Ο γρίφος της Νέας Υόρκης

Με το βλέμμα στραμμένο στη Γουώλ Στρητ είναι σήμερα επενδυτές,
οικονομολόγοι και ιθύνοντες της οικονομικής πολιτικής όλου του πλανήτη. Ύστερα
από πέντε ημέρες μεγάλων απωλειών, με αποκορύφωμα το ξεπούλημα της Παρασκευής,
όλοι αναρωτιούνται τι μέλλει γενέσθαι. Κανείς ωστόσο δεν μπορεί να προβλέψει
με σιγουριά τα επόμενα βήματα του Ντάου Τζόουνς ή του Νάσντακ.

Το σίγουρο είναι ότι ο πληθωρισμός έκανε τελικά την εμφάνισή του στην
οικονομία των Ηνωμένων Πολιτειών σπέρνοντας τον πανικό στους Αμερικανούς
επενδυτές που προκάλεσαν συνωστισμό την Παρασκευή στη Γουώλ Στρητ. Ο Ντάου
Τζόουνς πραγματοποίησε τις μεγαλύτερες απώλειες σε μονάδες στην ιστορία του –
617 μονάδες ή 5,66% – ενώ οι απώλειες του Νάσντακ προσέγγισαν το 10%. Οι
αναταράξεις στη Γουώλ Στρητ τράβηξαν το χαλί κάτω από τα πόδια και των
χρηματιστηρίων της Ευρώπης και της Λατινικής Αμερικής.

Τη σημερινή αλλά και τις αμέσως επόμενες συνεδριάσεις της αμερικανικής
χρηματιστηριακής αγοράς αναμένεται να καθορίσουν οι ανακοινώσεις επιχειρήσεων
με τα αποτελέσματά τους για το πρώτο τρίμηνο του 2000, αλλά και τα οικονομικά
στοιχεία που θα δώσει στη δημοσιότητα η αμερικανική κυβέρνηση για την πορεία
της οικονομίας. Τα τελευταία αναμένεται να παίξουν σημαντικό ρόλο στη
διαμόρφωση των προθέσεων της Κεντρικής Τράπεζας των ΗΠΑ για την πορεία των
αμερικανικών επιτοκίων.

Θετικά νέα από τις επιχειρήσεις

Στις αμέσως επόμενες ημέρες αναμένεται να ανακοινωθούν τα στοιχεία για την
κερδοφορία εκατοντάδων επιχειρήσεων που είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο των
Ηνωμένων Πολιτειών τα οποία, αν κρίνουμε από αυτά που έχουν ήδη ανακοινωθεί,
θα είναι κάτι παραπάνω από ελπιδοφόρα. Πολλές από αυτές τις επιχειρήσεις είναι
από τις γνωστότερες και μεγαλύτερες στον κόσμο: ΙΒΜ, Coca Cola, Apple, Warner
Lampbert.

Οι περισσότεροι Αμερικανοί επιχειρηματικοί αναλυτές προβλέπουν ότι τα
αποτελέσματά τους θα είναι ισχυρά, βασιζόμενοι στο γεγονός ότι οι επιχειρήσεις
που έχουν ήδη ανακοινώσει αποτελέσματα τα πήγαν πολύ καλά τους πρώτους τρεις
μήνες του 2000. Μέχρι την Παρασκευή είχαν ανακοινώσει αποτελέσματα τριμήνου το
18% των επιχειρήσεων που συνθέτουν τον δείκτη Στάνταρντς εντ Πούρς 500. Η
κερδοφορία τους είναι αυξημένη σε σχέση με το αντίστοιχο περυσινό τρίμηνο κατά
27%. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, η κερδοφορία των εισηγμένων επιχειρήσεων στις
ΗΠΑ θα είναι το πρώτο τρίμηνο του 2000 βελτιωμένη κατά 22% σε μέσους όρους.
Έτσι, με βάση αυτό το στοιχείο, το πρώτο φετινό τρίμηνο ήταν ένα από τα
καλύτερα στην ιστορία των επιχειρήσεων.

