Όταν οι «καμπάνες» του Εφετείου σημαίνουν… Ανάσταση

«Η Ελλάδα είναι από τις λίγες χώρες στις οποίες επιτρέπεται ο δεύτερος
βαθμός ελέγχου στα κακουργήματα. Άλλωστε και εδώ, πριν από λίγα χρόνια, τα
αδικήματα κακουργηματικού χαρακτήρα δικάζονταν μία φορά. Σε πρώτο και
τελευταίο βαθμό. Εφόσον λοιπόν τώρα υπάρχει και η κρίση του δεύτερου βαθμού, ο
έλεγχος της υπόθεσης πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο λεπτομερής και οι
δικαστές πιο προσεκτικοί. Γι’ αυτό σε ορισμένες περιπτώσεις, ύστερα από
ενδελεχή έλεγχο όλων των στοιχείων, τυγχάνει να γεννηθούν αμφιβολίες, όσον
αφορά τη διάπραξη του αδικήματος, οι οποίες λειτουργούν υπέρ του
κατηγορουμένου και εν τέλει οδηγούν στην απαλλαγή του. Να προσθέσουμε σε αυτά
ότι οι δικαστές του δεύτερου βαθμού, ώριμοι πια, με πλούσιες εμπειρίες, έχουν
γίνει επιεικέστεροι, πράγμα συνυφασμένο με την ανθρώπινη φύση; Ίσως…
Χαρακτηριστικά θυμάμαι την περίπτωση ενός νεαρού πατροκτόνου, ο οποίος είχε
καταδικαστεί σε 20ετή κάθειρξη στον πρώτο βαθμό, με την αναγνώριση του
ελαφρυντικού τού προτέρου εντίμου βίου. Στο Εφετείο ο νεαρός κατηγορούμενος
απηλλάγη. Καθώς το δικαστήριο δέχθηκε ότι σκότωσε τον πατέρα του εν βρασμώ
ψυχικής ορμής, κατάσταση που του επέφερε πλήρη σύγχυση και έλλειψη συνείδησης.
Αυτό, όπως διαπιστώθηκε κατά την ακροαματική διαδικασία, οφειλόταν στην
προηγηθείσα του εγκλήματος σκληρή και σκαιότατη συμπεριφορά του θύματος. Δεν
απηλλάγη δηλαδή λόγω αμφιβολιών, αλλά χάρη στη σωστή αντιμετώπιση εκ μέρους
των δικαστών, μιας οικογενειακής τραγωδίας, με πρωταγωνιστή ένα νέο άνθρωπο.
Πάντως, δεν θεωρώ σωστές τις σκέψεις που κυριαρχούν κάποιες φορές στην κρίση
των πρωτοβάθμιων δικαστών, οι οποίοι, γνωρίζοντας ότι η υπόθεση θα κριθεί και
από το Εφετείο, δεν εξαντλούν όλες τις δυνατότητες έρευνας. Πιστεύω ότι ο κάθε
δικαστής, οποιουδήποτε βαθμού, οφείλει να κρίνει υπεύθυνα και αντικειμενικά,
χωρίς ενδοιασμούς ή, έστω, εφησυχασμό ­ αν πρόκειται για πρωτοδίκη ­ με τη
σκέψη ότι έπεται η κρίση του Εφετείου. Διότι ένα σφάλμα στην κρίση του πρώτου
βαθμού, λόγω μη ενδελεχούς έρευνας, υπάρχει πιθανότητα να επαναληφθεί και στον
δεύτερο βαθμό, με αποτέλεσμα να καταλήξει ένας αθώος στη φυλακή».

ΑΜΦΙΣΣΑ

Επτά χρόνια μετά…

Η πόλη της Άμφισσας είχε αναστατωθεί. Ένας συνήθης έλεγχος στα οικονομικά του
δήμου είχε βγάλει «λαβράκι», όπως έλεγαν. Από στόμα σε στόμα η υπόθεση είχε
πάρει τέτοιες διαστάσεις, ώστε όσοι άκουγαν μόνο, χωρίς να είναι σε θέση να
μάθουν λεπτομέρειες, να ζητούν την παραδειγματική τιμωρία των δραστών.

