Διαφορετικοί, αλλά ενωμένοι

«Ευρώπη: Διαφορετικοί, αλλά Ενωμένοι»: Ανάμεσα σε επτά προτάσεις, μία
επιτροπή αποτελούμενη από δεκαπέντε προσωπικότητες, μία από κάθε χώρα της
Ευρωπαϊκής Ένωσης ­ η Ελλάδα εκπροσωπήθηκε από τον υπουργό Πολιτισμού Θεόδωρο
Πάγκαλο ­ επέλεξε το παραπάνω σύνθημα για την ενωμένη Ευρώπη.

Το σύνθημα αυτό είναι το νέο σύμβολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έπειτα από τη
σημαία με τα δώδεκα αστέρια και τον ύμνο. Παρουσιάσθηκε την περασμένη Πέμπτη
στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και πρόκειται να υποβληθεί στο συμβούλιο των
δεκαπέντε αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της Ε.Ε., το οποίο θα συνεδριάσει
στις 19 και 20 Ιουνίου, στην Πορτογαλία. Στον διαγωνισμό, ο οποίος έγινε μέσω
του Ίντερνετ (με πρωτοβουλία της «Ουέστ-Φρανς», της εφημερίδας με τη
μεγαλύτερη κυκλοφορία στη Γαλλία, και του Memorial de Caen, του μουσείου της
ειρήνης στη νορμανδική πόλη Καν) και κατέληξε στην υιοθέτηση του συνθήματος,
πήραν μέρος 80.000 νέοι από ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση (στην Ελλάδα 115
σχολεία συμμετείχαν στον διαγωνισμό, ανεβάζοντας τη χώρα μας στην τρίτη θέση
των συμμετοχών). «ΤΑ ΝΕΑ» ήταν η μοναδική ελληνική ανάμεσα στις δεκαεπτά
μεγάλες ευρωπαϊκές εφημερίδες που υποστήριξαν το εγχείρημα και συμμετείχαν στη
διαδικασία για την επιλογή του συνθήματος.

Ελληνική συμμετοχή. Κρατώντας τη σημαία της Ελλάδας, η Αγγελική παρουσίασε στο Ημικύκλιο την Γ’ τάξη του Ενιαίου Λυκείου Αγίου Νικολάου Σιθωνίας Χαλκιδικής, η οποία εκπροσώπησε την Ελλάδα στην τελετή επίδοσης του συνθήματος στην πρόεδρο του Ευρωκοινοβουλίου

Η όλη επιχείρηση διήρκεσε περισσότερο από έναν χρόνο. Και την Πέμπτη, στις
Βρυξέλλες, μια επιτροπή αποτελούμενη από δεκαπέντε ευρωπαϊκές προσωπικότητες ­
μία από κάθε χώρα-μέλος της Ε.Ε. ­ παρέδωσε στην πρόεδρο του Ευρωπαϊκού
Κοινοβουλίου Νικόλ Φοντέν το σύνθημα. Η τελική επιλογή έγινε ανάμεσα στις επτά
προτάσεις που είχαν προκριθεί στα προηγούμενα στάδια της διαδικασίας, κατά την
οποία εξετάστηκαν συνολικά οι 2.016 προτάσεις που είχαν καταθέσει νέοι ηλικίας
10 έως 19 χρόνων από όλες τις χώρες της Ένωσης. Η επιτροπή των προσωπικοτήτων
επέλεξε μία λύση συμβιβασμού: «Ευρώπη: Διαφορετικοί, αλλά Ενωμένοι», μία φράση
που μεταφράσθηκε στις ένδεκα επίσημες γλώσσες της Ένωσης, καθώς και στα
λατινικά ­ In varietate concordia.

