Κόντρα για τα ηλεκτρονικά των ελληνικών F-16

Σε κόντρα ανάμεσα σε αμερικανικές και σε ισραηλινές, κυρίως, εταιρείες
εξελίσσεται ο διαγωνισμός για το ηλεκτρονικό σύστημα αυτοπροστασίας των νέων
ελληνικών F-16, η απόφαση για την αγορά του οποίου αναμένεται να ληφθεί μέσα
στο τελευταίο δεκαήμερο του Απριλίου.

Μαχητικό F-16. Το ηλεκτρονικό σύστημα αυτοπροστασίας για τα ελληνικά αεροσκάφη, είναι μήλο της έριδος για Αμερικανούς και Ισραηλινούς

Στον διαγωνισμό η αμερικανική εταιρεία Reytheon ξεκίνησε με το πλεονέκτημα ότι
ήδη τα ελληνικά F-16 φέρουν το δικό της σύστημα ASPIS, ωστόσο η ισραηλινή
Elisra με το ASPS μπήκε δυναμικά και διεκδικεί την αγορά, όπως άλλωστε και η
γαλλική Tomson. Η διαμάχη ωστόσο έχει πάρει σκληρή μορφή μεταξύ των δύο
πρώτων, καθώς είναι γνωστή και η μέχρι τώρα άμεση ή έμμεση συνεργασία τους
στις τεχνολογίες του αμυντικού τομέα. Μια σχέση αλληλεξάρτησης που τώρα έχει
γίνει «όπλο» της μιας κατά της άλλης, με πεδίο ανταγωνισμού τα ελληνικά F-16.

Η ισραηλινή πλευρά, που θεωρεί ότι το προϊόν που προσφέρει είναι μία γενιά
μπροστά από το αμερικανικό, έχει αφήσει να φανεί ότι γι’ αυτήν η επιλογή του
συστήματος μπορεί να είναι το ορόσημο ­ το τεστ ­ των ελληνοϊσραηλινών σχέσεων
στον αμυντικό τομέα. Ενδεικτικό του ενδιαφέροντος του Τελ Αβίβ για το θέμα
είναι ότι η υπόθεση του διαγωνισμού αυτού τέθηκε «πολύ δυνατά» κατά τη
συνάντηση που είχαν την περασμένη εβδομάδα οι επιτροπές των δύο χωρών για την
αμυντική συνεργασία, όπου επισημάνθηκε ταυτοχρόνως ότι η ουσιαστική πρόοδος
στις ελληνοϊσραηλινές σχέσεις φαίνεται όχι με λόγια, αλλά με συγκεκριμένες
κινήσεις…

Ο Έχ. Μπαράκ

Μάλιστα και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός κ. Μπαράκ με πρόσφατη επιστολή του προς
τον Έλληνα ομόλογό του κ. Κ. Σημίτη εκδήλωσε το «τεράστιο ενδιαφέρον» της
χώρας του για το πρόγραμμα, δίνοντας παράλληλα στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο
τις αναγκαίες εγγυήσεις τόσο για την αποτελεσματικότητα του συστήματος όσο και
για τις μεγάλες προοπτικές που ανοίγει αυτή η συνεργασία. Επ’ αυτού αναλυτές
σημειώνουν ότι ενδεχόμενη αποτυχία του Ισραήλ να πωλήσει στην Αθήνα το δικό
του σύστημα θα ενίσχυε στο Τελ Αβίβ τη θέση των λεγόμενων «σκεπτικιστών»
απέναντι στην Ελλάδα, οι οποίοι άλλωστε δεν είναι λίγοι ­ ιδιαίτερα στο
υπουργείο Άμυνας. Καθώς οι Ισραηλινοί είναι πεπεισμένοι ότι έχουν την καλύτερη
τεχνική και οικονομική προσφορά, αν αυτή απορριφθεί, λένε αναλυτές, θα υπάρξει
πρόσφορο έδαφος για να προωθήσουν οι «σκεπτικιστές» τις θέσεις τους εις βάρος
εκείνων που επιθυμούν την αναβάθμιση των ελληνοϊσραηλινών σχέσεων.