Από τον έλεγχο είχε προκύψει ένα έλλειμμα ύψους 5 εκατομμυρίων δραχμών, ποσόν
που για την εποχή εκείνη (1991-92) δεν ήταν ευκαταφρόνητο. Όπως διαπιστώθηκε
τότε η «τρύπα» είχε προκληθεί από τη μη απόδοση στον δήμο των χρημάτων που
εισέπρατταν οι αρμόδιοι υπάλληλοι από τους κτηνοτρόφους της περιοχής για την
παραχώρηση του δικαιώματος σφαγής ζώων. Υπεύθυνοι γι’ αυτή την παράνομη
ενέργεια θεωρήθηκαν τρεις δημοτικοί υπάλληλοι, από τους οποίους ο ένας
εργαζόταν στα σφαγεία του Δήμου Άμφισσας και οι άλλες δύο στις οικονομικές
υπηρεσίες του δήμου.

Εναντίον τους ασκήθηκε δίωξη για υπεξαίρεση στην υπηρεσία με ιδιαίτερα
τεχνάσματα κατ’ εξακολούθηση, για ψευδή βεβαίωση και για νόθευση εγγράφου. Και
αυτό γιατί, σύμφωνα με τη συνήθη διαδικασία είσπραξης των δικαιωμάτων σφαγής
από τους κτηνοτρόφους, κόβονταν διπλότυπες αποδείξεις, ακολουθούσε η
καταχώρησή τους σε λογιστικές καταστάσεις και βάσει αυτών αποδίδονταν στο
Δημόσιο Ταμείο τα οφειλόμενα ποσά. Κατά τη διενέργεια του ελέγχου, όμως,
διαπιστώθηκε ότι τα ποσά που είχαν βεβαιωθεί στις αποδείξεις είχαν αποκλίσεις
από τα εισπραχθέντα, ενώ συγχρόνως είχαν γίνει επεμβάσεις και επί των
εγγράφων.

Η κατηγορία είχε κακουργηματικό χαρακτήρα και έτσι οι τρεις υπάλληλοι
δικάστηκαν σε πρώτο βαθμό από το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων. Και
καταδικάστηκαν σε συνολική ποινή φυλάκισης 2 ετών και 4 μηνών ο καθένας.
Άσκησαν βεβαίως έφεση, αλλά στο διάστημα που μεσολάβησε έως την εκδίκαση σε
δεύτερο βαθμό, χάρη σε μια νομοθετική μεταβολή, η βασική κατηγορία που
αντιμετώπιζαν μετετράπη σε πλημμέλημα.

Αποτέλεσμα αυτής της μετατροπής ήταν να δικαστούν πάλι από την αρχή ­ σαν να
μην είχαν καθίσει ποτέ στο εδώλιο του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων ­ αφού
αρμόδιο δικαστήριο ήταν πλέον το Τριμελές Πλημμελειοδικείο. Ωστόσο, η έκβαση
υπήρξε και πάλι η ίδια. Οι κατηγορούμενοι κρίθηκαν ένοχοι και άσκησαν έφεση.

Επιτέλους, τον Δεκέμβριο του 1999, οι τρεις δημοτικοί υπάλληλοι ήρθαν
αντιμέτωποι με το δευτεροβάθμιο δικαστήριο. Το Τριμελές Εφετείο της Αθήνας
έκρινε ότι δεν ήταν υπαίτιοι των πράξεων που τους είχαν αποδοθεί. Πως το
έλλειμμα προκλήθηκε λόγω της πλημμελούς λειτουργίας των οικονομικών υπηρεσιών
του Δήμου Άμφισσας. Και, ύστερα από μια πολυετή ταλαιπωρία, τους αθώωσε
διατηρώντας αμφιβολίες ως προς την πρόθεσή τους να τελέσουν τα αδικήματα.

Από την ημέρα έκδοσης του παραπεμπτικού βουλεύματος οι τρεις υπάλληλοι είχαν
τεθεί σε διαθεσιμότητα, που έληξε μετά την αθώωσή τους. Οι δύο επανήλθαν στην
υπηρεσία τους. Η τρίτη συνταξιοδοτήθηκε.

ΛΙ ΓΟΥΕΝΓΚ ΤΣΕΝΓΚ

Ένας έρωτας βάναυσα… τεμαχισμένος

Λι και Ζανγκ. Η στιγμή της απόφασης του Εφετείου. Χαμόγελα και δυστυχία…

Η ένταση είχε κορυφωθεί. Ο πρόεδρος του Μεικτού Ορκωτού Εφετείου της Αθήνας
ετοιμαζόταν να εκφωνήσει την απόφαση. Η καταδίκη της 29χρονης Κινέζας θα
ισοδυναμούσε με την εκτέλεσή της, αφού, μετά την έκτιση της ποινής της, θα
υποχρεωνόταν να επιστρέψει στην πατρίδα της, όπου η ηθική αυτουργία σε
ανθρωποκτονία ­ πράξη για την οποία θα ξαναδικαζόταν εκεί ­ τιμωρείται με
θάνατο!

