Υποκύπτουν στον μεγάλο πειρασμό της… αμοιβαίας εμπιστοσύνης

Θεωρώ ότι ο οίστρος του γρήγορου και εύκολου κέρδους ραγδαίως
εξαπλώνεται σε όλες τις διαστρωματώσεις της ελληνικής κοινωνίας,
ελαστικοποιώντας επικίνδυνα τα ηθικά όρια και τους φραγμούς που πρέπει να
τίθενται σε τέτοιες δραστηριότητες. Αυτή η συμπεριφορά τείνει στην εισαγωγή
και την καθιέρωση νέων αρχών και ηθών στις οικονομικές, και όχι μόνον,
συναλλαγές.

Θυμάμαι την περίπτωση ενός συνταξιούχου του Δημοσίου, ο οποίος
κατήγγειλε ότι παρέδωσε το εφάπαξ του, 15.000.000 δραχμές, σε κάποιον για να
τον διευκολύνει στην επιχειρηματική του δραστηριότητα. Συμφώνησαν, όπως είπε,
να του επιστρέψει τα χρήματά του το αργότερο σε τρεις μήνες μαζί με ένα
επιπλέον ποσό. Πέρασε ένας χρόνος και ο συνταξιούχος δεν έλαβε τα χρήματα.
Τότε υπέβαλε μήνυση για απάτη και υπεξαίρεση. Η υπόθεση ακολούθησε την ποινική
της διαδρομή. Η επίκληση του παθόντος ότι ήταν απόμαχος της ζωής και πως τα
χρήματα τα είχε κερδίσει με πολύ κόπο, καθιστούσαν την περίπτωση άξιας
συμπάθειας. Όμως, ο συνταξιούχος είχε αποκρύψει επιμελώς ότι και στο παρελθόν
είχε διευκολύνει οικονομικά τον δράστη έναντι γενναίας αμοιβής και είχε λάβει
με τραπεζικά εμβάσματα περίπου 20.000.000 δραχμές. Από την πλευρά του ο
δράστης, ο οποίος τελικά καταδικάστηκε κατά πλειοψηφία, υποστήριξε ότι κατ’
εντολήν του μηνυτή έπαιζε ελεύθερα τα χρήματά του στο Χρηματιστήριο ή όπου
αλλού ήθελε.

Ανεξάρτητα από τον ποινικό χαρακτήρα ή μη της συμπεριφοράς του δράστη
ερωτηματικά προκαλεί και η συμπεριφορά του θύματος. Αν δηλαδή η συναλλαγή αυτή
εναρμονίζεται με τους καθιερωμένους και αποδεκτούς κανόνες των συναλλακτικών
ηθών, καθώς και αν θεμελιώνεται αυτομάτως δικαίωμα του θύματος να επιδιώξει
την ηθική, κοινωνική και εν τέλει έννομη στήριξη και κάλυψή του.

Σε παρόμοιες σαν την ανωτέρω περιπτώσεις η αθωότητα του θύματος δεν
είναι αναγκαίως συνυφασμένη με την αφέλεια, την άγνοια και την απειρία στις
συναλλαγές, αλλά με την αρχέγονη του ανθρώπου πλεονεξία.

Στο παρελθόν, το πρόσφατο δηλαδή, ο σίγουρος τρόπος εξαπάτησης αφελών και μη
ήταν η δήθεν επένδυση σε ομόλογα. Πρόσωπα με δεδομένη την έξωθεν καλή
μαρτυρία, σε συνεργασία με υπαλλήλους τραπεζών, αποσπούσαν χρήματα από
ανυποψίαστους πολίτες προκειμένου να τους τα επενδύσουν. Το κέρδος ήταν
δεδομένο αφού, όπως και οι ίδιοι οι επενδυτές γνώριζαν, τα τραπεζικά ομόλογα
δεν είχαν καμιά σχέση με τζόγο. Αντιθέτως αποτελούσαν εγγύηση για την
εξασφάλιση του αρχικού κεφαλαίου και τη σταθερή αύξησή του.

