ΔΡΟΜΟΙ

Ο «γάμος»…

… των αμερικανικών με τις ευρωπαϊκές εταιρείες βιοτεχνολογίας απέδωσε
την πρώτη «τερατογένεση». Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απέρριψε χθες πρόταση να
θεωρούνται οι παραγωγοί γενετικώς μεταλλαγμένων προϊόντων νομικώς υπεύθυνοι
για τυχόν βλάβες που θα προκαλούν τα προϊόντα τους στη δημόσια υγεία ή στο
περιβάλλον. Οι εταιρείες υποστήριξαν ότι αν περνούσε ένας τέτοιος κανονισμός,
θα τις υπέβαλλε σε αφόρητα οικονομικά βάρη. Οι Πράσινοι ευρωβουλευτές, η
οργάνωση Γκρίνπις και οι Φίλοι της Γης χαρακτήρισαν σκανδαλώδη την απόφαση του
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με την οποία «η βιομηχανία της βιοτεχνολογίας παίρνει
την άδεια να ρυπαίνει την ύπαιθρο, να μολύνει τις τροφές και να παίζει με τη
δημόσια υγεία, χωρίς ποτέ να της ζητηθούν ευθύνες, αν κάτι δεν πάει καλά».

Απορριπτέες…

… κρίθηκαν άλλες δύο προτάσεις. Με τη μία, θα απαγορευόταν η χρήση γονιδίων
που κάνουν τις καλλιέργειες ανθεκτικές στα αντιβιοτικά και με την άλλη θα
προλαμβανόταν η τυχαία μεταφορά μεταλλαγμένων γονιδίων σε άλλες καλλιέργειες
με την επικονίαση. Σε αυτές τις προτάσεις δεν αντέδρασαν μόνο οι εταιρείες
βιοτεχνολογίας αλλά και οι χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μαζί με την
Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Όμως, όσοι ανησυχούν για τους κινδύνους από τις γενετικώς
μεταλλαγμένες καλλιέργειες υποστηρίζουν ότι η ανθεκτικότητα στα βακτήρια θα
μπορούσε να δημιουργήσει απρόσβλητους «σούπερ ιούς».

Ο «σούπερ σολομός»…

… που δημιούργησαν οι Αμερικανοί είναι γενετικώς μεταλλαγμένος. Θα
διατίθεται σε λίγο στα αμερικανικά σούπερ μάρκετ, θα μεγαλώνει δέκα φορές πιο
γρήγορα από τον κανονικό, θα έχει μάκρος τρία μέτρα και βάρος ογδόντα κιλά. Θα
είναι άραγε και νόστιμος; Και ακίνδυνος για την υγεία και το περιβάλλον; Έτσι
υποστηρίζει η παραγωγός εταιρεία, η Α/F Protein της Μασαχουσέτης. Όμως, το
ενδεχόμενο να διαφύγει ένας τέτοιος γιγάντιος σολομός στο ελεύθερο περιβάλλον
και να διασταυρωθεί με άλλους πληθυσμούς σολομών έχει θορυβήσει τους
επιστήμονες και τους οικολόγους, αφού μια τέτοια διασταύρωση θα μπορούσε να
καταστρέψει το φυσιολογικό βιολογικό κύκλο: ένα ψάρι με τέτοιους ρυθμούς
ανάπτυξης θα κατέτρωγε τα πάντα στο πέρασμά του. Μετά τα ράφια των
αμερικανικών σούπερ μάρκετ, ο τερατώδης σολομός ετοιμάζεται να κατακτήσει και
τα ευρωπαϊκά.

Μετά τη συγχώνευση…

… της αμερικανοσουηδικής Pharmacia με την αμερικανική Monsanto, η
κυριότερη πρόκληση που αντιμετωπίζουν οι εταιρείες βιοτεχνολογίας είναι να
κάμψουν τις αντιστάσεις των καταναλωτών. Για πρώτη φορά εδώ και τρία χρόνια, ο
φόβος των καταναλωτών οδήγησε πέρυσι σε μείωση των μεταλλαγμένων καλλιεργειών
στην Αμερική: 25% από 33% στο καλαμπόκι, 52% από 57% στη σόγια, 48% από 55%
στο βαμβάκι. Τώρα, με μια υπερατλαντική συμμαχία, οι μεγάλες εταιρείες έχουν
εξαπολύσει μια γιγάντια διαφημιστική εκστρατεία, στην οποία εξυμνούν τις
αρετές της βιοτεχνολογικής επανάστασης. Σε αυτήν παίρνουν μέρος οι ευρωπαϊκές
Aventis, Novartis, BASF και AstraZeneca και οι αμερικανικές Pharmacia, Dow
Chemical και DuPont. Όλες μαζί έχουν σχηματίσει το Συμβούλιο Ενημέρωσης για τη
Βιοτεχνολογία. Με προϋπολογισμό 50 εκατομμυρίων δολαρίων, έχουν βάλει σκοπό να
κάμψουν τις αντιστάσεις των καταναλωτών μπροστά στα γενετικώς μεταλλαγμένα
προϊόντα. Τις αντιστάσεις των επενδυτών τις έκαμψαν: όταν έπεφτε ο Nasdaq στο
Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης, οι μετοχές της βιοτεχνολογίας αποτέλεσαν
ασφαλές καταφύγιο. Όμως, είναι άραγε το ίδιο καλή η βιοτεχνολογία για τους
καταναλωτές, όσο και για τους επενδυτές;