Κλειστές οι πόρτες του Δημοσίου

Την απόφασή τους να μην ψηφίσουν στις βουλευτικές εκλογές της 9ης Απριλίου
ανακοίνωσαν χθες τα μέλη της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Κινητικά Αναπήρων, με
αφορμή «την απαράδεκτη και προσβλητική αναφορά περί αρτιμέλειας» στις
προκηρύξεις του ΑΣΕΠ.

Τάσος Μερκούρης. Ο καθηγητής που έχασε τη δουλειά του, όπως κατήγγειλε ο πρόεδρος της ΠΟΚΑ Σπ. Σταυριανόπουλος

Το διοικητικό συμβούλιο της ΠΟΚΑ κατήγγειλε σε συνέντευξη Τύπου ότι το Ανώτατο
Συμβούλιο Επιλογής Προσωπικού (ΑΣΕΠ) ορίζει ως προϋπόθεση για την πρόσληψη
εκπαιδευτικών και τραπεζικών υπαλλήλων να είναι οι υποψήφιοι «υγιείς,
αρτιμελείς και να έχουν φυσική καταλληλότητα για την άσκηση των καθηκόντων της
θέσεως που επιλέγουν».

«Κι εκεί που είχαμε την εντύπωση ότι ο περίφημος όρος περί αρτιμέλειας ανήκει
στο παρελθόν, τον βλέπουμε ξαφνικά ξανά μπροστά μας στις προκηρύξεις των
διαγωνισμών του ΑΣΕΠ για τον διορισμό εκπαιδευτικών και εργαζομένων σε
κρατικές Τράπεζες. Αν δεν αποτελεί αυτό διάκριση, τότε τι να πω;» λέει ο κ.
Σπύρος Σταυριανόπουλος πρόεδρος της ΠΟΚΑ. Από την άλλη πλευρά, ο σύμβουλος του
ΑΣΕΠ κ. Βασίλης Ανδρονόπουλος επισημαίνει πως «η συγκεκριμένη αναφορά ήταν
αναγκαίο να μπει, αφού έτσι προβλέπει ο τελευταίος Δημοσιοϋπαλληλικός Κώδικας,
ο οποίος ψηφίστηκε πέρυσι. Μάλιστα, είναι ένας λογικός όρος αφού, σε αντίθεση
με το παρελθόν, υπάρχει η διευκρίνιση, “να είναι υγιείς, αρτιμελείς και να
έχουν φυσική καταλληλότητα για την εκτέλεση των καθηκόντων της θέσεως που
επιλέγουν”».

Στην ερώτηση για τη σημασία που αποκτά η παραπάνω φράση με τη λέξη «και», αντί
του διευκρινιστικού «δηλαδή», ο κ. Ανδρονόπουλος αμφιβάλλει για μια στιγμή:
«Ίσως έχετε δίκιο σ’ αυτό, γιατί μπορεί να ερμηνευτεί και διαφορετικά. Όμως η
λογική είναι πως οποιοσδήποτε μπορεί να πάρει μέρος στις εξετάσεις, και θα
αποφασίσει η υγειονομική επιτροπή αν είναι κατάλληλος ή όχι για την εργασία
που προκηρύσσει ο διαγωνισμός».

Όπως εξηγεί ο κ. Σταυριανόπουλος «ο όρος αρτιμέλεια είναι από κάθε άποψη μια
τεράστια διάκριση εις βάρος των ατόμων με ειδικές ανάγκες. Βέβαια από το ΑΣΕΠ
έχουν δίκιο, αφού τους το επιβάλλει ο Δημοσιοϋπαλληλικός Κώδικας, δεν θα
μπορούσαν να κάνουν διαφορετικά. Εμείς εκφράζουμε την απογοήτευσή μας για την
αναφορά, δεν μπορούμε να εισάγουμε έναν τέτοιο όρο στην εποχή μας. Λένε πως με
την αναφορά προϊδεάζεται ο υποψήφιος για το ενδεχόμενο να “κοπεί” στη
συνέχεια, κι ας έχει πετύχει στον διαγωνισμό. Μα είναι αυτή λογική; Και είναι
δυνατόν να κρίνει έναν υποψήφιο η υγειονομική επιτροπή του φορέα που
προκηρύσσει τον διαγωνισμό; Εμείς ζητούμε μεταξύ άλλων να υπάρξει μια
υγειονομική επιτροπή από το ΑΣΕΠ που θα δίνει την έγκριση»