Έως τη στιγμή που τα ομόλογα, οι έγγραφοι τίτλοι, αποδεικνύονταν πλαστοί. Η
απάτη ήταν πλέον αυταπόδεικτη και άνοιγε ο δρόμος για την αναζήτηση και την
τιμωρία των υπαιτίων, που, πραγματικά, δεν ήταν καθόλου εύκολη υπόθεση. Ήταν
όμως πολύ ευκολότερη από τη διαδικασία εντοπισμού των απατεώνων τού σήμερα,
αλλά και τη διαδικασία απόδειξης των πράξεών τους. Εκείνων που κατορθώνουν να
αυξήσουν τα περιουσιακά τους στοιχεία εκμεταλλευόμενοι τον πόθο κάποιων να
γίνουν… πλούσιοι.

Προϋπόθεση, συνήθως, αποτελεί η ήδη υπάρχουσα σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ θύτη
και θύματος. Με δεδομένο το ενδιαφέρον, δεν απαιτείται μεγάλη προσπάθεια για
να πειστεί ο υποψήφιος… επενδυτής να δώσει ό,τι έχει και δεν έχει με την
προοπτική ­ όπως τουλάχιστον του εγγυάται ο «φίλος» του ­ να τα πάρει πίσω
διπλά, τριπλά και βάλε…

Αποδείξεις της οικονομικής συνεισφοράς δεν παρέχονται, αφού οι υποσχέσεις τού
αέρα δεν τεκμηριώνονται. Πρόκειται για υποσχέσεις περί κερδοφόρων επενδύσεων
μέσω Χρηματιστηρίου ή συναφών δραστηριοτήτων που, λόγω συρμού, υπήρξαν πριν
από λίγους μήνες αδιαμφισβήτητες. Παράλληλα, λοιπόν, με την άνοδο του
Χρηματιστηρίου, άνθισαν οι επικίνδυνες παραφυάδες που φύτεψαν σε εύφορο έδαφος
πανούργοι απατεώνες.

Η πτώση του Χρηματιστηρίου και η αναπόφευκτη μείωση των εσόδων των
ασχολουμένων επαγγελματικά ή ημιεπαγγελματικά με αυτό, άφησε να διαφανούν οι
απάτες που στήθηκαν γύρω-γύρω. Η αδυναμία ρευστοποίησης τη στιγμή που ο
επενδυτής το ζητούσε, άρχισε να βάζει σε υποψίες το θύμα, ενώ η εξαφάνιση
του… φίλου, που αναγκαία ακολουθούσε, επιβεβαίωνε το τραγικό του λάθος.

Μόνη διέξοδος η προσφυγή στη Δικαιοσύνη. Οι ελπίδες για την απόδοση ευθυνών
και κυρίως για την επιστροφή των χρημάτων ελάχιστες. Ποιον να δικάσουν και με
ποια στοιχεία; Άλλωστε, η ευπιστία δεν τιμωρείται ποινικά…

ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ

Προτιμούσε τους καλούς φίλους

Άννα Λάμπρου: Λέει πως είναι θύμα. Μπορεί. Προς το παρόν είναι η μόνη που ανευρέθη

Ασφαλιστής το επάγγελμα, με γνωριμίες και μεγάλο πελατολόγιο, ο Γιώργος
Βογιατζής αποφάσισε κάποια στιγμή της ζωής του να διευρύνει τις δραστηριότητές
του σε τομείς πιο αποδοτικούς. Άρχισε λοιπόν να απευθύνεται σε φίλους και
γνωστούς και να τους προτρέπει να του εμπιστευθούν τα χρήματά τους για να τους
τα αυξήσει.

Ως πρόσχημα χρησιμοποιούσε τις επενδύσεις σε αμοιβαία κεφάλαια με σίγουρα
κέρδη, αλλά και σε μετοχές με μεγάλη αποδοτικότητα. Γιατί να αμφισβητήσουν τις
προθέσεις του; Άλλωστε και ο ίδιος διαβεβαίωνε όσους έπειθε τελικά πως δεν θα
μετάνιωναν που τον εμπιστεύθηκαν. Κατόρθωσε μ’ αυτόν τον τρόπο να συγκεντρώσει
ένα τεράστιο χρηματικό ποσό, που, όπως λέγεται, τώρα ξεπερνάει τα 5 δισ.
δραχμές!

