[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Μέσα στο θόρυβο της προεκλογικής εκστρατείας πέρασε σχεδόν απαρατήρητο το
γεγονός ότι άρχισαν να λειτουργούν στις Βρυξέλλες τα πρώτα μεταβατικά όργανα
για την Κοινή Ευρωπαϊκή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΕΠΑΑ). Πρόκειται για
ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη που πιστοποιεί ότι η κοινή ευρωπαϊκή άμυνα γίνεται
επιτέλους πραγματικότητα. Η διαδικασία δηλαδή που ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του
1998 μετά την προσέγγιση Βρετανίας και Γαλλίας για την προώθηση της ευρωπαϊκής
άμυνας (Δήλωση St. Mallo) έχει οδηγήσει σε εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα
σε θετικά αποτελέσματα. Η εκτίμηση είναι ότι η διαδικασία διαμόρφωσης της
ευρωπαϊκής άμυνας δεν θα είχε προχωρήσει εάν δεν είχε παρεμβληθεί η οδυνηρή
εμπειρία του πολέμου στο Κόσοβο. Με τον πόλεμο αυτό η Ευρώπη διαπίστωσε ότι
δεν διέθετε τα μέσα, μηχανισμούς και στρατιωτικές ικανότητες προκειμένου να
προλάβει ή να διαχειρισθεί μια κρίση που εξελισσόταν σε σύγκρουση μέσα στον
περίγυρό της. Έτσι αναγκάστηκε να προσφύγει στο ΝΑΤΟ και στη στρατιωτική
υπεροχή των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η ολοκλήρωση της διαδικασίας για τη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής άμυνας, αν και
εντυπωσιακά θετική μέχρι στιγμής, δεν είναι ένα εύκολο εγχείρημα. Τα
προβλήματα είναι πολλά. Ένα απ’ αυτά βρίσκεται στη στάση των Ηνωμένων
Πολιτειών. Οι ΗΠΑ εμφανίζονται φραστικά να υποστηρίζουν τη διαδικασία αλλά
προβάλλουν «όρους» που είναι δύσκολο να γίνουν αποδεκτοί στο σύνολό τους.
Συγκεκριμένα, οι ΗΠΑ θεωρούν ότι η ευρωπαϊκή άμυνα δεν θα πρέπει να αποκλείσει
τη συμμετοχή όλων των ευρωπαϊκών χωρών – μελών του ΝΑΤΟ από τη διαδικασία.
Επιδιώκεται δηλαδή η συμμετοχή στις διαδικασίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρών
όπως της Νορβηγίας, της Τουρκίας κ.ά., κάτι που φυσικά θα αλλοίωνε την
πολιτική αυτονομία της Ε.Ε. Επιδιώκουν ακόμη να διασφαλίσουν την πρωτοκαθεδρία
του ΝΑΤΟ σε οποιαδήποτε ευρωπαϊκή επιχείρηση. Άλλα προβλήματα αναφέρονται στη
φυσιογνωμία της ευρωπαϊκής άμυνας (θα έχει διακυβερνητικό χαρακτήρα), στους
μηχανισμούς λήψης αποφάσεων, στη θέση και το ρόλο της Δυτικοευρωπαϊκής Ένωσης
(ΔΕΕ) και στη σχέση Ε.Ε. – ΝΑΤΟ. Τα προβλήματα αυτά είναι δύσκολα. Το
σημαντικό είναι όμως ότι η διαδικασία προχωρεί.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και
Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθηνών.