Το οικονομικό τοπίο μετά την ένταξη

Νέο τοπίο για τους καταναλωτές, τους δανειολήπτες, τους φορολογούμενους, τους
επιχειρηματίες, τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους θα φέρει η ένταξη της
χώρας στην ΟΝΕ, για την οποία το πράσινο φως άναψαν οι δύο εκθέσεις της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας που δόθηκαν την
περασμένη εβδομάδα στη δημοσιότητα.

Οι προσαρμογές που θα γίνουν σε μια σειρά από τομείς της ελληνικής οικονομίας
εν όψει της ένταξής της στην ΟΝΕ και η αυστηρή οικονομική πολιτική που θα
εφαρμοσθεί τα επόμενα χρόνια προκειμένου να διατηρηθεί ο πληθωρισμός σε χαμηλά
επίπεδα, να μειωθεί το δημόσιο χρέος και να μηδενισθεί το δημόσιο έλλειμμα
αναμένεται να αλλάξουν την όψη της ελληνικής οικονομίας αλλά και τις συνθήκες
ζωής του Έλληνα πολίτη.

Πρόκειται για τα αποτελέσματα της πολιτικής απελευθέρωσης των αγορών μαζί με
την απελευθέρωση των κλειστών επαγγελμάτων, των ιδιωτικοποιήσεων, της
μεταρρύθμισης στο ασφαλιστικό σύστημα, της αναδιάρθρωση των δημοσίων δαπανών,
καθώς και της εφαρμογής συγκρατημένης πολιτικής αυξήσεων στους μισθούς και τις
συντάξεις. Αρκετές από τις αλλαγές αυτές αναμένεται να ξεκινήσουν εντός του
2000, ενώ όλες προβλέπεται να ολοκληρωθούν μέσα στην επόμενη διετία.

Το νέο τοπίο

Αναλυτικά, στο νέο τοπίο που θα δημιουργηθεί στην ελληνική οικονομία μέσα στη
επόμενη διετία θα υπάρχουν τα εξής χαρακτηριστικά:

* Φθηνότερα τιμολόγια και καλύτερες υπηρεσίες κοινής ωφέλειας για τους
καταναλωτές. Κυρίως στους τομείς της ηλεκτρικής ενέργειας και των
τηλεπικοινωνιών. Στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας εκτιμούν ότι η απελευθέρωση
της αγοράς τηλεπικοινωνιών και ηλεκτρικής ενέργειας που θα ισχύσει από τις
αρχές του 2001 και η είσοδος νέων επιχειρήσεων στους τομείς αυτούς θα έχουν ως
αποτέλεσμα να ενισχυθεί ο ανταγωνισμός και να υπάρξει μείωση στις τιμές των
τηλεφωνικών συνδιαλέξεων και του ηλεκτρικού ρεύματος για τους καταναλωτές.
Εκτιμάται ότι στο αποτέλεσμα αυτό αναμένεται να συμβάλει η πολιτική
μετοχοποιήσεων – ιδιωτικοποιήσεων των δύο μεγάλων ΔΕΚΟ μέσω της οποίας θα
αποκομίσουν κεφάλαια για να προχωρήσουν σε επενδύσεις τεχνολογικού εξοπλισμού
ώστε να αντεπεξέλθουν στον έντονο ανταγωνισμό που θα υπάρχει στο περιβάλλον
της ΟΝΕ. Σημειώνεται ότι η μείωση του κόστους των τηλεπικοινωνιών αποτελεί
στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης – όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα της Συνόδου
Κορυφής στη Λισαβώνα – προκειμένου και η Ευρώπη να προσαρμοσθεί ταχύτατα στα
δεδομένα της νέας οικονομίας του Ίντερνετ και των νέων τεχνολογιών.

Παράλληλα, η πολιτική απελευθέρωσης εξετάζεται να εφαρμοσθεί και σε άλλους
τομείς όπως στις μεταφορές, στη ναυτιλία και στα πετρελαιοειδή ανοίγοντας και
εκεί το πεδίο στην επιχειρηματική δραστηριότητα. Οι αποφάσεις για τους τομείς
αυτούς αναμένεται να οριστικοποιηθούν τους αμέσως επόμενους μήνες από το
υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και τα άλλα συναρμόδια υπουργεία.

* Χαμηλότερος πληθωρισμός αλλά και περιορισμένες αυξήσεις στους μισθούς και
τις συντάξεις. Με βάση στους σχεδιασμούς που κάνουν στο υπουργείο Οικονομικών
εν όψει της κατάρτισης του νέου προϋπολογισμού, το ύψος των αυξήσεων στους
μισθούς του Δημοσίου το 2001 θα κινείται σε ελαφρώς υψηλότερα επίπεδα από το
ύψος του πληθωρισμού ο οποίος προβλέπεται κοντά στο 2%. Λίγο μεγαλύτερες
αναμένεται να είναι οι αυξήσεις στις συντάξεις.

Για τον ιδιωτικό τομέα όπου οι αυξήσεις στους μισθούς καθορίζονται από τις
ελεύθερες συλλογικές διαπραγματεύσεις, στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι
για να είναι συμβατές με την αντιπληθωριστική πολιτική της κυβέρνησης δεν θα
πρέπει να υπερβαίνουν στο σύνολο της οικονομίας το 3,5%. Δηλαδή μετά και τις
κλαδικές διαπραγματεύσεις. Αυτό σημαίνει ότι η Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση
θα πρέπει να προβλέπει αυξήσεις στα επίπεδα του 2%.