Το σύνθημα που τελικά επελέγη (έπειτα από μιάμιση ώρα διαβουλεύσεων των μελών
της επιτροπής) δεν είναι ούτε ιδιαίτερα ευρηματικό ούτε μπορεί να αποτελέσει
πηγή έμπνευσης για τους πολίτες της Ευρώπης, παραδέχονταν τα περισσότερα μέλη
της. Πολλά εξ αυτών ­ κυρίως προσωπικότητες της Αριστεράς, όπως ο πρόεδρος της
επιτροπής Ζακ Ντελόρ ­ είχαν υποστηρίξει το σύνθημα «Ειρήνη, Ελευθερία,
Αλληλεγγύη», με αποτέλεσμα να ακολουθήσει έντονη συζήτηση εντός της επιτροπής
γύρω από τον όρο «αλληλεγγύη». Άλλα μέλη θεώρησαν ότι η λέξη αυτή είναι πολύ
«χαρακτηρισμένη», καθώς στην αγγλική και σε άλλες ευρωπαϊκές γλώσσες
παραπέμπει άμεσα στον συνδικαλισμό και τον σοσιαλισμό. Και όπως θυμήθηκε ο
Θεόδωρος Πάγκαλος από την εποχή που ήταν υπουργός Εξωτερικών, σε ένα ευρωπαϊκό
συμβούλιο η Μάργκαρετ Θάτσερ είχε αντιταχθεί κατηγορηματικά στη χρήση του όρου
«κοινωνικοί εταίροι» σε κείμενο του συμβουλίου…

Ο κ. Ντελόρ εξέφρασε πάντως την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι, κατά πώς
φαίνεται από τα συνθήματα που πρότειναν, οι νέοι της Ευρώπης βρίσκονται σε
αγαστή σύμπνοια με τους «πατέρες της Ευρώπης». «Αν εξετάσει κανείς τις έννοιες
που πρόκριναν ­ ειρήνη, ενότητα, διαφορά, ελπίδα, αλληλεγγύη, σεβασμός ­, του
δημιουργείται η εντύπωση ότι το “γονίδιο” πέρασε σε τρεις γενιές», τόνισε ο
πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, επισημαίνοντας πάντως ότι από το
σύνθημα που επελέγη, «κατά τη γνώμη μου, λείπει η λέξη αλληλεγγύη». Ο κ.
Πάγκαλος θύμισε πως «συχνά στο παρελθόν κράτη και πόλεις συμπύκνωσαν σε λίγες
λέξεις την κυρίαρχη πολιτική βούληση της στιγμής. Σε όλες αυτές τις
περιπτώσεις, οι λέξεις αυτές επιβλήθηκαν από μια ανώτερη δύναμη. Το σύνθημα,
όμως, της Ευρώπης», υπογράμμισε, «επελέγη έπειτα από διάλογο, ελεύθερα από τα
νιάτα μας και αυτό συμβαίνει για πρώτη φορά στην Ιστορία, αυτή η διαδικασία
ήταν μοναδική. Ας ελπίσουμε ότι το σύνθημα αυτό θα μας συνοδεύει πάντα».

Η επίδοση του συνθήματος στην κυρία Φοντέν έγινε την Πέμπτη σε μια πανηγυρική
τελετή, παρουσία 420 νέων Ευρωπαίων, οι οποίοι είχαν προσκληθεί με την
ευκαιρία αυτή στο Ημικύκλιο. Η Ελλάδα εκπροσωπήθηκε από την Γ΄ τάξη του
Ενιαίου Λυκείου Αγίου Νικολάου Σιθωνίας Χαλκιδικής, το σύνθημα της οποίας,
«Απ’ όπου κι αν κοιτάξω τον ίδιο βλέπω ουρανό. Είμαι Ευρωπαίος πολίτης»,
λιγότερο συμβατικό και πιο εμπνευσμένο από εκείνο που τελικά επελέγη, είχε
προκριθεί από την ελληνική επιτροπή επιλογής των συνθημάτων. Όσον αφορά τώρα
το μέλλον του συνθήματος «Ευρώπη: Διαφορετικοί, αλλά Ενωμένοι», η Νικόλ Φοντέν
τόνισε ότι δεν μπορεί να το επιβάλει, αλλά επιθυμεί «να γίνει το σύνθημα όλων
των θεσμών, όπως ακριβώς έχουμε μία σημαία και έναν ύμνο». Η τελική απόφαση θα
ληφθεί από τους δεκαπέντε αρχηγούς κρατών ή κυβερνήσεων της Ε.Ε., που θα
συνεδριάσουν στις 19 και 20 Ιουνίου, στην Πορτογαλία.