Η Λι Γουένγκ Τσενγκ ζούσε στη χώρα μας μαζί με τον άνδρα της Φανγκ Τσενγκ. Τον
Ιούλιο του 1994 η Λι δημιούργησε ερωτικό δεσμό με τον συμπατριώτη της Ζανγκ Λι
Γιανγκ, φίλο του συζύγου της, που δεν άργησε να μάθει τα… νέα. Τρεις μήνες
αργότερα, σύζυγος και εραστής, με τη βοήθεια μεγάλης ποσότητας ποτού,
συζητούσαν στο σπίτι του Ζανγκ Λι Γιανγκ, προκειμένου να βρουν μια άκρη στο
πρόβλημα που κόντευε να καταστρέψει τη φιλία τους. Δέκα ημέρες ύστερα από
εκείνη τη συνάντηση, η Λι Γουένγκ Τσενγκ εμφανιζόταν δειλά-δειλά στο
αστυνομικό τμήμα της περιοχής τους. Ήθελε, όπως είπε, να δηλώσει την εξαφάνιση
του συζύγου της…

Δεν προέβλεψε η νεαρή Κινέζα πως θα κινούσε τις υποψίες των αστυνομικών, οι
οποίοι άρχισαν να την παρακολουθούν διακριτικά. Μόλις υπέπεσε στην αντίληψή
τους ο δεσμός της με τον Ζανγκ, συνελήφθησαν και οι δύο. Η ομολογία του
40χρονου Κινέζου δρομολόγησε εύκολα την υπόθεση. Εκείνος παραπέμφθηκε να
δικαστεί για ανθρωποκτονία από πρόθεση, αφού αποκάλυψε πως σκότωσε τον
αντίζηλό του, υπακούοντας στις προτροπές της Λι, για να τον βγάλει από τη…
μέση. Η φίλη του παραπέμφθηκε για ηθική αυτουργία στο έγκλημα. Όσον αφορά το
πτώμα, αμέσως μετά τη δολοφονία, ο Ζανγκ το τεμάχισε και το σκόρπισε σε
διάφορα σημεία της Αθήνας.

Στο δικαστήριο ο Κινέζος προέβαλε άλλους ισχυρισμούς. Απέδωσε τον θάνατο του
φίλου του σε αυτοκτονία, αλλά παραδέχθηκε πως επειδή φοβήθηκε να καταγγείλει
το γεγονός στην Αστυνομία, τεμάχισε το πτώμα για να το εξαφανίσει. Η Λι, από
την πρώτη στιγμή, αρνήθηκε οποιαδήποτε ανάμειξη στη δολοφονία. Όταν ερωτήθηκε
γιατί καθυστέρησε τόσο να δηλώσει την εξαφάνιση του συζύγου της, εξήγησε πως,
επειδή δεν είχε άδεια παραμονής, φοβόταν να πάει στην Αστυνομία μήπως την
απελάσουν.

Στον πρώτο βαθμό ο Ζανγκ Λι Γιανγκ καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη και η Λι
Γουένγκ Τσενγκ σε κάθειρξη 17 ετών. Στο Εφετείο τα πράγματα άλλαξαν. Όχι για
τον αυτουργό, αν και στην απολογία του πρόσθεσε άλλες λεπτομέρειες, οι οποίες
τελικά φαίνεται πως βοήθησαν μόνο τη φίλη του. Ισχυρίστηκε πως ο Φανγκ Τσενγκ,
όταν τον επισκέφθηκε για να του ζητήσει να αφήσει ήσυχη τη γυναίκα του, κάποια
στιγμή που «τα έπιναν» για να γιορτάσουν τη συμφιλίωσή τους, τού έριξε στο
ποτό κάποια ουσία. Εκείνος το πρόσεξε και έσπευσε να αλλάξει τα ποτήρια. Ο
Φανγκ ήπιε χωρίς να αντιληφθεί την αλλαγή και λίγο αργότερα ξεψύχησε. Για τον
τεμαχισμό, που ακολούθησε, δεν είχε τίποτε να προσθέσει ο κατηγορούμενος.

Η Λι Γουένγκ Τσενγκ αθωώθηκε ομόφωνα. Παρά την αντίθετη πρόταση του εισαγγελέα
της έδρας.