Φόβοι για το μέλλον του ευρώ

Η ωρολογιακή βόμβα του συνταξιοδοτικού κτυπάει εδώ και αρκετό καιρό στην
Ευρώπη. Καθώς πλησιάζει στην έκρηξη όμως, ένας νέος παράγοντας χοντραίνει το
παιχνίδι: το ευρώ.

Το ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα έχει συνδέσει τις οικονομίες 11 διαφορετικών
κρατών, δημιουργώντας ουσιαστικά μια ενιαία οικονομία. Το αποτέλεσμα είναι ότι
μια δημογραφική κρίση, που θα απαιτούσε από την ιταλική κυβέρνηση να ανεβάσει
τους φόρους για να πληρώσει τις συντάξεις, θα μπορούσε να δημιουργήσει
πληθωρισμό στην Ιρλανδία ­ ακόμα και αν η χώρα αυτή δεν αντιμετωπίζει τέτοια
προβλήματα ­ γιατί η άνοδος των κρατικών δαπανών σε μια χώρα επηρεάζει γενικά
τον πληθωρισμό στη ζώνη του ευρώ. Αν η Γαλλία δεχθεί ένα μεγαλύτερο έλλειμμα
για να χρηματοδοτήσει τις συντάξεις, οι Ολλανδοί που αγοράζουν σπίτι θα πρέπει
να πληρώσουν υψηλότερους τόκους στα δάνειά τους, γιατί τα υψηλότερα ελλείμματα
προκαλούν συνήθως άνοδο των επιτοκίων.

Προειδοποιήσεις

Αν πράγματι ξεσπάσει μια τέτοια κρίση, είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι η
ζώνη του Ευρώ θα μπορέσει να διατηρήσει την ενότητά της. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή
απευθύνει συνεχώς προειδοποιήσεις από τότε που ανέλαβε την προεδρία της ο
Ρομάνο Πρόντι τον προηγούμενο χρόνο, αλλά μόνον οι εθνικές κυβερνήσεις έχουν
τη δύναμη να αλλάξουν τα εθνικά συνταξιοδοτικά συστήματα.

«Το συμπέρασμα είναι ότι οι δημογραφικές ανισορροπίες που υφίστανται στην ζώνη
του Ευρώ, απειλούν τη μεσοπρόθεσμη βιωσιμότητα του κοινού νομίσματος», όπως
γράφουν ο ιστορικός Νάιαλ Φέργκιουσον και ο οικονομολόγος Λόρενς Κότλικοφ στο
περιοδικό «Φόρεϊν Αφέαρς»: «Η επιλογή σχεδόν για όλους είναι να ανεβάσουν τη
φορολογία σε ένα ύψος πρωτόγνωρο για καιρό ειρήνης ή να περιορίσουν δραστικά
τις συντάξεις. Με δεδομένη την πολιτική αδυναμία των περισσοτέρων εθνικών
κυβερνήσεων, είναι μάλλον απίθανο να γίνει κάποια επιλογή».