαβάσει
Ρεμπέκα Σόλνιτ, πως θα μπορούσαν ποτέ να απασχολήσουν κάποιον στα σοβαρά. Η
συγγραφέας, που έχει τιμηθεί με το βραβείο Γκουγκενχάιμ, ξέρει να μετατρέπει
σε ποίηση ένα τόσο «πεζό» θέμα. Αυτό ακριβώς κάνει στο βιβλίο της «Το πάθος
της περιπλάνησης» (εκδ. Viking). Όπως λέει η ίδια, το θέμα είναι τέτοιο, που
μοιραία μια ιστορία του περπατήματος δεν μπορεί να κρατηθεί μονάχα πάνω σε ένα
δρόμο. Εύκολα νιώθει κανείς τον πειρασμό να «ξεστρατίσει», καθώς το περπάτημα
βοηθάει τη σκέψη και τη συνδέει με τον βαθύτερο κόσμο της σωματικής εμπειρίας.

Έτσι, η Σόλνιτ…

… περνάει από τη φιλοσοφία (Ρουσώ, Κίρκεγκορ), στην εξελικτική βιολογία
(δίποδα ανθρωποειδή), στα προσκυνήματα και τις περιηγήσεις, στα μονοπάτια της
μνήμης. Οι απόπειρες των ακτημόνων να πάρουν τη γη που είχαν στα χέρια τους οι
γαιοκτήμονες οφείλονται στο περπάτημα. Το πάθος για περπάτημα και η λατρεία
για τη φύση έγιναν ο Δούρειος Ίππος ο οποίος έριξε όλους τους φράχτες που πίσω
τους κρύβονταν οι αριστοκρατικές περιουσίες.

Ο περιπατητής…

… μπορεί να είναι μοναχικός, έστω και αν είναι τριγυρισμένος από μεγάλο
πλήθος. Μπορεί να είναι ο αμέριμνος διαβάτης του Σέντραλ Παρκ, ο καχύποπτος
ανθρωπάκος του ντικενσιανού Λονδίνου ή ο αιώνιος περιηγητής του Παρισιού, που
τις καμάρες του, τα βουλεβάρτα του και τις προμενάδες του έχουν περάσει κάθε
λογής διανοούμενοι, από τον Μποντλέρ μέχρι τον Μπρετόν. Μα η Σόλνιτ δεν
αρκείται να στέλνει καρτ ποστάλ από το παρελθόν. Πηδάει πρόθυμα μέσα στις
φλόγες της εξέγερσης, πότε στη Βελούδινη Επανάσταση και πότε στη Γαλλική
Επανάσταση, πότε στο 1789 και πότε στο 1989: «Το περπάτημα, που μπορεί να
είναι προσευχή, σεξ, επικοινωνία με τη γη ή περισυλλογή, γίνεται λόγος σε
αυτές τις διαμαρτυρίες και τις εξεγέρσεις, όπου η ιστορία γράφεται με τα πόδια
των πολιτών που περπατούν στις πόλεις τους».

Μα όσο εύκολα…

… το περπάτημα μπορεί να οδηγήσει στον Παράδεισο, το ίδιο εύκολα μπορεί να
οδηγήσει και στον Άδη, όταν αυτός ο Άδης είναι ένα αδιέξοδο, μια πόλη
φτιαγμένη ερήμην των πεζών. Εκεί, ο Σίσυφος της αεροβικής χορεύει αενάως τα
φετιχιστικά βάρη του πάνω στο στιλπνό δάπεδο ενός γυμναστηρίου. «Αν υπάρχει
ιστορία του περπατήματος, είναι φανερό πως έχει φτάσει και αυτή σε ένα σημείο
όπου ο δρόμος τελειώνει, σε ένα μέρος όπου δεν υπάρχει δημόσιος χώρος, σε ένα
τοπίο που έχει στρωθεί με τσιμέντο. Εκεί, η αναψυχή συρρικνώνεται και
συντρίβεται κάτω από το άγχος της παραγωγής, εκεί τα σώματα δεν ανήκουν στον
κόσμο αλλά στον εσωτερικό διάκοσμο αυτοκινήτων και κτιρίων, εκεί μια αποθέωση
της ταχύτητας κάνει αυτά τα σώματα να φαίνονται αδύναμα και αναχρονιστικά. Σε
αυτό το περιβάλλον, το περπάτημα είναι μια ανατρεπτική παρέκβαση, μια
φαντασμαγορική πορεία μέσα από ένα εγκαταλειμμένο το+πίο από ιδέες και εμπειρίες».