Μπορούν όμως αυτά τα θετικά αποτελέσματα να τραβήξουν προς τα πάνω την
αμερικανική χρηματιστηριακή αγορά. Πρόκειται για έναν γρίφο, αφού το πρόσφατο
ξεπούλημα συνοδεύτηκε από την ανακοίνωση θετικών στοιχείων κερδοφορίας των
επιχειρήσεων. Οι αναλυτές της αγοράς υποστηρίζουν ότι ίσως τα χειρότερα έχουν
περάσει αφού πολλές από τις μετοχές του Νάσντακ -περιλαμβάνει κυρίως εταιρείες
του τεχνολογικού τομέα και του ‘Ιντερνετ- και του βιομηχανικού δείκτη Ντάου
Τζόουνς βρίσκονται σε πολύ χαμηλά επίπεδα σε σχέση με τις ιστορικά υψηλές
τιμές τους.

Την ίδια στιγμή όμως εγκυμονούν και σημαντικοί κίνδυνοι για την αμερικανική
αγορά: πολλοί επενδυτές που έχουν αγοράσει μετοχές με δάνεια από τις
χρηματιστηριακές τους εταιρείες (margin) βλέποντας τις απώλειές τους να
πολλαπλασιάζονται ενδέχεται να προχωρήσουν σε μαζικές πωλήσεις. Από την άλλη,
αρνητικό θεωρείται και το γεγονός ότι αυτήν την περίοδο στις Ηνωμένες
Πολιτείες γίνεται η εκκαθάριση του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων. Πολλοί
επενδυτές ενδέχεται να προχωρήσουν σε πωλήσεις προκειμένου να καταβάλουν τον
φόρο για τις υπεραξίες που καρπώθηκαν από την έντονα ανοδική πορεία του
χρηματιστηρίου το 1999.

Οι προθέσεις της FED

Σημαντικοί παράγοντες για τη βραχυπρόθεσμη πορεία του αμερικανικού
χρηματιστηρίου θα είναι και τα στοιχεία για την πορεία των τιμών των ακινήτων
στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα οποία θα διαμορφώσουν σε μεγάλο βαθμό τις
προθέσεις της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των Ηνωμένων Πολιτειών (FED) για το
μελλοντικό ύψος των επιτοκίων. Η FED κατά τη διάρκεια του 1999 πραγματοποίησε
πέντε αυξήσεις επιτοκίων της τάξεως του ενός τετάρτου της ποσοστιαίας μονάδας.
Από τα στοιχεία για την πορεία των τιμών των ακινήτων θα φανεί σε μεγάλο βαθμό
αν αυτές οι αυξήσεις επιβράδυναν τις αγορές νέων κατοικιών και κατ’ επέκταση
την οικονομία. Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο για την πορεία της αγοράς θα είναι
και το εμπορικό ισοζύγιο για τον Φεβρουάριο που ανακοινώνεται την Τετάρτη.
Ενδεχόμενη νέα επιδείνωση του ισοζυγίου -ήδη βρίσκεται σε επίπεδο ρεκόρ- θα
δημιουργήσει νέα προβλήματα στη Γουώλ Στρητ και στην ψυχολογία των επενδυτών.

Μαύρη Παρασκευή

Η αμερικανική χρηματιστηριακή αγορά υπέστη βαριές απώλειες την Παρασκευή μετά
την ανακοίνωση των στοιχείων που έδειξαν ότι ο πληθωρισμός -ο μεγάλος κίνδυνος
για τον οποίο προειδοποιεί τους τελευταίους μήνες η FED- έκανε την εμφάνισή
του. Τα στοιχεία προκάλεσαν πανικό πωλήσεων στους επενδυτές οι οποίοι
προεξόφλησαν ότι η Κεντρική Τράπεζα των Ηνωμένων Πολιτειών θα προχωρήσει σε
επιθετικότερη αύξηση των επιτοκίων προκειμένου να επιβραδύνει τους
δαιμονιώδεις ρυθμούς ανάπτυξης της αμερικανικής οικονομίας. Η οικονομία των
ΗΠΑ αναπτύσσεται τα τελευταία χρόνια με ταχύτατους ρυθμούς βασιζόμενη στην
αύξηση της κατανάλωσης που προκαλεί η ανοδική πορεία των τιμών των μετοχών
αλλά και η άνοδος της παραγωγικότητας λόγω της εισβολής των νέων τεχνολογιών
στην παραγωγική διαδικασία. Τη μεγαλύτερη άνοδο έχουν σημειώσει τα τελευταία
χρόνια οι μετοχές του τεχνολογικού τομέα και του ‘Ιντερνετ, οι οποίες
θεωρείται ότι βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των εξελίξεων στην πραγματική
οικονομία.

