Τα παράδοξα της μεταρρύθμισης

Πώς γίνεται οι αριθμοί να δείχνουν μείωση μιας ανάγκης, αλλά στην
πραγματικότητα να υπονοούν… αύξηση;

Η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση το πέτυχε και αυτό! Γιατί φέτος, για πρώτη φορά
ύστερα από τη μεγάλη αύξηση που είχε παρατηρηθεί το 1998, κατάφερε να μειώσει
έστω κατά περίπου έναν στους δέκα μαθητές, τη συνολική πελατεία των
φροντιστηρίων. Μόνο που το πέτυχε… αυξάνοντας την πελατεία τους από το
Γυμνάσιο πλέον, αλλά και στις τρεις τάξεις του Λυκείου, ειδικά στην Α’ και Β’
ταξη. Και επιπλέον, «χάνοντας» πολλά παιδιά της Γ’ τάξης από το Ενιαίο Λύκειο,
τα οποία είτε έμειναν στη Β’ τάξη είτε στράφηκαν στα ΤΕΕ, οπότε τι να το
κάνουν το φροντιστήριο; Η παρατηρούμενη μείωση οφείλεται σχεδόν ολόκληρη στους
αποφοίτους παρελθόντων ετών…

Λιγότεροι στην Γ’ Λυκείου

Το πώς έγινε αυτό το φαινομενικά παράδοξο, έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον από το
αποτέλεσμα, δηλαδή τη διαπιστωμένη από τους ίδιους τους φροντιστές μείωση της
μαθητικής προσφυγής σε εξωσχολική βοήθεια κατά 8% σε απόλυτους αριθμούς, σε
σύγκριση με το προηγούμενο σχολικό έτος.

Γιατί, όπως προκύπτει από στοιχεία της Ομοσπονδίας Εκπαιδευτικών-Φροντιστών
Ελλάδας κατόπιν μεγάλης έρευνας που έγινε τον περασμένο Νοέμβριο σε 27
φροντιστήρια επτά νομών της χώρας και σε δείγμα 7.000 μαθητών Γυμνασίου και
Λυκείου, η μείωση οφείλεται ξεκάθαρα και μόνο σε δύο κατηγορίες «πελατών»,
δηλαδή τους μαθητές της σημερινής Γ’ Λυκείου και τους ήδη αποφοίτους των
Λυκείων. Όμως, παρ’ ότι σε απόλυτους αριθμούς η Γ’ Λυκείου εμφανίζει μείωση,
στην πραγματικότητα η προσφυγή έχει επίσης… αυξηθεί ελαφρά, επειδή φέτος ο
αριθμός τους είναι κατά πολύ μικρότερος από πέρυσι.

Στις άλλες κατηγορίες μαθητών παρατηρείται αύξηση, με πλέον αξιοσημείωτη την
αύξηση κατά 4,3% στον μαθητικό πληθυσμό του Γυμνασίου που προστρέχει σε
εξωσχολική βοήθεια. Η μείωση, λοιπόν, είναι στην πραγματικότητα… αύξηση.

Ας δούμε γιατί, εξετάζοντας ποια εξέλιξη υπήρξε από την αρχή της εκπαιδευτικής
μεταρρύθμισης.

14-17 ώρες την εβδομάδα

Σεπτέμβριος 1998, πρώτη χρονιά εφαρμογής: αύξηση-ρεκόρ της τάξεως του 20-30%
στις εγγραφές μαθητών ειδικά της Α’ και Β’ Λυκείου στα φροντιστήρια
διαπιστώνεται σε έρευνα των «ΝΕΩΝ».

Η μεταρρύθμιση, αντί να μειώσει την παλιά ανάγκη που απορρέει από τις
αδυναμίες του εκπαιδευτικού συστήματος που γεννούν ανασφάλεια στις
οικογένειες, φαίνεται να πετυχαίνει το αντίθετο και όχι μόνο να την αυξάνει,
αλλά και να κάνει ολοένα και μικρότερους μαθητές να τρέχουν στα φροντιστήρια.

Ταυτόχρονα, αυξάνεται και ο μόχθος των παιδιών, αφού λόγω των περισσότερων
εξεταζόμενων μαθημάτων, τα παιδιά κάνουν πλέον φροντιστήριο για 14-17 ώρες την
εβδομάδα αντί 7-13 που έκαναν έως το 1997 με τα μόνο 4 μαθήματα των Δεσμών.
Επιπλέον, το κόστος των φροντιστηρίων, πάλι εξαιτίας της αύξησης των
μαθημάτων, μεγαλώνει και από 35-60.000 δρχ. αναλογα με την τάξη το 1997,
φθάνει τις 40-75.000.

