Πάγκοι σε φόντο γαλανόλευκο

Επιτυχημένοι στις ομάδες τους οι Κυράστας, Αναστασιάδης και Παθιακάκης, έχουν δικαιώσει απόλυτα τις διοικήσεις των ΠΑΕ οι οποίες τους επέλεξαν, ενώ ο Γιάννης Ματζουράκης αντιμετωπίζει με αισιοδοξία τη μεγαλύτερη πρόκληση της καριέρας του, όπως ο ίδιος τονίζει, στον πάγκο του Ολυμπιακού

Λέγεται και γράφεται τα τελευταία χρόνια ότι οι ΠΑΕ εμπιστεύονται όλο και
περισσότερο τους Έλληνες προπονητές. Και είναι αλήθεια ότι σήμερα δώδεκα από
τις δεκαοκτώ ΠΑΕ έχουν εγχώριο τεχνικό, ενώ δύο από τους ξένους, ο Γκέραρντ
και ο Μπάγιεβιτς, είναι πολιτικογραφημένοι Έλληνες. Και η αναλογία αυτή ήταν
αδιανόητη ακόμη και πριν από δέκα ή δεκαπέντε χρόνια. Δεν είναι, όμως, μόνο
θέμα εμπιστοσύνης. Διότι, πόσοι άραγε Έλληνες τεχνικοί είχαν τα τυπικά και
ουσιαστικά προσόντα να καθοδηγήσουν μία ομάδα Α’ Εθνικής στα μέσα της
δεκαετίας του ’80;

Οι πρωτοπόροι Έλληνες προπονητές δεν κέρδισαν μόνο την εμπιστοσύνη των
αφεντικών των ΠΑΕ, αλλά και με τις επιτυχίες τους έδωσαν κίνητρα σε άλλους
παλαιούς παίκτες στη συντριπτική τους πλειοψηφία να ακολουθήσουν τα βήματα
τους. Στο πρόσφατο παρελθόν οι ποδοσφαιριστές ­ ακόμα και οι πιο επιφανείς ­
εξέταζαν τρόπους να επενδύσουν τα χρήματα τους που κέρδιζαν από το ποδόσφαιρο
και ή γίνονταν επιχειρηματίες ή έπαιρναν πρόωρη σύνταξη. Σήμερα συνεχίζουν την
καριέρα τους στα γήπεδα ως προπονητές, όχι μόνο αυτοί που γνωρίζουμε, επειδή
εργάζονται σε ΠΑΕ Α’ Εθνικής, αλλά και δεκάδες άλλοι σε μικρότερες κατηγορίες.

ΤΟ ΤΕΩΣ ΠΟΚ

Πριν από μερικές ημέρες έγινε ένα ακόμη …αγγλικό βήμα στο ελληνικό
ποδόσφαιρο. Στις αρχές της εβδομάδας ο Νίκος Καραγεωργίου ήταν παίκτης της
Skoda Ξάνθη και στα μέσα προπονητής της!

Την περασμένη Δευτέρα ήταν μία ιστορική ημέρα για τους Έλληνες προπονητές. Με
την αλλαγή φρουράς στον Ολυμπιακό, στην οποία ο Γιάννης Ματζουράκης πήρε την
θέση του Αλμπέρτο Μπιγκόν και οι τρεις μεγάλες ΠΑΕ του κέντρου έχουν πια
ντόπιο καπετάνιο. Ο Ματζουράκης προσελήφθη από μία ομάδα με καθαρούς
ευρωπαϊκούς προσανατολισμούς και πήρε τη θέση ενός πρώην πρωταθλητή στο
Καμπιονάτο, ασχέτως αν ο Μπιγκόν δεν δικαίωσε στην Ελλάδα το παρελθόν του.
Μάλιστα, ο κ. Ματζουράκης δεν φαίνεται να επελέγη ως προσωρινή λύση μέχρι το
καλοκαίρι, αφού το αρχικό συμβόλαιο που υπέγραψε τον δεσμεύει με την ΠΑΕ
Ολυμπιακός μέχρι τη λήξη της επόμενης περιόδου. Εκτός απρόοπτου, δηλαδή,
Ολυμπιακός και Παναθηναϊκός θα αγωνισθούν στο Champions League της νέας
περιόδου με Έλληνες τεχνικούς.

Από την Τετάρτη είχαμε μία ακόμη παγκόσμια πρωτοτυπία. Ο Μάκης Κατσαβάκης
απολύθηκε την ώρα του φαγητού στο ξενοδοχείο που είχε καταλύσει η ομάδα του
Πανιωνίου, επειδή διαφώνησε ο πρόεδρος Αχιλλέας Μπέος με την ενδεκάδα που
επρόκειτο να παρατάξει στον αγώνα. Έτσι, ο «θρύλος» για το περιβόητο «χαρτάκι»
επιβεβαιώθηκε από τον πρόεδρο της ΠΑΕ, ο οποίος δεν κράτησε τα προσχήματα παρά
το γεγονός ότι η ομάδα του θα έμενε χωρίς προπονητή για τον αγώνα που θα
ακολουθούσε σε λίγες ώρες. Ο Μάκης Κατσαβάκης είχε πάρει τον περασμένο
Οκτώβριο την θέση του Γιάτσεκ Γκμοχ.