Η FED έχει προειδοποιήσει για τον κίνδυνο ανόδου του πληθωρισμού και προσπαθεί
χρησιμοποιώντας το όπλο των επιτοκίων να προσγειώσει ομαλά την οικονομία πριν
ξυπνήσει ο πληθωρισμός.

Ωστόσο, ο πληθωρισμός εμφανίστηκε και οι τιμές των μετοχών πήραν την Παρασκευή
τον κατήφορο με τον βιομηχανικό δείκτη Ντάου Τζόουνς να κλείνει την ημέρα με
απώλειες 617 μονάδων ή 5,66% στις 10.305 μονάδες. Την περασμένη εβδομάδα οι
συνολικές απώλειες του Ντάου έφτασαν το 7,2%. Χειρότερη ήταν η κατάσταση που
δημιουργήθηκε στο χρηματιστήριο Νάσντακ όπου ο βασικός δείκτης του έκλεισε την
Παρασκευή με τρομακτικές απώλειες 9,67%. Την περασμένη εβδομάδα οι συνολικές
απώλειες του Νάσντακ έφτασαν το 25%, κάνοντας τους παλιότερους να θυμηθούν τις
μαύρες ημέρες του κραχ του 1987, όταν σε μια εβδομάδα ο δείκτης είχε χάσει
19,5%.

Περισσότερα από 2 τρισεκατομμύρια δολάρια χρηματιστηριακού πλούτου
εξανεμίστηκαν την περασμένη εβδομάδα στην αμερικανική αγορά και οι επενδυτές
δεν μπόρεσαν να βρουν ασφαλή καταφύγια για να προφυλαχθούν. Ακόμη και η αγορά
ομολόγων που λειτουργεί σαν παράδεισος στις περιόδους χρηματιστηριακών κρίσεων
δεν μπόρεσε να τραβήξει το ενδιαφέρον των επενδυτών. Οι τιμές των
τριακονταετών ομολόγων του αμερικανικού δημοσίου σημείωσαν πτώση δυο μονάδων
βάσης κατά τη διάρκεια της περασμένης εβδομάδας.

Σημαντικές απώλειες που ξεπέρασαν το 3% κατέγραψαν την Παρασκευή και οι
μεγάλες χρηματιστηριακές αγορές της Γηραιάς Ηπείρου. Η Φρανκφούρτη έκλεισε με
απώλειες 3,14%, το Παρίσι με πτώση 3,17% και το Λονδίνο 2,81% χαμηλότερα.
Σημαντικές απώλειες υπέστησαν και τα χρηματιστήρια της Λατινικής Αμερικής και
του Καναδά. Στο Τορόντο οι απώλειες έφτασαν το 5,49%, στο Μπουένος ‘Αϊρες το
6,03%, στο Σάο Πάολο το 4,56% και στο Μεξικό το 7,93%.

Πυροσβέστης ο Κλίντον

Η κατρακύλα των αμερικανικών μετοχών προκάλεσε την παρέμβαση του Λευκού Οίκου
που ανέλαβε το ρόλο πυροσβέστη. Ο Αμερικανός πρόεδρος Μπιλ Κλίντον καθησύχασε
τους επενδυτές διαβεβαιώνοντάς τους ότι οι μακροπρόθεσμες τάσεις της
αμερικανικής οικονομίας είναι θετικές. Επιπλέον ο πρόεδρος Κλίντον δήλωσε ότι
οι προβλέψεις για την πορεία του πληθωρισμού το 2000 είναι “αρκετά
μετριοπαθείς”, ενώ ταυτόχρονα ο αναμενόμενος ρυθμός ανάπτυξης της αμερικανικής
οικονομίας θα συνεχίσει να είναι ανοδικός.

Καθησυχαστικά ήταν τα σχόλια και των υπουργών Οικονομικών της Ομάδας G7 μετά
τη συνάντησή τους στην Ουάσιγκτον το Σάββατο. Αν και δεν αναφέρθηκαν άμεσα
στις αρνητικές εξελίξεις στη Γουώλ Στρητ τόνισαν ότι είναι αισιόδοξοι για την
πορεία της παγκόσμιας οικονομίας. Ωστόσο επεσήμαναν την ανάγκη για συνεχή
επαγρύπνηση, ώστε η ανάπτυξη να είναι “ισόρροπη και διατηρήσιμη”.