Λουλούδια θανάτου

Χάρη στην παγκοσμιοποίηση, το λαθρεμπόριο ναρκωτικών και το ξέπλυμα των
ανυπολόγιστων κερδών που αποφέρει εξακολούθησαν να ανθούν και την περίοδο
1998-99, όπως διαπιστώνει στην ετήσια έκθεσή του για την παραγωγή και
διακίνηση τοξικών ουσιών το Γεωπολιτικό Παρατηρητήριο Ναρκωτικών (OGD).

Σε πείσμα των προγραμμάτων για την καταπολέμηση των ναρκωτικών, η καλλιέργεια
«αυξήθηκε ή στην καλύτερη περίπτωση παρέμεινε στάσιμη στις χώρες παραγωγής»,
που είναι το Αφγανιστάν (παπαρούνα), η Κολομβία (κόκα) και το Μαρόκο
(κάνναβη).

Όπως επισημαίνει το OGD, τα τελευταία χρόνια οι χώρες της ευρωπαϊκής ζώνης
Σέγκεν αναδείχτηκαν στην «πιο σημαντική αγορά ναρκωτικών του πλανήτη». Η
Ισπανία ανέλαβε το ρόλο της «πύλης για την είσοδο του χασίς και της κοκαΐνης»
σε αυτή τη ζώνη. Η Τουρκία είναι η βάση για την τελική επεξεργασία της
ηρωίνης, που προέρχεται κυρίως από το Αφγανιστάν πριν διοχετευθεί στη Δυτική
Ευρώπη μέσω της «βαλκανικής οδού». Στις ανατολικές χώρες, το πιο ανησυχητικό
φαινόμενο υπήρξε η «έκρηξη της κατανάλωσης κάθε είδους ναρκωτικών», ιδιαίτερα
στη Ρωσία, όπου η ηρωίνη του εμπορίου εκθρόνισε τα οπιούχα των μικρών
εργαστηρίων. Όσον αφορά στα συνθετικά ναρκωτικά, παρασκευάζονται στη Γηραιά
Ήπειρο ( Ολλανδία, Βρετανία και Ισπανία). Αλλά, εκτός από τις παραδοσιακές
βιομηχανικές χώρες και η Βιρμανία τοποθετείται πλέον επικεφαλής των χωρών που
παράγουν τις συνθετικές τοξικές ουσίες (έκσταση, αμφεταμίνες κ.τ.λ.).

«Ξέπλυμα»

Το ξέπλυμα χρημάτων που προέρχονται από το λαθρεμπόριο ναρκωτικών και «τα
παρεπόμενά του, όπως η ποινικοποίηση της πολιτικής», ευνοήθηκαν από την
παγκοσμιοποίηση της ροής κεφαλαίων. Θεσμοθετημένες από τους διεθνείς
οργανισμούς για τη βελτίωση των κυκλωμάτων ανακύκλωσης, οι κανόνες «καλής
διακυβέρνησης» έδειξαν γρήγορα στα όριά τους και αποδείχθηκαν
«αναποτελεσματικοί μπροστά στην πολιτική απροθυμία να τεθούν σε εφαρμογή»,
παρατηρεί το OGD και αναφέρει το παράδειγμα της ρωσικής κυβέρνησης στην
υπόθεση των προερχόμενων από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο χρημάτων, τα οποία
κατέληξαν σε αμερικανικές τράπεζες ύποπτες για ξέπλυμα κεφαλαίων από
λαθρεμπόριο. Το λαθρεμπόριο όπλων εξακολουθεί να παίζει πρωτεύοντα ρόλο στην
οικονομία (Ιταλία, Ισπανία, Αργεντινή, Μεξικό, Κολομβία, Βιρμανία), στις
τοπικές συγκρούσεις (Αφγανιστάν, Κεντρική Ασία, Ινδία, Τουρκία, Κόσοβο,
Κολομβία, Κονγκό) και στην εγκληματικότητα του κράτους (Ρωσία, Τουρκία,
Πακιστάν, Νιγηρία, Μεξικό, Αργεντινή), συνεχίζει η έκθεση του OGD, για να
συμπεράνει: «Από το 1961, που η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών καταδίκασε
επίσημα τις παραδοσιακές καλλιέργειες ναρκωτικών ­ κόκα, παπαρούνα, κάναβη ­
οι καλλιεργημένες εκτάσεις, το λαθρεμπόριο ναρκωτικών και η χρήση τοξικών
ουσιών δεν σταμάτησαν να αυξάνονται χρόνο με τον χρόνο. Αυτό δεν εμπόδισε τον
ΟΗΕ να θέσει το 1998 ως στόχο την σχεδόν πλήρη εξαφάνιση των παράνομων
καλλιεργειών για το έτος 2008. Και ο στόχος αυτός δεν αφήνει περιθώρια στην ελπίδα».

Σύμμαχοι και πελάτες

Δεν έλειψαν και «οι παραχωρήσεις που έκαναν στα ναρκω-κράτη» οι μεγάλες
δυνάμεις, όταν είναι «πελάτες ή γεωπολιτικοί σύμμαχοι». Χαρακτηριστικό
παράδειγμα αποτελεί η Ευρωπαϊκή Ένωση που έκλεισε τα μάτια στην
εγκληματικότητα η οποία συνδέεται με τα ναρκωτικά στην Τουρκία ­ πρώτη χώρα
στην παραγωγή ηρωίνης στην Ευρώπη. Αυτή η επιείκεια επιδεικνύεται τη στιγμή
που το εθνικιστικό κόμμα του Ντεβλέτ Μπαχτσελί ΜΗΡ, με διασυνδέσεις με την
ακροδεξιά οργάνωση των Γκρίζων Λύκων, μετέχει στον κυβερνητικό συνασπισμό ενός
καθεστώτος όπου «πολιτικά κόμματα, μαφία και μυστικές υπηρεσίες εμπλέκονται σε
αυτή την παράνομη δραστηριότητα και το ξέπλυμα των κερδών της». Οι ευρωπαϊκές
κυβερνήσεις επέδειξαν την ίδια αδιαφορία και απέναντι στον νέο βασιλιά του
Μαρόκου, τη στιγμή που οι καλλιέργειες κάνναβης πολλαπλασιάστηκαν στη χώρα
του. Οι Ηνωμένες Πολιτείες άσκησαν πιέσεις στους λατινοαμερικάνους συμμάχους
τους προκειμένου να εμπλέξουν τους στρατιωτικούς θεσμούς τους στον αγώνα κατά
του λαθρεμπορίου ναρκωτικών όχι χωρίς παρατράγουδα: «Στην ουσία, η τακτική
αυτή έκανε τον αγώνα κατά των ναρκωτικών να μοιάζει με την επιβολή κατάσταση
έκτακτης ανάγκης», επισημαίνει το OGD. Η στάση της Ουάσιγκτον καθορίζεται
ανάλογα με τις χώρες. «Στην Κολομβία, η αμερικανική πολιτική συνίσταται σε
αυξημένη στρατιωτική επέμβαση. Στο Μεξικό, στη Βολιβία, στο Περού ή στην
Αργεντινή, η Ουάσιγκτον κλείνει τα μάτια της στις διασυνδέσεις των κυβερνώντων
με τους λαθρεμπόρους ναρκωτικών, για να καλοπιάσει πολιτικούς ή οικονομικούς συμμάχους».