Από τ’ αριστερά

Πέραν των πολιτικοδιπλωματικών αυτών επιχειρημάτων, το Ισραήλ έχει ρίξει στη
«μάχη» και την τεχνολογική, όπως υποστηρίζει, υπεροχή του ηλεκτρονικού του
συστήματος, το οποίο χρησιμοποιεί αποκλειστικά στα δικά του F-15 ενώ το ίδιο
θα τοποθετήσει και στα νέα F-16 που αγόρασε πρόσφατα. Κατά την επίδειξη του
συστήματος στην Ελληνική Πολεμική Αεροπορία η Αθήνα αξίωσε να λάβει γνώση
ορισμένων ευαίσθητων τεχνικών στοιχείων τα οποία με δυσκολία έδωσαν, σ’ αυτή
τη φάση, οι Ισραηλινοί, λόγω απορρήτου. Ωστόσο, για την πλήρη μεταφορά της
τεχνογνωσίας υποστηρίζουν ότι έχουν τη σχετική ευελιξία και ανεξαρτησία. Το
Τελ Αβίβ «βγαίνει από τ’ αριστερά» στις ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι το αμερικανικό
ASPIS είναι κατασκευασμένο με «φιλοσοφία» αντιμετώπισης «σοβιετικών» απειλών,
σε αντίθεση με το Ισραηλινό ASPS που έχει αναπτυχθεί«κόντρα» σε περισσότερες.
Μάλιστα προβάλλουν ακόμα το επιχείρημα ότι το ισραηλινό ASPS θα παρουσιάζεται
πλέον από τη Λόκχιντ ως μία από τις δύο εναλλακτικές επιλογές που θα έχουν οι
υποψήφιοι πελάτες του F-16. Υπό το πρίσμα αυτό οι άνθρωποι της κατασκευάστριας
εταιρείας Elisra έδειξαν να ενοχλούνται όταν έμαθαν ότι η Ελληνική Πολεμική
Αεροπορία έβαλε σε ίδια μοίρα από τεχνολογικής πλευράς και τα τρία (ισραηλινό,
αμερικανικό και γαλλικό) συστήματα.

Οι Αμερικανοί

Στην αντίθετη κατεύθυνση κινούνται τα επιχειρήματα των ΗΠΑ που ολοένα και πιο
συχνά βρίσκουν τους Ισραηλινούς στα πόδια τους. Θεωρούν ότι το σύστημα ASPIS
που προσφέρουν έχει ως τον καλύτερο διαφημιστή του την ίδια την Πολεμική
Αεροπορία, η οποία ήδη το χρησιμοποιεί με επιτυχία. Μάλιστα προσθέτουν στα συν
του ότι σχεδιάστηκε εν μέρει ειδικά για την Ελλάδα. Παρ’ όλο που επισήμως δεν
μπορούν να το επικαλεσθούν, αφήνουν να φανεί ότι το Ισραήλ είναι δέσμιο,
τεχνολογικά, των ΗΠΑ και ότι για να πωλήσει κάτι το Τελ Αβίβ σε τρίτες χώρες
πρέπει να πάρει άδεια από την Ουάσιγκτον. Πολύ περισσότερο, λένε, που το ASPS
δεν έχει ακόμα μπει σε F-16 για να δοκιμαστεί.

Ερωτηματικά

Ιδιαίτερα οι Αμερικανοί αφήνουν να αιωρούνται ερωτηματικά για το ενδεχόμενο
μπλοκαρίσματος του λογισμικού των αεροσκαφών, όπως έκαναν π.χ. με τους
πυραύλους Ποπάι (AGM-142) και Arrow. Για τους πυραύλους αυτούς, αν και στην
κατασκευή τους έχουν συνεργαστεί οι ΗΠΑ με το Ισραήλ, η πώλησή τους γίνεται
μόνο κατόπιν άδειας της αμερικανικής κυβέρνησης. Θύμα της πρακτικής αυτής ήταν
και η Ελλάδα, στην οποία η Ουάσιγκτον δεν έδινε, έως πρόσφατα, τους Ποπάι.
Όσον αφορά τώρα το επίπεδο των απειλών, οι ΗΠΑ λένε ότι τα ελληνικά F-16 έχουν
να αντιμετωπίσουν απειλές πολύ πιο σοβαρές και εξελιγμένες από αυτές που οι
Ισραηλινοί έχουν συνηθίσει να πολεμούν και συνεπώς η προσφερόμενη ισραηλινή
τεχνολογία είναι «φτωχή». Προς επίρρωση αυτών αμερικανικοί κύκλοι αναφέρουν
την περίπτωση των εξομοιωτών πτήσεως που αγόρασε η Ελλάδα από το Ισραήλ για τα
F-16. Δύο σχεδόν χρόνια μετά, λένε, υπάρχουν ακόμα εκκρεμότητες ροής
τεχνολογίας από τις ΗΠΑ στο Ισραήλ, με αποτέλεσμα να υπάρχουν προβλήματα στους
εξομοιωτές και έτσι να πηγαίνουν οι ιπτάμενοι για εκπαίδευση στην ισραηλινή αεροπορία.