ΔΡΟΜΟΙ

Σε μία περίοδο…

… εκρηκτικής οικονομικής ανάπτυξης, χιλιάδες νέοι καταγγέλλουν το «καθεστώς»
και ρωτούν: οικονομική ανάπτυξη για ποιον; Όταν 43 εκατομμύρια άνθρωποι στην
Αμερική δεν έχουν ιατρική περίθαλψη, 250 εκατομμύρια παιδιά σε όλον τον κόσμο
δεν πηγαίνουν στο σχολείο γιατί κάθε πρωί πηγαίνουν στη δουλειά και 24.000
άνθρωποι πεθαίνουν κάθε μέρα από την πείνα, δεν είναι δύσκολο να διαπιστώσει
κανείς πως αυτή η ανάπτυξη είναι επιδερμική. Ως κυριότερους υπεύθυνους γι’
αυτή την κατάσταση, οι διαδηλωτές στην Ουάσιγκτον «δείχνουν» τους δύο
αρχιτέκτονες της παγκόσμιας οικονομίας: το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και την
Παγκόσμια Τράπεζα.

Είναι μύθος…

… ότι αυτοί οι δύο οργανισμοί που συντηρούνται από τα χρήματα των
φορολογουμένων αμβλύνουν τη φτώχεια και «αναπτύσσουν» τις φτωχές χώρες.
Αντίθετα, τα τελευταία πενήντα χρόνια, τα προγράμματα της Παγκόσμιας Τράπεζας
έχουν καταστρέψει το περιβάλλον, ενώ οι πολιτικές του Διεθνούς Νομισματικού
Ταμείου έχουν οξύνει τη φτώχεια, μετατρέποντας τις χώρες του φτωχού Νότου σε
«αποικίες» των πολυεθνικών επιχειρήσεων που αναζητούν φθηνούς εργάτες και
φυσικούς πόρους.

Οι νέοι…

… αντιλαμβάνονται πια πως οι κοινωνικές, οικολογικές και ηθικές αξίες που
έχουν κληρονομήσει στο καθεστώς στο οποίο ζουν τους μαθαίνουν να αγοράζουν
χωρίς να σκέφτονται και να καταναλώνουν χωρίς να ενδιαφέρονται, γράφει η
Τζουλιέτ Μπεκ, διευθύντρια του Παγκόσμιου Προγράμματος για τη Δημοκρατία, στην
εφημερίδα «Ουάσιγκτον Ποστ». Η υπερκατανάλωση τροφοδοτεί την οικονομική
έκρηξη, αλλά με βαρύ κόστος για το περιβάλλον. Όλα τα οικοσυστήματα βρίσκονται
σε παρακμή. Αποθέματα αλιείας, γόνιμα εδάφη, βιοποικιλότητα, παρθένα δάση,
σταθερή ατμόσφαιρα δεν υπάρχουν πια και δεν μπορούν να συντηρήσουν τα έξι
δισεκατομμύρια ανθρώπους του πλανήτη. Οι νέοι σήμερα αντιδρούν στον ασφυκτικό
έλεγχο που έχουν επιβάλει οι πολυεθνικές επιχειρήσεις σε κάθε έκφανση της
ζωής, από τις μονοπωλιακές πατέντες της Μονσάντο μέχρι την ιδιωτικοποίηση του
νερού. Το ερώτημα δεν είναι αν πρέπει να υπάρχει ένα ανοιχτό ή ένα κλειστό
σύστημα εμπορικών συναλλαγών, αλλά ποιες αξίες πρέπει να είναι ενσωματωμένες
σε αυτό το σύστημα. Ποιος θα είναι ο στόχος: η μεγιστοποίηση του κέρδους μιας
ολιγαρχίας ή η ικανοποίηση όλων των βασικών αναγκών του ανθρώπου και η
προστασία της Γης; Σε αυτά δεν πρόκειται να δώσει απάντηση ούτε η Ουάσιγκτον
ούτε η Γουώλ Στρητ.

Η κρίση…

… του χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης είναι κρίση της «νέας οικονομίας»,
δηλαδή της θεωρίας ότι η τεχνολογική επανάσταση μαζί με την παγκοσμιοποίηση
και μαζί με τις ιδιωτικοποιήσεις μπορούν να ακυρώσουν τους οικονομικούς
κύκλους και να θέσουν το οικονομικό σύστημα σε μία πορεία αδιάλειπτης
ανάπτυξης χωρίς πληθωρισμό. Αυτή η θεωρία τώρα διαψεύδεται μέσα στο ίδιο της
το σπίτι. Μάλιστα, παρατηρεί η εφημερίδα «Ουνιτά», εκείνο ακριβώς που οδήγησε
στην πτώση της Γουώλ Στρητ είναι ο πληθωρισμός, στον οποίο συνέβαλε και η
ίδια. Έτσι, πλάι στα ερωτήματα που βάζουν οι διαδηλωτές στην Ουάσιγκτον μπορεί
να μπει και αυτό: είναι άραγε αυτές οι κρίσεις ­ που γίνονται ολοένα και πιο
συχνές ­ αναπόφευκτες σαν τις φυσικές καταστροφές ή μήπως αν επιβληθούν οι
κατάλληλοι έλεγχοι στις κινήσεις των κερδοσκοπικών κεφαλαίων μπορεί να
αποτραπεί ένα άλλο 1929; (Υπάρχει άραγε ακόμη καιρός για τέτοια ερωτήματα ή
μήπως είναι δυστυχώς ρητορικά;).