Η πρώτη φορά που εισήχθη ο όρος περί αρτιμέλειας ήταν με τον Κώδικα του ’79. Η
τελευταία που ψηφίστηκε ήταν πριν από έναν χρόνο. «Το Δημόσιο δεν είναι
άσυλο», τονίζει ο κ. Ανδρονόπουλος. «Ούτε και τα ίδια τα άτομα με ειδικές
ανάγκες θα ήθελαν, φαντάζομαι, να αμείβονται και να κάθονται. Δεν είναι λογικό
να έχουν τη “φυσική καταλληλότητα” για τη δουλειά που κάνουν;». Από την πλευρά
τους πάντως οι εκπρόσωποι της Ομοσπονδίας Κινητικά Αναπήρων εκφράζουν σοβαρές
αμφιβολίες «για την αντικειμενικότητα της κρίσης» και κρούουν τον κώδωνα του
κινδύνου για τον εργασιακό και κοινωνικό αποκλεισμό τους «ακόμα κι από το
Δημόσιο, ακόμα και από εργασίες όπου δεν απαιτούνται ιδιαίτερες δεξιότητες». Ο
κ. Σταυριανόπουλος αναφέρει ως παράδειγμα στον εκπαιδευτικό κλάδο τον πρώην
καθηγητή των ΤΕΙ κ. Τάσο Μερκούρη, ο οποίος έχασε τη δουλειά του. «Ο όρος περί
αρτιμέλειας ουσιαστικά αποθαρρύνει τα άτομα με ειδικές ανάγκες από το να
λάβουν μέρος στους διαγωνισμούς του ΑΣΕΠ».

«Αντισυνταγματικό» κρίνει τον γενικό αποκλεισμό με τον όρο «περί αρτιμέλειας»
ο καθηγητής Διοικητικής Επιστήμης στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας
Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Αντώνης Μακρυδημήτρης. «Δεν μπορεί το
κράτος να εμποδίσει κανέναν πολίτη από το να προσληφθεί, δεν μπορεί να τον
υποχρεώνει να ψηφίζει και να μην έχει δικαίωμα στην εργασία, εκτός αν υπάρχει
συγκεκριμένη δικαιολογία. Αυτό σημαίνει ότι ο αποκλεισμός μπορεί να ισχύει
μόνο κατά περίπτωση, δηλαδή εφόσον ορίζεται για ποια θέση εργασίας, για ποιο
αντικείμενο και ποια πρόσωπα αποκλείονται», λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Αντώνης
Μακρυδημήτρης επισημαίνοντας ότι «στην Ελλάδα υπάρχει ρατσισμός απέναντι στους
κινητικά αναπήρους. Δεν μπορεί κανένας να δημιουργεί ένα γκέτο μειονεκτούντων
πολιτών. Τα εργασιακά καθήκοντα πρέπει να προσδιορίζονται εξ αρχής κι απ’ αυτά
να προκύπτουν οι ανάλογοι όροι και διατάξεις».

Να κρίνεται σε σχέση με τα καθήκοντα

Η αρτιμέλεια δεν είναι απόλυτη έννοια, σύμφωνα με τον αναπληρωτή καθηγητή
Διοικητικού Δικαίου στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του
Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Χαράλαμπο Χρυσανθάκη. «Η αρτιμέλεια θα πρέπει να
ερμηνευθεί με την ευρύτερη έννοια της σωματικής και νοητικής αρτιμέλειας,
δηλαδή να συνδέεται με την ικανότητα άσκησης των καθηκόντων μιας θέσης. Και η
διάταξη αυτή θα πρέπει να ερμηνευθεί λαμβάνοντας υπόψη το άρθρο 21 του
Συντάγματος για τα πρόσωπα με ειδικές ανάγκες, ώστε η αρτιμέλεια να κρίνεται
σε σχέση με τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητες μιας θέσης. Ακόμη και στην
περίπτωση, όμως, που κάποια άτομα με ειδικές ανάγκες αποκλειστούν, έχουν το
δικαίωμα να καταφύγουν στο Διοικητικό Εφετείο και να γίνει άλλος διαγωνισμός,
ειδικά γι’ αυτούς», τονίζει ο κ. Χρυσανθάκης. Τα μέλη του διοικητικού
συμβουλίου της ΠΟΚΑ, πάντως, αλλά και πολλά από τα 25.000, περίπου, μέλη της
Ομοσπονδίας, θα καταθέσουν τα βιβλιάριά τους στις κατά τόπους Νομαρχίες την
ερχόμενη εβδομάδα, εκτός κι αν τα πολιτικά κόμματα και οι (υποψήφιοι)
βουλευτές δεσμευθούν δημοσίως ότι θα αρθεί ο όρος της «αρτιμέλειας» από τον
νέο Δημοσιοϋπαλληλικό Κώδικα, από την προκήρυξη του ΑΣΕΠ και από τη λοιπή νομοθεσία.