Ο «αιωνόβιος» κλονίζεται

Η λαϊκή δυσφορία στρέφεται εναντίον του. Έπειτα από 20 χρόνια
αδιαμφισβήτητης κυριαρχίας στη Ζιμπάμπουε, το καθεστώς του Ρόμπερτ Μουγκάμπε
κλονίζεται.

Ζιμπάμπουε, ταραχές. Μαύροι εργάτες γης. Ο Μουγκάμπε τούς εξωθεί εναντίον των λευκών γαιοκτημόνων, ελπίζοντας με τις ψήφους τους να διατηρηθεί στην εξουσία

Ο τρόπος που ο κάποτε πολλά υποσχόμενος ηγέτης επέλεξε για να κατευνάσει τις
λαϊκές αντιδράσεις δεν είναι πάντως πρωτότυπος. Έστρεψε τους φτωχούς μαύρους
αγρότες εναντίον των λευκών γαιοκτημόνων υποσχόμενος την αναδιανομή των
φυτειών, που εξακολουθούν να καταλαμβάνουν το ένα τρίτο του παραγωγικού
εδάφους της χώρας.

Εικοσιένα χρόνια μετά τη συμφωνία του Λάνκαστερ Χάους, που σημάδεψε την
μετάβαση από τη Ροδεσία του απαρτχάιντ στη Ζιμπάμπουε της μαύρης πλειοψηφίας,
ο Μουγκάμπε έχει κουράσει. Οι επικριτές του τον κατηγορούν για αυταρχισμό,
κακοδιαχείριση και διαφθορά, καθώς και για τις φιλοδοξίες του να αναδειχθεί σε
περιφερειακό ηγέτη με τη συμμετοχή 11.000 στρατιωτών της Ζιμπάμπουε στον
πόλεμο του Κονγκό. Η πιο πρόσφατη απόδειξη της λαϊκής δυσαρέσκειας ήταν ένα
δημοψήφισμα τον Φεβρουάριο, που είχε σκοπό την ενίσχυση των εξουσιών του
Μουγκάμπε. Οι ψηφοφόροι το απέρριψαν, αν και για να χρυσώσει το χάπι, ο
Μουγκάμπε είχε προσθέσει μια παράγραφο που προέβλεπε την απαλλοτρίωση ­ χωρίς
αποζημίωση ­ των λευκών μεγάλων γαιοκτημόνων.

Για δύο δεκαετίες, ο Μουγκάμπε είχε την πολυτέλεια να θεωρεί τους λευκούς ως
ακίνδυνους. Η συμφωνία του Λάνκαστερ προέβλεπε ότι μπορούσαν να παραμείνουν
πολίτες της Ζιμπάμπουε και να διατηρήσουν τις περιουσίες τους. Εκείνο που
περίμενε ο Μουγκάμπε από αυτούς ήταν να παραμείνουν εκτός πολιτικής και να μην
του ασκούν κριτική.

Οι διαθέσεις που επέδειξε όμως ο Μουγκάμπε τον Φεβρουάριο ενεργοποίησαν τα
ανακλαστικά των 70.000 λευκών της Ζιμπάμπουε, που διέκριναν ότι στις
επερχόμενες βουλευτικές εκλογές διακυβεύεται ακόμη και το αν μπορούν να έχουν
μέλλον στη χώρα. Οι λευκοί συσπειρώθηκαν γύρω από το Κίνημα για την
Δημοκρατική Αλλαγή (MDC), το πολιτικό κόμμα που προέκυψε από την αντίδραση των
εργατικών συνδικάτων στη συνεχή υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου.

Η λευκή μειονότητα

Ρόμπερτ Μουγκάμπε. Απειλεί τους λευκούς, για να στηρίξει την κλονισμένη του δημοτικότητα

Η συμπαράταξη της οικονομικά ισχυρής λευκής μειονότητας στις γραμμές της
αντιπολίτευσης προσέφερε στο MDC άφθονα οικονομικά μέσα τόσο στη Ζιμπάμπουε
όσο και στη Νότιο Αφρική. Έδωσε όμως πάτημα στο Μουγκάμπε να κατηγορήσει τους
λευκούς ότι προσπαθούν μέσω του MDC να ανακτήσουν τον έλεγχο της χώρας. Η
ένταση κλιμακώθηκε την τελευταία βδομάδα, όταν το κοινοβούλιο της Χαράρε, στο
οποίο το κόμμα του Μουγκάμπε, το Ζάνου, διαθέτει συντριπτική πλειοψηφία,
πέρασε νόμο που προβλέπει την χωρίς αποζημίωση απαλλοτρίωση των λευκών
γαιοκτημόνων.

Ο Μουγκάμπε όμως δεν φαίνεται διατεθειμένος να σταματήσει πουθενά, προκειμένου
να παραμείνει στην εξουσία. Κατηγορεί το MDC ότι είναι «μέτωπο υπέρ των λευκών
ρατσιστικών συμφερόντων» και κτυπάει τα τύμπανα του φυλετικού μίσους. Τις
τελευταίες μέρες σημειώνονται συνεχώς περισσότερες επιθέσεις βετεράνων μαύρων
ανταρτών εναντίον των φυτειών, ώστε να υποχρεωθούν οι λευκοί γαιοκτήμονες να
παραιτηθούν από τις περιουσίες τους και να εγκαταλείψουν τη χώρα. Στόχος του
είναι με αυτόν τον τρόπο να δελεάσει και να εξασφαλίσει τις ψήφους των περίπου
800.000 εργατών γης στις εκλογές, που κανονικά θα πρέπει να γίνουν τον Μάιο.
Οι εκλογές αυτές θα κρίνουν αν λευκοί και μαύροι μπορούν να συνυπάρξουν στη
Ζιμπάμπουε, εφόσον ο στρατός, που ελέγχεται από τον Μουγκάμπε, επιτρέψει να
γίνουν.