Μεταξύ των τυχερών, όπως ο ίδιος χαρακτήριζε τους επενδυτές, ήταν και
συγγενικά του πρόσωπα, αλλά και κουμπάροι του. Σε όλους υποσχόταν πως θα
έπαιρναν στα χέρια τους τους τίτλους αγοράς, τους οποίους κρατούσε ο ίδιος,
όπως άλλωστε συμβαίνει πάντα χωρίς αυτό να συνεπάγεται κάτι ύποπτο. Για να μην
έχουν καμιά αμφιβολία όσον αφορά τις σωστές κινήσεις του, τους ανέλυε από
καιρού εις καιρόν την πορεία των μετοχών που δήθεν είχαν, η οποία ήταν πάντα
ανοδική!

Ο αστάθμητος παράγων της ανάγκης χρημάτων, προκειμένου να αντιμετωπίσουν ένα
πρόβλημα υγείας που ανέκυψε σε ένα μέλος της οικογενείας τους,”άνοιξε” τα
μάτια σε ένα ζευγάρι φίλων του Βογιατζή. Οι άνθρωποι αυτοί τού είχαν
εμπιστευθεί το ποσό των 34 εκατομμυρίων δραχμών, προκειμένου, όπως τους είχε
διαβεβαιώσει, να τα επενδύσει σε μετοχές και αμοιβαία κεφάλαια. Του ζήτησαν
λοιπόν να ρευστοποιήσει ένα μέρος λόγω της μεγάλης ανάγκης που είχαν.

Προφασιζόμενος φόρτο εργασίας ο Γ. Βογιατζής έπαψε να απαντάει στα
τηλεφωνήματά τους και όταν εκείνοι απείλησαν τη δικηγόρο γυναίκα του πως θα
προέβαιναν σε καταγγελία εις βάρος της στον Δικηγορικό Σύλλογο, η ίδια, η
Βασιλική Ζεγκίνη, τους παρέδωσε μια επιταγή ύψους 10.000.000 δρχ., που, όπως
αποδείχθηκε σύντομα, ήταν ακάλυπτη!

Κάπως έτσι διαπίστωσαν τα δεκάδες θύματα του ασφαλιστή πως η επένδυσή τους
ήταν κάθε άλλο παρά κερδοφόρα. Οι μηνύσεις διαδέχονταν η μία την άλλη. Και ο
Γ. Βογιατζής κρυβόταν όλο και καλύτερα.

Αυτή τη στιγμή οι μηνύσεις που έχουν υποβληθεί εναντίον του υπερβαίνουν τις
30, ενώ πολλοί εξαπατημένοι πελάτες έχουν στραφεί και εναντίον της συζύγου
του, η οποία επίσης έχει εξαφανιστεί και αναζητείται. Ως στενή συνεργάτις του
ασφαλιστή φέρεται η δημοτική υπάλληλος Άννα Λάμπρου, η μόνη που έχει μέχρι
στιγμής “πληρώσει” κατά κάποιο τρόπο τα… σπασμένα.

Η τελευταία συνελήφθη και οδηγήθηκε στο ανακριτικό γραφείο, όπου,
απολογούμενη, ισχυρίστηκε πως συμπεριλαμβάνεται στη λίστα των θυμάτων του
Βογιατζή, στον οποίο είχε δώσει 52 εκατομμύρια για να τα… επενδύσει.
Κατέθεσε μάλιστα και μήνυση εναντίον του. Μετά την απολογία της αφέθηκε
ελεύθερη λόγω διαφωνίας μεταξύ της ανακρίτριας και του εισαγγελέα. Η διαφωνία
θα λυθεί από το δικαστικό συμβούλιο.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ

Ρίσκο με αγγλικές… προδιαγραφές

Η πρόταση ήταν δελεαστική. Σοβαρή, όπως εμφανιζόταν, χρηματιστηριακή εταιρεία,
με έδρα τη Μεγ. Βρετανία, υποσχόταν στους υποψήφιους πελάτες της δεκαπλασιασμό
του κεφαλαίου τους σε σύντομο χρονικό διάστημα. Αν και ο τρόπος που
χρησιμοποιούσαν οι υπάλληλοί της για να προσεγγίσουν τους επενδυτές δεν ήταν
και τόσο ορθόδοξος και θα έπρεπε να τους βάλει σε υποψίες, αρκετοί έπεσαν στην
παγίδα.

