ΔΡΟΜΟΙ

Οι Αμερικανοί…

… τουρίστες στην πόλη του Χο Τσι Μινχ αγοράζουν κόκκινα
βιετναμέζικα μπερέ, από αυτά με το γυαλιστερό κίτρινο αστέρι. Αγοράζουν επίσης
απομιμήσεις από αμερικάνικα οπλόσημα και πράσινες κάσκες σαν και εκείνες που
φορούσαν οι Βορειοβιετναμέζοι στρατιώτες. Μπορούν, αν θέλουν, να πάνε να δούνε
τις σήραγγες που μέσα εκεί ζούσαν και πολεμούσαν οι Βιετκόνγκ. Και με ένα
δολάριο, μπορούν να ρίξουν μια ριπή με ένα ΑΚ-47. Έτσι κατέληξε τελικά ο
πόλεμος του Βιετνάμ: ούτε τραγωδία ούτε φάρσα, αλλά κιτς.

Πάνε 25 χρόνια…

… από την πτώση αυτής της πόλης, που τότε λεγόταν Σαϊγκόν, και
ακόμη περισσότερα από τότε που ένας μονόχειρας βετεράνος του πολέμου είχε
ξεναγήσει τον δημοσιογράφο της «Ουάσιγκτον Ποστ» Ρίτσαρντ Κόεν στο θάλαμο με
τους ακρωτηριασμένους, στο στρατιωτικό νοσοκομείο Ουόλτερ Ριντ. Τώρα, στην
πόλη του Χο Τσι Μινχ, ο Ρίτσαρντ Κόεν θυμάται τις τραγικές εικόνες από εκείνο
το νοσοκομείο και αναλογίζεται την ανθρώπινη σπατάλη. Πόσοι από εκείνους τους
βετεράνους παραμένουν ακόμη σήμερα κλεισμένοι μέσα στους τέσσερις τοίχους του
νοσοκομείου; Και πώς μπορεί κανείς αβασάνιστα να φοράει το κόκκινο μπερέ με το
κίτρινο αστέρι; Μα παρόμοιες σκέψεις πρέπει να κάνουν και οι Βιετναμέζοι. Οι
κομμουνιστές κέρδισαν τον πόλεμο, ένωσαν τη χώρα τους, την έκαναν ανεξάρτητη ­
δεν είναι και λίγο. Όμως, το ντόμινο που υποτίθεται πως ήταν το Βιετνάμ,
εκείνο που θα έριχνε όλα τα άλλα ντόμινο στη Νοτιοανατολική Ασία, σήμερα
στέκεται μοναχικό και αβέβαιο. Ασφαλώς, τα γειτονικά ντόμινο έπεσαν, αλλά στα
χέρια «επενδυτικών οίκων», όπως η Goldman Sachs.

Οι Βιετναμέζοι…

… πολέμησαν σκληρά ­ εναντίον των Γιαπωνέζων, των Γάλλων και
των Αμερικανών. Τέσσερα εκατομμύρια νεκροί, άνθρωποι με ξύλινα πόδια στους
δρόμους. Και όμως, τα παιδιά τους δεν γνωρίζουν σήμερα τίποτα για τον πόλεμο
και προσπαθούν να μιμηθούν εκείνους ακριβώς τους ανθρώπους που κάποτε νίκησαν
οι πατεράδες τους. Η Σαϊγκόν παραμένει ακόμη η «Σαϊγκόν». Το νέο της όνομα δεν
«έπιασε». Η πόλη ξαναβυθίζεται στο αποικιακό παρελθόν της, με τις μοτοσυκλέτες
στους δρόμους, τις εγγλέζικες επιγραφές, τα δυτικότροπα ξενοδοχεία, τα
απλωμένα χέρια.

Ο βετεράνος…

… Μάρσαλ Κάρτερ είναι σήμερα διευθυντικό στέλεχος της State
Street Bank. Παραδίδει μαθήματα στους Βιετναμέζους για τις βασικές αρχές των
επενδύσεων. Ένας μεταφραστής μεταφράζει. Ανάμεσα στις ακατανόητες
βιετναμέζικες λέξεις, ξεχωρίζει κανείς κάποιες γνωστές: «Μάικροσοφτ,
Ίντερνετ…». Τι καταλαβαίνει άραγε το ακροατήριό του; Όμως, το παράδοξο είναι
αλλού. Ο ηττημένος επέστρεψε για να διδάξει τον νικητή. Δεν έχει καμιά σημασία
πια που το κόκκινο μπερέ συμβολίζει το αίμα και το κίτρινο αστέρι την
επιδερμίδα των ανθρώπων. Οι τουρίστες δεν το ξέρουν αυτό. Κόκκινο; Κίτρινο;
Ποιος νοιάζεται σήμερα; Το μοναδικό χρώμα που προκαλεί συγκινήσεις είναι το
πράσινο του δολαρίου.