Νοέμβριος 1999, δεύτερη χρονιά εφαρμογής ­ και πρώτη με πλήρη ανάπτυξη, σε
όλες τις τάξεις του Λυκείου ­ του μεταρρυθμιστικού συστήματος. Σε απόλυτους
αριθμούς, παρατηρείται μείωση κατά 8% στην προσφυγή στα φροντιστήρια,
παραδέχονται οι ίδιοι οι φροντιστές. Και πάλι βέβαια, σε σχέση με την αύξηση
του ’98, υπάρχει αύξηση σε σχέση με τα ισχύοντα προ μεταρρύθμισης. Τιμές και
ώρες, βρίσκονται σε ανάλογα επίπεδα με πέρυσι, με μικρές αυξομειώσεις. Αλλά το
βασικό είναι άλλο: από τα σχετικά στοιχεία προκύπτει ότι στα γυμνασιακά
τμήματα φροντιστηρίων δεν έχουμε μείωση, αλλά αύξηση κατά 4,26%, με ό,τι
συνεπάγεται η προσφυγή σε φροντιστήρια από τη γυμνασιακή ηλικία. Μάλιστα,
μεγαλύτερη είναι η αύξηση στην Α’ και Β’ Λυκείου, που φθάνει το 8,6% συνολικά.
Συνεπώς στις δύο αυτές τάξεις, έχουμε μια συνολική αύξηση επιπέδου 28-38% από
την εφαρμογή της μεταρρύθμισης και μετά!

Μειώθηκαν και οι μαθητές

Τότε, από πού προήλθε η μείωση; Από την Γ’ Λυκείου, όπου 7% λιγότεροι μαθητές
πήγαν φέτος σε φροντιστήριο. Και κυρίως από τους αποφοίτους Λυκείου, σχεδόν
οι… μισοί εκ των οποίων (44%) δεν πήγαν φέτος στα φροντιστήρια. Γιατί όμως;
Όπως εξηγεί ο ειδικός γραμματέας της ΟΕΦΕ κ. Ι. Τσαρπαλής, όσον αφορά την Γ’
Λυκείου, «η μείωση οφείλεται εξ ολοκλήρου στη μείωση του μαθητικού πληθυσμού
της Γ’ Λυκείου, που φέτος είναι περίπου 70.000 συνολικά (ενώ πέρυσι ήταν
περίπου 90.000), καθώς οι υπόλοιποι στράφηκαν στα ΤΕΕ είτε έμειναν στην ίδια
τάξη. Κατά τα άλλα, ισχύει ακόμα ο γνωστός “κανόνας” που θέλει 9 στους 10
μαθητές της Γ’ Λυκείου να τρέχουν στα φροντιστήρια».

Όμως, αυτό πρακτικά σημαίνει πως στην πραγματικότητα και στην Γ’ Λυκείου
υπάρχει… αύξηση κατά τουλάχιστον 0,5% της προσφυγής σε φροντιστήρια! Γιατί;
Γιατί επί συνόλου 90.000 μαθητών πρόπερσι, οι 2.270 που πήγαιναν στα
συγκεκριμένα φροντιστήρια της έρευνας αντιπροσωπεύουν ποσοστό 2,5%, ενώ επί
συνόλου 70.000 μαθητών φέτος, οι 2.110 που απέμειναν, αντιπροσωπεύουν κάτι
περισσότερο από 3%. Ιδού πώς ενώ τα στοιχεία δείχνουν μείωση, έχουμε στην
πραγματικότητα αύξηση!

Σε ό,τι αφορά τους αποφοίτους τώρα, με το παλαιό σύστημα των 4 Δεσμών,
κατοχύρωναν τις βαθμολογίες τους σε όσα μαθήματα ήταν υψηλές και πήγαιναν σε
φροντιστήρια για τα υπόλοιπα. Τώρα και αυτή η κατηγορία έχει μειωθεί αισθητά
αριθμητικά, οπότε η συνολική μείωση που παρατηρείται σε απόλυτους αριθμούς,
την αφορά σχεδόν εξ ολοκλήρου.

Και τα πράγματα θα είναι ακόμα χειρότερα (για τα φροντιστήρια όμως) από του
χρόνου, που το νέο σύστημα δεν προβλέπει κατοχύρωση και τα μαθήματα είναι
περισσότερα, σε ό,τι αφορά τις εγγραφές των αποφοίτων.

Έτσι τα φροντιστήρια ζητούν τώρα διακαώς την υπαγωγή τους στο Γ’ ΚΠΣ και την
ανάθεση της ενισχυτικής διδασκαλίας σε φροντιστές και συγκεντρώνουν υπογραφές
γονέων και μαθητών (πάνω από 300.000 υποστηρίζουν ότι συγκέντρωσαν έως τώρα!)
και ζητούν να εφαρμοστεί η μέθοδος του «εκπαιδευτικού κουπονιού», που θα δίνει
το κράτος στις οικογένειες και εκείνες θα διαλέγουν πού και πώς θα το
διαθέσουν για τη μόρφωση του παιδιού τους.