Χάος στα αεροδρόμια

Άλλο ένα καυτό καλοκαίρι προμηνύεται να περάσουν στις αίθουσες αναμονής των
αεροδρομίων όσοι θελήσουν να ταξιδέψουν αεροπορικώς. Οι καθυστερήσεις στις
πτήσεις προβλέπονται περισσότερες από κάθε άλλη χρονιά.

Τα στελέχη της πανευρωπαϊκής υπηρεσίας ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας
Γιουροκοντρόλ είχαν υποσχεθεί στους πελάτες των αεροπορικών εταιρειών ότι δεν
θα ξαναζούσαν ποτέ το χάος στο οποίο είχαν βυθιστεί τα διεθνή αεροδρόμια το
περασμένο καλοκαίρι.

Είχαν πει ότι, σε συνεργασία με τις αεροπορικές εταιρείες, θα κατόρθωναν να
περιορίσουν κατά το ήμισυ τις καθυστερήσεις των πτήσεων, ιδιαίτερα στην
Ελβετία, την Ιταλία, την Ισπανία και τη Γαλλία.

Όμως, η εικόνα που δίνουν τώρα τελευταία στελέχη αεροπορικών επιχειρήσεων,
ειδικοί των αερομεταφορών και εκπρόσωποι των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας
είναι εντελώς διαφορετική και διαψεύδει τις ελπίδες για ένα ήρεμο και
καλοτάξιδο καλοκαίρι.

Η συνεχής αύξηση της εναέριας κυκλοφορίας, σε συνδυασμό με τους αυστηρά
οριοθετημένους εθνικούς εναέριους χώρους, η έλλειψη αποτελεσματικής
πανευρωπαϊκής αρχής ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, η αδυναμία των πολιτικών και
στρατιωτικών ελεγκτών να συνεργαστούν αρμονικά, η απουσία γενικότερης
στρατηγικής και το τεράστιο κόστος που συνεπάγεται η αύξηση της κυκλοφορίας σε
περιόδους αιχμής προμηνύουν άλλο ένα ταραγμένο καλοκαίρι στα ευρωπαϊκά
αεροδρόμια.

«Είναι μια κρίσιμη χρονιά και φαίνεται πως θα ξαναζήσουμε πάλι στο χάος τον
Ιούνιο, τον Ιούλιο, τον Αύγουστο και το Σεπτέμβριο», λέει ο Καρλ-Χάιντς
Νοϊμάιστερ, γενικός γραμματέας της Ένωσης Ευρωπαϊκών Αερογραμμών, στην οποία
εκπροσωπούνται οι κυριότεροι αερομεταφορείς.

Ο γενικός διευθυντής της Γιουροκοντρόλ Ιβ Λαμπέρ παραδέχεται ότι οι
καθυστερήσεις είναι πολλές και ότι χρειάζονται περισσότεροι ελεγκτές, αφού η
εναέρια κυκλοφορία αυξάνεται κατά 5% ετησίως.

Όμως λέει πως η πραγματική αιτία για τις καθυστερήσεις είναι ο κατακερματισμός
του ευρωπαϊκού εναέριου χώρου.

«Σήμερα, στην Ευρώπη, μία στις τρεις πτήσεις έχει καθυστέρηση», αναφέρεται σε
πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. «Ο μέσος χρόνος καθυστέρησης είναι
20 λεπτά αλλά μπορεί να φτάσει σε πολλές ώρες σε περιόδους αιχμής». Η
Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπολογίζει το συνολικό κόστος από τις καθυστερήσεις των
πτήσεων ­ χωρίς να συνυπολογίζει τυχόν οικονομικές ζημίες των επιβατών και τις
συνέπειες από την απώλεια των διακοπών τους ­ σε 10 δισ. ευρώ ετησίως.