Η πρώτη επαφή ήταν τηλεφωνική. Η επιλογή των υποψηφίων θυμάτων γινόταν μέσω
του τηλεφωνικού καταλόγου και, κατά προτίμηση, μέσω του Χρυσού Οδηγού. Ο
εκπρόσωπος της αγγλικής χρηματιστηριακής εταιρείας στην Ελλάδα Ιω. Σεβαστάκης
εξηγούσε στον συνομιλητή του όλες τις διαδικασίες καταλήγοντας στο πιο
ενδιαφέρον. Τον δεκαπλασιασμό του κεφαλαίου του χάρη στην έξυπνη αυτή επένδυση
που δεν γνώριζε ακόμη πολύς κόσμος. Η ευκαιρία ήταν μοναδική!

Από τη στιγμή εκείνη άρχιζαν οι βασανιστικές σκέψεις. Το πράγμα ακουγόταν πολύ
ωραίο για να είναι αληθινό, αλλά και αν ήταν; Το δέλεαρ ήταν σοβαρό. Η απόφαση
έπρεπε να ληφθεί γρήγορα, γιατί περίμεναν και άλλοι… Άλλωστε θα υπέγραφαν
και κάποιο συμβόλαιο που, όπως συμβαίνει συνήθως, θα τους εξασφάλιζε το
κεφάλαιό τους.

Ο Απόστολος και η Εγνατία Χατζηλία φαίνεται πως ήταν από τους… τυχερούς.
Συγκέντρωσαν λοιπόν τις οικονομίες τους, πέντε εκατομμύρια δραχμές, και αφού
υπέγραψαν το συμβόλαιο, χωρίς να γνωρίζουν τους όρους αφού ήταν γραμμένο στην
αγγλική γλώσσα την οποία δεν μιλούσαν, παρέδωσαν τα χρήματα στον Ιω.
Σεβαστάκη.

Περίμεναν το επόμενο τηλεφώνημα του… χρηματιστή τους, για να μάθουν τα
ευχάριστα. Τον δεκαπλασιασμό του κεφαλαίου τους! Συγχρόνως έκαναν σχέδια για
την τοποθέτηση των κερδών. Ο καιρός περνούσε όμως και ο κ. Σεβαστάκης δεν είχε
δώσει σημείο ζωής. Ο κ. Χατζηλίας αποφάσισε να πάει στα γραφεία της εταιρείας,
επί της Λεωφόρου Βασ. Σοφίας, για να δει μόνος του τι συνέβαινε.

Εκεί βρήκε τον άνθρωπο που ζητούσε. Ο οποίος του αποκάλυψε πως η επένδυση δεν
απέδωσε και, κατά συνέπεια, δεν είχε λαμβάνειν ούτε το κεφάλαιο. Η προοπτική
του εύκολου κέρδους είχε παρασύρει κι εκείνον, όπως και πολλούς άλλους, στην
καταστροφή. Μόνη του διέξοδος ήταν η προσφυγή στη Δικαιοσύνη. Από όπου,
τουλάχιστον, δικαιώθηκε.

Ο Ιωάννης Σεβαστάκης καταδικάστηκε σε φυλάκιση τριών ετών για απάτη εις βάρος
του ζεύγους Χατζηλία, τους οποίους “μάγεψε”, όπως κατέθεσε στο δικαστήριο ο κ.
Χατζηλίας, προσπαθώντας να εξηγήσει πώς πίστεψαν τις υποσχέσεις του… αέρα
και έδωσαν ό,τι είχαν και δεν είχαν. Ο κατηγορούμενος, ο οποίος αφέθηκε
ελεύθερος (το δικαστήριο έδωσε ανασταλτικό αποτέλεσμα στην έφεσή του), δεν
παραδέχτηκε την πράξη του, τονίζοντας πως είχε ενημερώσει τους “πελάτες” για
το ρίσκο που περιείχε η… επένδυσή τους. “Θα μπορούσαν και να έχουν
κερδίσει”, είπε, “αλλά έχασαν. Έτσι είναι αυτά”.

Ο εισαγγελέας της έδρας, ο οποίος τάχθηκε υπέρ του εγκλεισμού του στη φυλακή,
έδωσε την ακριβή διάσταση του θέματος.”Τον τελευταίο καιρό αυξάνονται τα
κρούσματα χρηματιστηριακών εταιρειών που εκμεταλλεύονται τον μόχθο και τον
ιδρώτα των εργαζομένων, με αποτέλεσμα κάποιοι αφελείς να τους εμπιστεύονται
και να πέφτουν θύματα απατεώνων”.