ΔΡΟΜΟΙ

Συγχαρητήρια…

… έδιναν εν χορώ μεταξύ τους κυβέρνηση και αντιπολίτευση τα τελευταία χρόνια
στις ΗΠΑ για τις εκρηκτικές επιδόσεις της αμερικανικής οικονομίας. Άφηναν το
χρηματιστήριο να τραβάει στα ύψη και ασχολούνταν μόνο με την εξάρθρωση και των
τελευταίων διατάξεων του «Νιου Ντιλ» οι οποίες ήλεγχαν το μονοπωλιακό κεφάλαιο
και διατηρούσαν ένα κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας, το οποίο προστάτευε τους
ευάλωτους πολίτες από τα αναπόφευκτα σκαμπανεβάσματά του. Με τη στάση τους,
κυβέρνηση και αντιπολίτευση δημιούργησαν ένα χρηματιστήριο που έχει σήμερα
μετατρέψει τον μέσο Αμερικανό σε όμηρο των κερδοσκόπων, λέει ο Τζέιμς
Ριτζγουέι στην εβδομαδιαία αμερικανική εφημερίδα «Βίλατζ Βόις». Οι εργαζόμενοι
έχουν εμπιστευτεί τα συνταξιοδοτικά τους προγράμματα σε αμοιβαία κεφάλαια που
οι εικοσάρηδες διευθυντές τους τα τοποθετούν σωρηδόν σε εταιρείες «dot. com».

Όλοι ξέρουν…

… ότι αργά ή γρήγορα θα σκάσει η κερδοσκοπική φούσκα στο Χρηματιστήριο της
Νέας Υόρκης. Αυτό που ίσως δεν ξέρουν είναι πώς ακριβώς τη «φούσκωσαν» οι
εταιρείες υψηλής τεχνολογίας ­ η εφημερίδα «Λος Άντζελες Τάιμς» γράφει πώς:
Δισεκατομμύρια δολάρια τοποθετούνται αφειδώς σε νεοσύστατες εταιρείες που οι
ίδιες δεν διαθέτουν ούτε σεντς για να στηρίξουν τις «ιδέες» τους ­ θα τις
ζήλευαν οι ευρωπαϊκές ή οι ιαπωνικές επιχειρήσεις, που εξαρτώνται από πολύ πιο
συντηρητικές μορφές τραπεζικής χρηματοδότησης. Όμως, το σύστημα λειτουργεί,
γιατί το παιχνίδι είναι μόνο για πλούσιους: με τα κερδοσκοπικά τους κεφάλαια
κάνουν τοποθετήσεις με ρίσκο. Οι άνθρωποι που διαθέτουν τόσα χρήματα μπορούν
να χάσουν άλλα τόσα χωρίς να αλλάξει ο τρόπος ζωής τους. Κερδοσκοπικά κεφάλαια
και επανάσταση του Ίντερνετ κάνουν μαζί ένα εκρηκτικό μείγμα. Πάρα πολύ χρήμα
«κυνηγάει» πάρα πολύ λίγες καλές ιδέες. Όχι πως το Ίντερνετ δεν είναι
πραγματικά μια επανάσταση. Το πρόβλημα είναι στην ποιότητα των επιχειρήσεων
που απορροφούν τα επενδυτικά κεφάλαια. Στα χρόνια που η νέα τεχνολογία λεγόταν
«αυτοκίνητο», υπήρχαν περίπου 3.000 επιχειρήσεις που κατασκεύαζαν αυτοκίνητα.
Δεν επιβίωσαν παρά ελάχιστες.

Τα κερδοσκοπικά…

… κεφάλαια ανατρέπουν τις παλιές σχέσεις. Αντί να εκλιπαρούν για χρήματα, οι
επιχειρηματίες με τις φανταχτερές ιδέες διαλέγουν οι ίδιοι τους χρηματοδότες
τους. Τα κερδοσκοπικά κεφάλαια αδημονούν να μπουν στα πιο καυτά υποσχόμενα
σενάρια, παίρνοντας μέσα σε λίγα λεπτά αποφάσεις για τις οποίες κανονικά θα
χρειάζονταν μήνες. Πάρα πολλές επιχειρήσεις μπαίνουν στο χρηματιστήριο πάρα
πολύ νωρίς ­ με νεφελώδη επιχειρηματικά σχέδια ­ έτσι ώστε οι χρηματοδότες
τους να αποκομίσουν κέρδη όσο τα σενάρια φαίνονται ακόμη ρόδινα. Η μυθολογία
γύρω από αυτές τις επιχειρήσεις σπρώχνει τις μετοχές τους στα ύψη, από όπου η
αναπόφευκτη πτώση είναι οδυνηρή.

Από τα κεφάλαια…

… των πλούσιων κερδοσκόπων προέρχονται βέβαια και επιχειρήσεις όπως η
Amazon. com. Από αυτά θα προέλθει όμως και το 98% των εταιρειών υψηλής
τεχνολογίας που θα βάλουν λουκέτο. Η ειρωνεία είναι πως η απελευθέρωση των
επενδύσεων και οι ηλεκτρονικές συναλλαγές έδωσαν τη δυνατότητα σε εκατομμύρια
επενδυτές ­ που δεν ήταν πλούσιοι ­ να ερωτευτούν αυτές τις «σέξι» μετοχές και
να χάσουν σε αυτές χρήματα που δεν άντεχαν να χάσουν. Μπορεί να τους προσέφερε
δυνατές συγκινήσεις, αλλά αποδείχτηκε πως αυτό το «σεξ» δεν είναι για όλους.