Ένας στους δύο σπουδάζει στην Αθήνα

Με την ίδρυση, φέτος, 16 νέων Πανεπιστημιακών Τμημάτων (ΑΕΙ) και 13 νέων
Τμημάτων ΤΕΙ, ο συνολικός αριθμός των Τμημάτων Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης στη
χώρα μας (δεν συμπεριλαμβάνουμε τα Τμήματα του Πανεπιστημίου της Κύπρου)
ανέρχεται ήδη στα 413!

Πέρυσι (1999) ιδρύθηκαν 23 Πανεπιστημιακά Τμήματα (ΑΕΙ) και 17 Τμήματα ΤΕΙ,
ενώ πρόπερσι (1998) ιδρύθηκαν 9 Πανεπιστημιακά Τμήματα (ΑΕΙ) και 3 Τμήματα
ΤΕΙ.

Στον πίνακα 1 μπορούμε να δούμε την εξέλιξη του αριθμού των Τμημάτων της
Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης στη χώρα μας. Έτσι, μόλις πριν από 11 χρόνια, το
1989, τα τμήματα ΑΕΙ ήταν 100 λιγότερα από τα σημερινά, τα οποία ανέρχονται σε
237, ενώ συνολικά, την ίδια περίοδο, στα Τμήματα ΑΕΙ και ΤΕΙ έχουμε μια αύξηση
της τάξεως του 60%. Η γεωγραφική διασπορά των Σχολών και των Τμημάτων της
Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης είναι παροιμιώδης: «Κάθε πόλη και Σχολή, κάθε χωριό
και Τμήμα». Σε 40 πόλεις και κωμοπόλεις βρίσκονταν μέχρι πέρυσι (1999)
διεσπαρμένα τα Τμήματα Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Φέτος, οι εισακτέοι του 2000
θα «σκορπιστούν» σε 44 περιοχές της χώρας μας (πίνακας 2), καθώς στις
περυσινές «πόλεις των επιστημών» προστέθηκαν 4 νέες, η Σύρος (ΑΕΙ), η Σητεία
(ΤΕΙ), το Ληξούρι (ΤΕΙ) και τα Μουδανιά (ΤΕΙ). Έτσι αν εξαιρέσουμε τη Βοιωτία,
τη Λευκάδα και τη Ζάκυνθο και ορισμένους νομούς της Πελοποννήσου και της
Μακεδονίας, όλοι οι άλλοι νομοί, οι πρωτεύουσές τους και σε κάποιες
περιπτώσεις και κωμοπόλεις τους «φιλοξενούν» Τμήματα ΑΕΙ και ΤΕΙ. Θα μπορούσε
να υποθέσει κανείς ότι ένα τέτοιου μεγέθους γεωγραφικό «άνοιγμα» της
Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης στη χώρα μας συνδέεται και παραπέμπει σε μια αντίληψη
κοινωνικής δικαιοσύνης και ισότητας ευκαιριών, καθώς «διευκολύνεται» η
πρόσβαση των κατοίκων της ευρύτερης περιοχής όπου είναι εγκατεστημένο το
Πανεπιστήμιο.

Αν, δηλαδή, λάβουμε υπόψη το διευρυμένο κόστος εκπαίδευσης για όσους
αναγκάζονται να φοιτούν σε Πανεπιστήμιο μακριά από τον τόπο μόνιμης διαμονής
τους, κόστος το οποίο αρχίζει από 1,3 εκατ. δρχ. και μπορεί να ξεπεράσει τα 2
εκατ. δρχ., θα διαπιστώσουμε ότι το «άπλωμα» Σχολών Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης
σε όλο τον ελληνικό χώρο διευκολύνει τη φοίτηση σε αυτές, τουλάχιστον εκείνων
που η απομάκρυνση από τη γονική εστία για σπουδές θα ήταν απαγορευτική, λόγω
του διευρυμένου οικονομικού κόστους.

Πόσο όμως το «άνοιγμα» των ελληνικών Πανεπιστημίων στον χώρο συνεπάγεται και
μια αντίστοιχη διασπορά του φοιτητικού πληθυσμού; Σε τελευταία ανάλυση, πόσο
τα σχέδια και οι όροι ίδρυσης και λειτουργίας των περιφερειακών Πανεπιστημίων
εξασφάλισαν την απο-συγκέντρωση του φοιτητικού πληθυσμού από το δίπολο
Αθήνα-Θεσσαλονίκη; Η ανάγνωση του πίνακα 3 φανερώνει ότι η Αθήνα και η
Θεσσαλονίκη, με το 49% του ελληνικού πληθυσμού, φιλοξενούν το 54% των
Πανεπιστημιακών Τμημάτων και περίπου το 80,1% του φοιτητικού πληθυσμού, σε
αντίθεση με όλες τις υπόλοιπες ελληνικές πόλεις που φιλοξενούν το 46% των
Πανεπιστημιακών Τμημάτων και μόλις το 19,9% του φοιτητικού πληθυσμού!

Δηλαδή, από τη μία, 18 Πανεπιστήμια με τα 237 Πανεπιστημιακά Τμήματα «ατάκτως
διεσπαρμένα» σε όλη την ελληνική επικράτεια και, από την άλλη, οι 8 στους 10
φοιτητές να σπουδάζουν στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη!