Οίκος Σόθμπις: Μια ιστορία που μοιάζει με παραμύθι

Η νεώτερη ιστορία του βρετανικού οίκου δημοπρασιών Σόθμπις είναι συνυφασμένη με τη ζωή του Αμερικανού επιχειρηματία Άλφρεντ Τάουμπμαν. Στιγμιότυπο από δημοπρασία έργου του ζωγράφου Εντγκάρ Ντεγκά

Μερικές φορές τα παραμύθια δεν έχουν καλό τέλος, ακόμη και για τους ιππότες με
τις αστραφτερές πανοπλίες. Ένα από αυτά τα παραμύθια έζησε ο Άλφρεντ
Τάουμπμαν, ο μεγιστάνας των εμπορικών κέντρων, που έκανε δεύτερη καριέρα τη
διάσωση προβληματικών επιχειρήσεων από τα δόντια μηνυτών και πιστωτών.

Κανείς, ωστόσο, δεν θα μπορούσε να φανταστεί ένα παραμύθι όπως αυτό του
Σόθμπις, του ευάλωτου οίκου δημοπρασιών που ο Τάουμπμαν διέσωσε το 1983. Ο
οίκος, όχι μόνο διεσώθη, αλλά έζησε και στιγμές δόξας υπό την ηγεσία του
Τάουμπμαν. Πέρασε δύσκολες στιγμές στις αρχές της δεκαετίας του ’90, αλλά στη
συνέχεια ανέκαμψε και πάλι ­ μέχρι που επενέβησαν οι ομοσπονδιακές αρχές των
Ηνωμένων Πολιτειών για την προστασία του ανταγωνισμού.

Ο 75χρονος Τάουμπμαν παραιτήθηκε τον περασμένο Φεβρουάριο από τη θέση του
προέδρου και τώρα πρόκειται να εγκαταλείψει και τη θέση του διευθυντή. Η
ιστορία του Σόθμπις απειλεί να επισκιάσει μια ζωή που μόνο αποτυχημένη δεν
μπορεί να χαρακτηριστεί.

Οι αμερικανικές δικαστικές αρχές ερευνούν αν στο διάστημα μεταξύ του 1992 και
του 1995 ο Σόθμπις συνωμότησε με τον ανταγωνιστικό οίκο Κρίστις για να
κυριαρχήσουν στην αγορά δημοπρασιών και να προκαθορίσουν τις προμήθειες των
πωλήσεών τους. Εκατοντάδες πελάτες και των δύο οίκων προχώρησαν σε μηνύσεις
κατηγορώντας τους ότι τους επέβαλαν υπερβολικές προμήθειες. Και όλα τα δάχτυλα
στράφηκαν προς τον Τάουμπμαν. Οι κατήγοροι υποστηρίζουν ότι αυτός και ο πρώην
πρόεδρος του οίκου Κρίστις ονειρεύτηκαν τη δημιουργία ενός συστήματος
προκαθορισμένων προμηθειών για τη διενέργεια δημοπρασιών και διέταξαν τους
υπαλλήλους τους να το οργανώσουν. Κάνεις, ωστόσο, μέχρι τώρα δεν έχει καθίσει
στο εδώλιο του κατηγορούμενου και μεγάλο μέρος της έρευνας δεν έχει δώσει
αποτελέσματα.

Ο Τάουμπμαν, αν και αρνείται να μιλήσει δημόσια για το θέμα, έχει απορρίψει
κάθε μομφή εναντίον του.

Ο γιος του, Ρόμπερτ, πρόκειται να τον αντικαταστήσει, αλλά εκφράζονται μεγάλες
αντιρρήσεις από τον κυριότερο εξωτερικό μέτοχο του Σόθμπις ­ τον Ρόναλντ
Μπάρον ­ που δεν θέλει να συνεχιστεί η επιρροή της οικογένειας Τάουμπμαν στον
οίκο. Η εταιρεία του Μπάρον, η Μπάρον Κάπιταλ Μάνατζμεντ, διαθέτει το 38% του
οίκου. Ο Τάουμπμαν έχει το 22% και ελέγχει το διοικητικό συμβούλιο.

Προβλήματα

Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που ο Τάουμπμαν αντιμετωπίζει προβλήματα με τις
επιχειρήσεις του. Η διάσωση από τη χρεοκοπία της αλυσίδας πολυκαταστημάτων
Γούντγουορντ εντ Λόνθορπ τού κόστισε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια, αλλά
τελικά η εταιρεία χρεοκόπησε το 1994. Τα Μέισις, η αλυσίδα πολυκαταστημάτων
στην οποία διέθετε σημαντικό ποσοστό, χρεοκόπησε του 1992. Στα τέλη της
δεκαετίας του ’80 ασχολήθηκε με την αγορά ακινήτων της Νέας Υόρκης, λίγο πριν
προσγειωθεί απότομα η τοπική οικονομία της Πολιτείας.

Η οικονομική επιβράδυνση των αρχών της δεκαετίας του ’90 έπληξε τις
επιχειρήσεις του Τάουμπμαν και έδωσε ένα γερό χαστούκι στον οίκο Σόθμπις, όπου
οι δημοπρασίες και τα κέρδη ψαλιδίστηκαν. Το 1992 ο Τάουμπμαν προσπάθησε να
εξασφαλίσει ρευστό πουλώντας ένα μέρος των μετοχών τού Σόθμπις που είχε στο
χαρτοφυλάκιό του, μερικά έργα τέχνης και τελικά ένα μεγάλο μέρος των μεριδίων
του στις αλυσίδες πολυκαταστημάτων. Όλα αυτά συνέβησαν την περίοδο που
απασχολεί τις αμερικανικές δικαστικές αρχές.