* Φθηνότερα δάνεια για τους δανειολήπτες αλλά και μικρότερες αποδόσεις για
τους καταθέτες. Από τώρα μέχρι και το τέλος του έτους τα επιτόκια παρέμβασης
της Τραπέζης της Ελλάδος στη διατραπεζική αγορά από τα επίπεδα του 8% που
βρίσκονταί σήμερα θα πρέπει να έχουν μειωθεί κοντά στο 4% προκειμένου να
συγκλίνουν με τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά. Τη μείωση αυτή αναμένεται να
ακολουθήσουν και τα επιτόκια των εμπορικών τραπεζών στα δάνεια και στις
καταθέσεις. Η μεγαλύτερη μείωση επιτοκίων αναμένεται να υπάρξει στα
καταναλωτικά δάνεια, στα στεγαστικά καθώς και στα δάνεια προς τις μικρές
επιχειρήσεις αφού σε αυτά υπάρχουν ακόμη σημαντικά περιθώρια προσαρμογής. Όσον
αφορά τα δάνεια προς τις μεγάλες επιχειρήσεις ήδη κινούνται σε χαμηλά επίπεδα.
Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι οι περισσότερες μεγάλες εταιρείες
δανείζονται ήδη σε ξένο νόμισμα με χαμηλότερο κόστος.

Το επιτόκιο στις καταθέσεις ταμιευτηρίου στις περισσότερες τράπεζες κυμαίνεται
σήμερα στο 6%. Το επιτόκιο αυτό αναμένεται να προσαρμοσθεί σταδιακά στα
επίπεδα του 4% περί το τέλος του έτους, γεγονός που αναμένεται να στρέψει τους
αποταμιευτές σε άλλες πιο αποδοτικές μορφές τοποθέτησης των χρημάτων τους.

* Σταθερότητα στη συναλλαγματική ισοτιμία που θα ωφελήσει τις επιχειρήσεις
στις συναλλαγές τους αλλά και τους καταναλωτές. Η δραχμή από την 1.1.2001 θα
κλειδώσει σε σχέση με το ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι θα παραμένει σταθερά στην
κεντρική της ισοτιμία με την οποία θα προσδεθεί την 31.12.2000 και είναι η
340,75 δρχ. Από τους πρώτους μήνες του 2002 θα κυκλοφορεί μόνο το ευρώ το
οποίο θα αντικαταστήσει όλα τα εθνικά νομίσματα των 12 χωρών – μελών της ΟΝΕ
συμπεριλαμβανομένης της δραχμής.

* Νέες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης. Μέχρι το τέλος του έτους θα έχει
ολοκληρωθεί η μελέτη του ξένου οίκου – που θα επιλεγεί από το ΚΕΠΕ – για την
κατάσταση στο ασφαλιστικό καθεστώς. Με βάση τις προτάσεις που θα περιέχονται
στη μελέτη, η κυβέρνηση σκοπεύει να προχωρήσει σε διάλογο με τους φορείς όπου
θα αποφασισθούν οι αλλαγές. Η πρόθεση της κυβέρνησης είναι οι όποιες αλλαγές
γίνουν να είναι ήπιες. Όμως αρμόδια στελέχη του οικονομικού επιτελείου
αναφέρουν ότι ο χαρακτήρας και η κατεύθυνση των αλλαγών δεν θα εξαρτηθεί μόνο
από τις κυβερνητικές προθέσεις αλλά από τις γενικότερες αλλαγές που θα γίνουν
στο ασφαλιστικό σύστημα σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ήδη, στη σύνοδο κορυφής
της Λισαβώνας αποφασίσθηκε να γίνει μελέτη για τις μεταρρυθμίσεις στο
ασφαλιστικό καθεστώς και στην αγορά εργασίας προκειμένου να προσαρμοσθούν στις
απαιτήσεις που δημιουργεί η νέα οικονομία του Ίντερνετ και των νέων
τεχνολογιών. Έτσι στελέχη του οικονομικού επιτελείου εκφράζουν το ερώτημα, πώς
είναι δυνατόν να μην ακολουθήσει η Ελλάδα τις αλλαγές που θα προωθηθούν στην
Ευρωπαϊκή Ένωση στην περίπτωση που είναι πιο δραστικές από αυτές που θα
προκύψουν από τον κοινωνικό διάλογο. Προβλέπουν μάλιστα ότι τότε θα τεθεί και
το θέμα της περαιτέρω απελευθέρωσης της αγοράς εργασίας, η οποία συνδέεται
άμεσα με το ασφαλιστικό καθεστώς.

* Μεγαλύτερος ανταγωνισμός στην οικονομία και ισχυρότερη επιχειρηματική
δραστηριότητα. Σε αυτό αναμένεται να συμβάλει η υλοποίηση του προγράμματος
ιδιωτικοποιήσεων στις ΔΕΚΟ και στον τραπεζικό τομέα καθώς και η απελευθέρωση
των κλειστών επαγγελμάτων την οποία προανήγγειλε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας
κ. Γιάννος Παπαντωνίου. Παράλληλα η κυβέρνηση αναμένεται να προχωρήσει στην
κατάργηση μιας σειράς διοικητικών εμποδίων και γραφειοκρατικών διαδικασιών που
υπάρχου σήμερα για την ίδρυση επιχειρήσεων και για τη διενέργεια επενδύσεων.

* Λιγότεροι φόροι για τους φορολογούμενους και τις επιχειρήσεις. Στην
κατεύθυνση αυτή προτίθεται να προχωρήσει το υπουργείο Οικονομικών προκειμένου
να ανταποκριθεί στον φορολογικό ανταγωνισμό μεταξύ των χωρών – μελών που θα
επικρατήσει στους κόλπους της ΟΝΕ για την προσέλκυση επενδύσεων.