Τέσσερις ομάδες από τις 18 της Α’ Εθνικής δεν άλλαξαν φέτος προπονητή. Δεν
είναι σύμπτωση ότι οι τρεις από τους τέσσερις που «επέζησαν» είναι Έλληνες (ο
Κυράστας στον Παναθηναϊκό, ο Αναστασιάδης στον Ηρακλή, ο Λιβαθηνός στον Εθνικό
Αστέρα) και ο τέταρτος μισός Έλληνας ο… Γκεραρντάκης του ΟΦΗ. Ούτε είναι
σύμπτωση ότι η ΑΕΚ άλλαξε πολλές φορές ξένο προπονητή μέχρι να δει φως στο
τούνελ με έναν Έλληνα στον πάγκο, τον Γιάννη Παθιακάκη.

ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΟΙ

Ο Γιάννης Κυράστας ήταν η έκπληξη του καλοκαιριού, όταν ο Παναθηναϊκός
προσέλαβε ως τεχνικό ηγέτη. Και δικαίωσε πλήρως τον Γιώργο Βαρδινογιάννη
οδηγώντας την ομάδα προς τον τίτλο, έναν βαθμό πίσω από την κορυφή. Ο Άγγελος
Αναστασιάδης είναι και αυτός εξαιρετικά επιτυχημένος, παρά τα διοικητικά
προβλήματα που είχε στο ξεκίνημα της περιόδου ο Ηρακλής. Όταν ο Ηρακλής πήγε
να παίξει στη Τούμπα, οι οπαδοί της πρώην ομάδας του του έδειξαν την αγάπη και
την εκτίμησή τους. Ο Σπύρος Λιβαθηνός, τρίτη χρονιά στον Εθνικό Αστέρα,
οδήγησε «τα μωρά» της ομάδας του σε ένα σχεδόν απίστευτο αποτέλεσμα απέναντι
στον Ευρωπαίο Ολυμπιακό. Και ο Γιώργος Παράσχος γυρίζει από ομάδα σε ομάδα
αφήνοντας κάθε φορά εντυπωσιακό έργο.

Τι το κοινό έχουν αυτοί οι πέντε προπονητές; Ανήκουν περίπου στην ίδια γενιά
ποδοσφαιριστών και υπήρξαν συμπαίκτες στην Εθνική ομάδα. Είναι η νεώτερη γενιά
των Ελλήνων προπονητών, που σήμερα κρατούν στα χέρια τους τις τύχες των ομάδων
της Α’ Εθνικής.

Την θέση ξένων τεχνικών πήραν μέσα στη τρέχουσα περίοδο αρκετοί Έλληνες
προπονητές. Δύο παλαιοί παίκτες του Άρη, οι Μιχαλήτσος και Σεμερτζίδης,
διαδέχθηκαν τον Ίλια Πέτκοβιτς, που το καλοκαίρι είχε προσληφθεί με ακριβό
συμβόλαιο και πολλές προσδοκίες στον Άρη. Οι Γεωργόπουλος – Σιούλας έχουν
συμβάλει στις τελευταίες επιτυχίες της Καλαμάτας μετά την παραίτηση του
Εντουάρντο Αμορίμ. Και ο Νίκος Καραγεωργίου ζει το μεγάλο όνειρο της καριέρας
του, αφού πριν καλά καλά στεγνώσει ο ιδρώτας στην αθλητική φανέλα τού
ανατέθηκε η τεχνική ηγεσία μίας από τις καλύτερες ομάδες της Α’ Εθνικής.

Ο Χρήστος Αρχοντίδης και ο Ανδρέας Μιχαλόπουλος είναι από τους πρωτοπόρους
Έλληνες προπονητές και εργάζονται σήμερα στη Παναχαϊκή και τον Απόλλωνα,
αντίστοιχα, προσπαθώντας να κρατήσουν τις ομάδες τους στην Α’ Εθνική.
Ιδιαίτερα ο πρώτος, παλαιός ομοσπονδιακός τεχνικός, είναι από τους πρώτους
Έλληνες προπονητές που οι ΠΑΕ τους εμπιστεύθηκαν το τιμόνι, αλλά ίσως και ο
ίδιος να βλέπει ότι στις ραγδαίες αλλαγές που συμβαίνουν στο ποδόσφαιρο,
κάποιοι μαθητές του τον έχουν ξεπεράσει. Κάποιοι από τους σημερινούς Έλληνες
τεχνικούς υπήρξαν παίκτες του Χρήστου Αρχοντίδη ή πήραν πτυχίο με δάσκαλο τους
τον Έλληνα τεχνικό.

