Τους χωρίζουν 100… πύραυλοι

Η Ουάσιγκτον επέδωσε την περασμένη Παρασκευή στη Μόσχα το αμερικανικό
σχέδιο για την αναθεώρηση της συνθήκης για τους αντιβαλλιστικούς πυραύλους, η
οποία είχε υπογραφεί από τις ΗΠΑ και την ΕΣΣΔ το 1972.

Το σχέδιο παρουσιάζεται από την αμερικανική πλευρά ως «περιορισμένης
εμβέλειας», που έχει ως κύριο στόχο να αποτρέψει τον κίνδυνο να αποκτήσουν
πυραύλους με πυρηνικές κεφαλές μικρότερες χώρες, όπως η Βόρεια Κορέα, το Ιράν
και το Ιράκ.

Όμως, η Μόσχα βλέπει να αμφισβητούνται έτσι οι ίδιες οι βασικές αρχές που, εδώ
και τρεις δεκαετίες, διέπουν τις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον, αλλά και να
απειλείται ο πυρηνικός αφοπλισμός. Οι Ευρωπαίοι ανησυχούν από αυτήν την
«αποδέσμευση» της ασφάλειάς τους από την αμερικανική.

«Ψυχρός αέρας»

Ένας «ψυχρός αέρας», που θυμίζει άλλες εποχές, πνέει τον τελευταίο καιρό στις
αμερικανορωσικές σχέσεις. Δεν πρόκειται βέβαια για μια νέα αντιπαράθεση
Ανατολής – Δύσης. Αυτή δεν υπάρχει πια. Όμως, ο στρατηγικός διάλογος που
ξανανοίγει η Αμερική με τη Ρωσία για τους πυρηνικούς εξοπλισμούς θυμίζει κάτι
από τον Ψυχρό Πόλεμο. Το σχέδιο του προέδρου Κλίντον είναι να αποκτήσει η
Αμερική ένα αμυντικό αντιπυραυλικό σύστημα το οποίο, σύμφωνα με τις
διακηρυγμένες αμερικανικές προθέσεις, δεν θα σκοπεύει στην απόκρουση
ενδεχόμενης ρωσικής επίθεσης, αλλά στην αντιμετώπιση πυρηνικής απειλής από
τρίτες χώρες.

Όμως, για να προχωρήσει το σχέδιο, η Ρωσία θα πρέπει να συμφωνήσει ώστε να
τροποποιηθεί η Συνθήκη του 1972 για να επιτρέπει όχι μόνον την άμυνα μιας
μεγάλης πόλης, αλλά ολόκληρης της χώρας. Η κεντρική ιδέα της συνθήκης ήταν ότι
η συγκρότηση συστημάτων πανεθνικής άμυνας απλώς οδηγεί σε έναν ανταγωνισμό των
εξοπλισμών.

Μολονότι η πρώτη φάση του αμερικανικού σχεδίου παραμένει σύμφωνη προς τη
συνθήκη, αφού προβλέπει την ανάπτυξη 100 πυραύλων σε μία τοποθεσία, την
παραβιάζει επειδή έχει ως στόχο την προστασία ολόκληρης της χώρας. Επίσης,
αφήνει ανοιχτή την πόρτα για τη δεύτερη φάση, κατά την οποία άλλοι 100
πύραυλοι θα μπορούσαν να αναπτυχθούν σε μια άλλη τοποθεσία. Έτσι, οι
Αμερικανοί θεωρούν απαραίτητη μια τροποποίηση της συνθήκης του 1972, αλλά οι
Ρώσοι δεν έχουν αποφασίσει αν είναι διατεθειμένοι να συζητήσουν κάτι τέτοιο. Ο
Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Ιγκόρ Ιβάνοφ έχει πει ότι οι διαφορές μεταξύ των δύο
χωρών είναι σοβαρές όσον αφορά τη συνθήκη για τους αντιβαλλιστικούς πυραύλους,
«η οποία αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της στρατηγικής σταθερότητας».