ΔΡΟΜΟΙ

25 χρόνια…

… μετά την πτώση της Σαϊγκόν, στο εσωτερικό της Αμερικής ο πόλεμος του
Βιετνάμ μαίνεται ακόμη: Γιατί απέτυχε η αμερικανική επέμβαση; Άξιζε τον κόπο;
Κάθε φορά που η Αμερική καλείται να ζυγίσει το κόστος μιας επέμβασης ­ στη
Βοσνία, τη Ρουάντα, το Κοσσυφοπέδιο και αλλού ­ οι Αμερικανοί ανατρέχουν στα
μαθήματα του Βιετνάμ. Βέβαια, δεν τα «διαβάζουν» όλοι με τον ίδιο τρόπο. Στη
συζήτηση που άνοιξε το ηλεκτρονικό περιοδικό «Σάλον» μίλησαν ο Άντριαν
Κρονάουερ, ο Τζόναθαν Σελ και ο Φίλιπ Καπούτο.

Αεροπόρος…

… τον καιρό του πολέμου ήταν ο Άντριαν Κρονάουερ ­ που ενσαρκώνει ο Ρόμπιν
Γουίλιαμς στην κινηματογραφική ταινία «Καλημέρα Βιετνάμ». Εκείνη την εποχή,
λέει, κάποιοι θεωρούσαν αφελή την άποψη πως αν εγκαταλείπαμε το Βιετνάμ, θα
έπεφταν στα χέρια των κομμουνιστών το Λάος και η Καμπότζη και μετά η Ταϊλάνδη,
ίσως και οι Φιλιππίνες, ακόμη και η Χαβάη. Όμως, όταν αφήσαμε το Βιετνάμ,
κανείς από αυτούς δεν είπε «Θεέ μου, κάναμε λάθος! Για δες τι έγινε στο Λάος
και την Καμπότζη!». Επειδή ακριβώς μείναμε δώδεκα χρόνια, σταματήσαμε εκεί το
κακό. Η Ταϊλάνδη δεν έπεσε στους κομμουνιστές, ούτε οι Φιλιππίνες. Άλλωστε,
σημαντικοί ιστορικοί υποστηρίζουν ότι αν έπεσε ο κομμουνισμός ­ τουλάχιστον η
σοβιετική αυτοκρατορία ­ αυτό οφείλεται στο ότι τα όπλα μας έμειναν εκεί, στο
πλευρό των φίλων μας, τηρώντας τις συνθήκες που είχαμε υπογράψει μαζί τους.

Πολεμικός…

… ανταποκριτής ήταν τότε ο Τζόναθαν Στιλ, ο συγγραφέας του βιβλίου «Ο
πραγματικός πόλεμος». Με αυτόν τον πόλεμο, λέει, ουσιαστικά καταστράφηκε το
Νότιο Βιετνάμ, δηλητηριάστηκε η αμερικανική κοινωνία, κονιορτοποιήθηκε η
φιλελεύθερη συναίνεση στο Δημοκρατικό Κόμμα και ξέσπασε στην Αμερική η
χειρότερη συνταγματική κρίση από την εποχή του Εμφυλίου Πολέμου ­ με το
Γουοτεργκέιτ και την παραίτηση Νίξον, που δεν θα είχαν συμβεί αν δεν είχε
γίνει ο πόλεμος. Τίποτα θετικό δεν βλέπει ο Στιλ να απέμεινε από αυτόν τον
πόλεμο. Βέβαια, έστω και καθυστερημένα, οι Αμερικανοί στρατιωτικοί μοιάζουν
κάτι να διδάχτηκαν από εκείνα τα λάθη τους. Τώρα είναι πιο μετρημένοι στις
επεμβάσεις τους, όπως έδειξαν στα Βαλκάνια: αναζητούν πρώτα μια «στρατηγική
εξόδου» πριν εμπλακούν. Ο πόλεμος δεν άλλαξε μόνο την εξωτερική αλλά ολόκληρη
την αμερικανική πολιτική: ό,τι είχε αρχίσει με τις δολοφονίες του Τζων
Κέννεντυ, του Ρόμπερτ Κέννεντυ και του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, τελείωσε με τον
πόλεμο.

Το πρόσωπο…

… της σημερινής Αμερικής έχει διαμορφωθεί από τον πόλεμο του Βιετνάμ, λέει ο
Φίλιπ Καπούτο, συγγραφέας του βιβλίου «Φήμες πολέμου». Ο πολιτιστικός και
κοινωνικός σεισμός που συγκλόνισε τη χώρα στα χρόνια του πολέμου έφερε
περισσότερη ισότητα και ανεκτικότητα στην αμερικανική κοινωνία, αλλά παράλληλα
κατακερμάτισε τις κοινωνικές, πολιτιστικές και ηθικές αξίες. Αυτός ο
κατακερματισμός, υποστηρίζει ο Καπούτο, είναι μια από τις χειρότερες συνέπειες
του πολέμου του Βιετνάμ. Σήμερα, το μοναδικό πράγμα που κρατάει την
αμερικανική κοινωνία ενωμένη φαίνεται πως είναι η πρόσκαιρη ευημερία της και
οι αθλητικές τηλεοπτικές εκπομπές.