Ανοιχτή στο όριο ηλικίας

Ανοικτή στο ενδεχόμενο αύξησης του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης είναι η
ελληνική κυβέρνηση, στο πλαίσιο ενός ευρωπαϊκού σχεδίου ενίσχυσης της
απασχόλησης. Ενώ ταυτοχρόνως θέτει ­ σε αντίθεση με πολλούς από τους εταίρους
­ αυστηρές προϋποθέσεις, ώστε να διατηρηθούν τα βασικά κεκτημένα του
ευρωπαϊκού κράτους – πρόνοιας.

Στο κείμενο της ελληνικής κυβέρνησης («Συμβολή στο Συμβούλιο της Λισαβώνας»)
που απεστάλη στους «15» και στην Κομισιόν, υπογραμμίζεται χαρακτηριστικά πως
«η ευελιξία μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες της αγοράς εργασίας στην
Κοινωνία της Πληροφορίας, αλλά με ορισμένες προϋποθέσεις:

Πρώτον, ότι δεν οδηγεί σε υποβάθμιση των εργαζομένων, και, δεύτερον, ότι δεν
συνεπάγεται έξοδο από το Σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης και αποξένωση από μορφές
προστασίας ενός βασικού επιπέδου εργασιακών σχέσεων – προστασίας».

Ερωτήματα

Ωστόσο, η Αθήνα παραδέχεται ότι «η καθιέρωση ενός νέου αναπτυξιακού
υποδείγματος θέτει κρίσιμα ερωτήματα για αντιλήψεις, αξίες και δεδομένα που
επικράτησαν στις κοινωνίες μας, που πρέπει να επανεξεταστούν, χωρίς όμως να
αλλοιωθεί το βάρος του κοινωνικού στοιχείου του ευρωπαϊκού μοντέλου». Και
δέχεται ότι «η ίδια η έννοια της γήρανσης έχει αλλάξει. Η αύξηση του μέσου
όρου ηλικίας σημαίνει ότι στην ίδια ηλικία σήμερα ο μέσος πολίτης σε σύγκριση
με 40 χρόνια πριν έχει διαφορετικές δυνατότητες.

Πρέπει να αξιοποιήσουμε αυτό το ανθρώπινο δυναμικό και να το εντάξουμε σε μια
στρατηγική αύξησης του οικονομικού δυναμισμού και της απασχόλησης».

Μείωση φορολογίας κερδών

Η κυβέρνηση, σύμφωνα με το κείμενο, πέρα από την αύξηση των ορίων ηλικίας
συνταξιοδότησης, είναι ανοικτή και στο ενδεχόμενο μείωσης της φορολογίας των
κερδών των επιχειρήσεων, ως κίνητρο πάντα για τη δημιουργία θέσεων
απασχόλησης. Όπως σημειώνεται στο κείμενο προς τους εταίρους, «τα φορολογικά
συστήματα πρέπει να αναθεωρηθούν, ώστε να περιοριστούν οι επιβαρύνσεις που
περιορίζουν την απασχόληση.

Πρέπει να δούμε πώς προωθούμε την καινοτομία και την παραγωγικότητα, χωρίς να
δημιουργούμε μονομερή κίνητρα για περιορισμό της απασχόλησης. Να προσπαθήσουμε
να εξασφαλίσουμε πιο ουδέτερες επιδράσεις της φορολογίας στην τεχνολογική
πρόοδο σε σχέση με τη χρήση των συντελεστών παραγωγής».

«Δεσμευτικοί στόχοι»

Η Αθήνα δεν κρύβει την αντίθεσή της στους «δεσμευτικούς στόχους»
(benchmarking), που εισηγείται η Κομισιόν ­ για παράδειγμα, μέχρι το 2010 η
ανεργία να είναι το πολύ 4%. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι αυτοί δεν πρέπει «να
παραβλέπουν… τις πραγματικές δυσκολίες και πολύπλοκες εξελίξεις», πρέπει «να
οριοθετηθούν με πολλή προσοχή πεδία στα οποία θα ισχύσουν», να «λαμβάνεται
πολύ σοβαρά υπόψη η πρόοδος που κάθε χώρα πραγματοποιεί με βάση τη δική της
αφετηρία και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει» κ.ά.

Ένα 24ωρο πριν από τη Σύνοδο Κορυφής της Λισαβώνας, έχει γίνει φανερό ότι οι
«15» έχουν έναν κοινό στόχο ­ να περιορίσουν την ανεργία και να «πιάσουν» τις
επιδόσεις των Ηνωμένων Πολιτειών στην οικονομία ­ αλλά πολύ διαφορετικές
οπτικές για το πώς θα γίνει αυτό. Ένας «καβγάς» που αναμένεται μετά
βεβαιότητος στην πορτογαλική πρωτεύουσα, είναι μέχρι πού θα φθάσουν οι
«δεσμευτικοί στόχοι». Η Κομισιόν θέλει όσο το δυνατόν περισσότερους και σε όσο
το δυνατόν ευρύτερα πεδία. Η Ελλάδα, όμως, όπως και άλλες χώρες με οικονομίες
που κινούνται στα όρια του Μάαστριχτ, φοβούνται μήπως υποστούν νέες πιέσεις
συμμόρφωσης, που θα δημιουργήσουν εκρηκτικές πολιτικές και κοινωνικές
καταστάσεις.

Τα κίνητρα

Διαφορετικά, επίσης, είναι τα κίνητρα του καθενός εκ των «15». Ο κ. Μπλερ της
Βρετανίας, για παράδειγμα, θα ήθελε να δείξει στους Βρετανούς ότι η Ένωση
κινείται στη δική του κατεύθυνση, της απελευθέρωσης στην οικονομία ­ κι άρα
τίποτε δεν εμποδίζει και την ένταξη της στερλίνας στο ευρώ.

Ο κ. Ζοσπέν της Γαλλίας θέλει να δείξει στους Γάλλους ότι δεν… μασάει από
αυτά που λέει ο κ. Μπλερ για απελευθέρωση των αγορών ­ και πως ο ίδιος, με τη
θεσμοθέτηση του 35ωρου, είναι ο πιο «κοινωνικός» πρωθυπουργός. Και ο κ.
Σημίτης θέλει να δείξει πως όταν λέει ότι η απασχόληση είναι η πρώτη του
προτεραιότητα για τη νέα τετραετία, είναι απολύτως σύμφωνος με τις
προτεραιότητες της Ένωσης ­ στο πλαίσιο της οποίας προωθεί και τις δικές του
αντιλήψεις επί του θέματος.

Σε κατεύθυνση διαφορετική από αυτήν του Κώστα Σημίτη κινούνται οι κ.κ. Μπλερ
και ντ΄ Αλέμα, οι οποίοι με κοινή επιστολή τους εισηγούνται μέχρι και τη
σταδιακή κατάργηση της πρόωρης συνταξιοδότησης και των συντάξεων αναπηρίας,
αλλά και την αποκέντρωση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, ανάλογα με τις
συνθήκες εργασίας που ισχύουν ανά περιοχή της χώρας.