ΤΑ ΠΤΥΧΙΑ

Η αλήθεια είναι ότι οι Έλληνες προπονητές στηρίζονται περισσότερο στην
εξυπνάδα, το ανθρώπινο δυναμικό και τις εμπειρίες που απέκτησαν στο ποδόσφαιρο
ως παίκτες, παρά στις γνώσεις και στην επιμόρφωση που το ελληνικό ποδόσφαιρο
όφειλε να τους προσφέρει. Πολλοί από αυτούς μέχρι πρόσφατα δεν είχαν καν τα
τυπικά προσόντα για τη θέση, δηλαδή, το πτυχίο που ο νόμος προβλέπει για την
αντίστοιχη κατηγορία. Όμως, κανείς δεν ενδιαφέρεται για όλα αυτά, γιατί
απλούστατα όλοι γνωρίζουν ότι αυτά τα χαρτιά είναι μόνο για την κορνίζα.
Κανείς δεν γίνεται καλύτερος προπονητής παρακολουθώντας σεμινάρια στο… πόδι
κάποιου καλοκαιρινού μήνα ή πηγαίνοντας για μερικές ημέρες σε μία σχολή του
εξωτερικού.

Αυτό που λείπει από τους Έλληνες προπονητές είναι η μέθοδος και η επιστημονική
γνώση, καλύπτεται από την εξυπνάδα, το ταλέντο και την εργατικότητά τους. Αλλά
και από την σοφή επιλογή συνεργατών, γυμναστών, εργοφυσιολόγων, διαιτολόγων,
ιατρών, φυσιοθεραπευτών και άλλων ειδικών επιστημόνων, οι οποίοι πλαισιώνουν
τους Έλληνες προπονητές, οι περισσότεροι από τους οποίους γνωρίζουν και
παραδέχονται τις αδυναμίες τους.

Σύμμαχοι στη καριέρα των Ελλήνων τεχνικών είναι πολλοί… ξένοι προπονητές που
οι ομάδες ανασύρουν από τα αζήτητα, επειδή είναι φθηνοί και διαθέσιμοι να
σπαταλήσουν τον χρόνο τους σε ένα ­ κακά τα ψέματα ­ υποβαθμισμένο πρωτάθλημα.
Παλαιότερα οι προπονητές σε… ιτς ή … οφ ήταν κατά τεκμήριο καλύτεροι από
τους Έλληνες, μόνο και μόνο γιατί είχαν ξενικό επίθετο. Σήμερα οι περισσότεροι
έχουν αρχίσει να καταλαβαίνουν ότι αν δεν μπορείς να προσλάβεις έναν από τους
κορυφαίους αλλοδαπούς προπονητές, ο Έλληνας τεχνικός είναι η καλύτερη λύση από
την περιπέτεια του άγνωστου ξένου.

ΟΙ «ΕΙΔΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ»

Ένα κλειδί στην «υπόθεση Έλληνας προπονητής» είναι αυτό που όλοι λέμε και
παραδεχόμαστε ως «ελληνική πραγματικότητα» στο ποδόσφαιρό μας. Από την Ελλάδα
πέρασαν ξένοι τεχνικοί που στο εξωτερικό έκαναν εντυπωσιακή δουλειά και είχαν
σημαντικές επιτυχίες.

Οι περισσότεροι έφυγαν νύχτα με τη ρετσινιά του αποτυχημένου. Δεν ξέχασαν,
βέβαια, το ποδόσφαιρο όταν πέρασαν τα σύνορα. Αρνήθηκαν ή δεν κατάφεραν να
προσαρμοσθούν στις ιδιαιτερότητες των ελληνικών γηπέδων και του χαρακτήρα του
Έλληνα ποδοσφαιριστή, του προέδρου, του παράγοντα, του οπαδού. Ο Λιούμπισα
Τουμπάκοβιτς ήρθε ως πρωταθλητής του γιουγκοσλάβικου πρωταθλήματος και έφυγε
ως υπεύθυνος για μία από τις χειρότερες περιόδους της ΑΕΚ.

Ο Γιάννης Παθιακάκης μπορεί να πληρώνεται πολύ λιγότερο από τον προκάτοχό του,
αλλά σίγουρα χαίρει μεγάλης εκτίμησης στη Νέα Φιλαδέλφεια.

Και αυτή είναι μία άλλη όψη της ιστορίας. Οι ξένοι λιγοστεύουν στους πάγκους
των ελληνικών γηπέδων, οι Έλληνες κερδίζουν έδαφος, αλλά στα ποσά που γράφουν
τα συμβόλαια η διαφορά παραμένει τεράστια. Οι περισσότεροι Έλληνες προπονητές
δεν παραπονούνται. Θεωρούν ότι ακόμη δίνουν εξετάσεις και στους εργοδότες τους
και στον φίλαθλο κόσμο. Και γνωρίζουν ότι στην ουσία αυτό που περισσότερο
αξίζει είναι οι ευκαιρίες που τους δίνονται για να καθιερωθούν.