Πάντως, όποια και να ήταν τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετώπιζε ο
Τάουμπμαν, οι φίλοι και συνεργάτες του λένε ότι δεν μπορούν να πιστέψουν ότι
έκανε κάτι ενάντια στον νόμο.

Γιος μεταναστών από τη Γερμανία, ο Τάουμπμαν σπούδασε αρχιτεκτονική στο
Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν αλλά δεν αποφοίτησε ποτέ. Το 1950 δανείστηκε 5.000
δολάρια και άρχισε να ανοίγει μικρά εμπορικά καταστήματα. Τις επόμενες δύο
δεκαετίες τα εμπορικά του καταστήματα μεγάλωσαν και εξελίχθηκαν σε μεγάλα
εμπορικά κέντρα. Ο Πίτερ Λίνμαν, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια,
υποστηρίζει ότι ο Τάουμπμαν ήταν αυτός που «πήρε τα εμπορικά κέντρα και τα
έκανε ένα δημιουργικό και συναρπαστικό κομμάτι της καθημερινότητας».

Τη φήμη του επιτυχημένου επιχειρηματία την απέκτησε τη δεκαετία του ’50, μετά
την υπογραφή μιας από τις μεγαλύτερες συμφωνίες στον χώρο των ακινήτων των
Ηνωμένων Πολιτειών: την εξαγορά του ράντσου Ιρβάιν στη Νότια Καλιφόρνια. Ο
Τάουμπμαν δέχθηκε την πρόσκληση της οικογένειας Ιρβάιν να αναλάβει τον ρόλο
του λευκού ιππότη και να διασώσει την τεράστια έκταση από τα δόντια της Μόμπιλ
που είχε πλειοδοτήσει για την εξαγορά της. Με μια ομάδα φίλων του
επιχειρηματιών, την αγόρασε το 1977 έναντι 337 εκατομμυρίων δολαρίων. Όταν την
πούλησε, μετά έξι χρόνια, ο Τάουμπμαν και οι φίλοι του κέρδισαν περισσότερα
από 400 εκατομμύρια δολάρια.

Από αυτή τη δουλειά κέρδισε και το ρευστό για να εξαγοράσει τον Σόθμπις, τον
βρετανικό οίκο δημοπρασιών που ιδρύθηκε το 1744. Έχοντας αναπτυχθεί ταχύτατα
κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’70, αναγκάστηκε έπειτα από προσγείωση της
αγοράς έργων τέχνης, να απολύσει τους μισούς εργαζομένους της επιχείρησης και
άρχισε να παρουσιάζει ζημίες. Τότε εμφανίστηκαν Αμερικάνοι επενδυτές που
άρχισαν να αγοράζουν μετοχές. Η διοίκηση απευθύνθηκε στον Τάουμπμαν για να
σωθεί ο οίκος. Ο Τάουμπμαν ανελάμβανε πάλι τον ρόλο του λευκού ιππότη. Τελικά,
με μια ομάδα επιχειρηματιών εξαγόρασε τον οίκο και μέσα από ένα ευρύ πρόγραμμα
εκσυγχρονισμού και εξυγίανσης κατάφερε να τον βάλει και πάλι στην κερδοφορία.

Το 1988 η οικονομική κατάσταση του Σόθμπις ήταν τόσο καλή, που άρχισε να πουλά
και πάλι μετοχές στο κοινό. Στις αρχές της δεκαετίας του ’90, όμως, η αγορά
ακινήτων κατέρρευσε μαζί με την επιβράδυνση της οικονομίας. Οι μετοχές του
Σόθμπις έχασαν τα δυο τρίτα της αξίας τους και οι πωλήσεις έπεσαν στο μισό. Το
ίδιο συνέβη και με την κερδοφορία του οίκου, που το 1992 έπεσε κάτω από τα 4
εκατομμύρια δολάρια. Εκείνη τη χρονιά, υποστηρίζουν οι δικαστικές αρχές, ο
Τάουμπμαν προκαθόρισε το ύψος των προμηθειών του οίκου σε συνεργασία με τον
οίκο Κρίστις.

Στη συνέχεια ο ίδιος προσπάθησε να διασώσει την αυτοκρατορία του πουλώντας
μερίδια των επιχειρήσεών και δανειζόμενος εκατομμύρια δολάρια.

Μυθιστόρημα

Παρά τις πιέσεις αυτές, ο Τάουμπμαν παραμένει το μοντέλο του μοντέρνου
μεγιστάνα με όλα όσα αυτός ο τίτλος σημαίνει. Πράγματι, η ζωή του ενέπνευσε
ένα μυθιστόρημα του Ντομινίκ Νταν με τίτλο «Άνθρωποι όπως εμείς». Ο ήρωας του
βιβλίου είναι ένας πλούσιος έμπορος που καταλήγει στη φυλακή. Κάποιες
λεπτομέρειες «φωτογραφίζουν» τόσο πολύ τον Τάουμπμαν, που ο ίδιος ζήτησε να
γίνουν κάποιες αλλαγές από τον συγγραφέα.

Ο συγγραφέας λέει ότι έγραψε το βιβλίο παρατηρώντας από μακριά τον Τάουμπμαν.
Από την έκδοσή του και μετά τον γνώρισε και άρχισε να τον συμπαθεί. «Ποτέ δεν
άκουσα κάτι που να κηλιδώνει τη φήμη του», λέει ο Νταν «Είναι σίγουρα ένα
σκληρό καρύδι. Αν κάποιος θέλει να γίνει δισεκατομμυριούχος, πρέπει να είναι
σκληρό καρύδι».