Αναλυτές της αγοράς αερομεταφορών λένε ότι το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα
οξυμμένο στα στρατηγικά κέντρα ελέγχου της Ζυρίχης, της Γενεύης, της Μασσαλίας
και της Καρλσρούης. Αντίθετα, διαπιστώνουν ότι το Κέντρο Ελέγχου Εναέριας
Κυκλοφορίας στην Αθήνα έχει βελτιωθεί πολύ σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια,
χάρη στις προσλήψεις προσωπικού και την προμήθεια νέου, εκσυγχρονισμένου
εξοπλισμού.

Σε μερικές από τις χειρότερες μέρες του περσινού καλοκαιριού, είχαν
καθυστέρηση το 40% των πτήσεων, λόγω «υπερχείλισης» του συστήματος διαχείρισης
εναέριας ροής, το οποίο μπορεί να ελέγχει μέχρι 26.000 πτήσεις ημερησίως.

Έξι βήματα για λύση του προβλήματος

Με την ιδέα ενός «ενιαίου εναέριου χώρου» ­ κάτι αντίστοιχου της «ενιαίας
αγοράς» ­ η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθεί να αντιμετωπίσει τα προβλήματα των
αερομεταφορών. Γι΄αυτόν τον σκοπό έχει συγκροτήσει έξι ειδικές επιτροπές, οι
οποίες θα παρουσιάσουν τα συμπεράσματά τους το καλοκαίρι. Καθεμιά από τις
επιτροπές έχει αναλάβει να διατυπώσει προτάσεις για καθένα από παρακάτω έξι
ζητήματα:

1) Κατανομή του εναέριου χώρου μεταξύ εμπορικών και στρατιωτικών χρηστών, που
ελέγχουν το μεγαλύτερο μέρος των ευρωπαϊκών αιθέρων. Η ανάγκη γι΄ αυτό έγινε
επιτακτική με τον βομβαρδισμό της Γιουγκοσλαβίας, που συνέπεσε με μια περίοδο
διακοπών για τους Ευρωπαίους.

2) Ενσωμάτωση των αεροδιαδρόμων που συνδέουν 38 ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες
διαχειρίζονται οι ίδιες τον εναέριο χώρο τους. Οι διαφορές προτύπων και
εξοπλισμού από χώρα σε χώρα είναι μια σημαντική αιτία για τις καθυστερήσεις.

3) Απλοποίηση των ευρωπαϊκών κανονισμών χρήσης του εναέριου χώρου, που σήμερα
θεσπίζονται από πολλές διαφορετικές υπηρεσίες. Στις ΗΠΑ, μοναδικός αρμόδιος
φορέας είναι η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας.

4) Απορρύθμιση ή ιδιωτικοποίηση των κέντρων ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας. Έτσι
θα ανοιχτούν στον ανταγωνισμό με ανεξάρτητους μάνατζερ και θα αποκτήσουν
πρόσβαση στις αγορές κεφαλαίου. Σε αυτό συμφώνησαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες στη
Σύνοδο Κορυφής της Λισαβώνας.

5) Υιοθέτηση κοινών προτύπων για τον εξοπλισμό ελέγχου της εναέριας
κυκλοφορίας. Οι αεροπορικές εταιρείες παραπονούνται ότι δεν μπορούν να
χρησιμοποιήσουν αποτελεσματικά τα συστήματα πλοήγησης, επειδή ορισμένες χώρες
δεν διαθέτουν τον κατάλληλο εξοπλισμό. Στις ΗΠΑ, όλα τα κέντρα ελέγχου
εναέριας κυκλοφορίας λειτουργούν με τα ίδια πρότυπα.

6) Συμμετοχή των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας, που στην Ευρώπη διαθέτουν
ισχυρά συνδικάτα, στις αποφάσεις για το μέλλον του χώρου τους. Οι Ευρωπαίοι
αξιωματούχοι ομολογούν ότι οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις δεν μπορούν να
λειτουργήσουν χωρίς τη συνεργασία των ελεγκτών και άλλων εξειδικευμένων
στελεχών του κλάδου.