Φορολογικός ΟΔΗΓΟΣ Καθοριστικός ο ρόλος του συντελεστή απόδοσης

Στα 6,5 εκατ. καθορίστηκε το εισόδημα με βάση τις δαπάνες για τον οδοντίατρο

Στον νέο τρόπο προσδιορισμού του καθαρού εισοδήματος υπάγονται και οι
οδοντίατροι, οι ψυχολόγοι και οι κτηνίατροι, είτε αυτοί τηρούν βιβλία δεύτερης
κατηγορίας, είτε τηρούν προαιρετικά βιβλία τρίτης κατηγορίας.

Με τον νέο τρόπο το καθαρό εισόδημα των παραπάνω ελεύθερων επαγγελματιών
προσδιορίζεται λογιστικά, εξωλογιστικά και με βάση τις σταθερές επαγγελματικές
δαπάνες.

α) Λογιστικός προσδιορισμός.

Από τα ακαθάριστα έσοδα που πραγματοποίησε ο ελεύθερος επαγγελματίας μέσα στο
1999 αφαιρούνται οι δαπάνες που προβλέπονται από τις σχετικές διατάξεις και
αυτό που μένει είναι το καθαρό εισόδημα.

β) Εξωλογιστικός προσδιορισμός.

Τα ακαθάριστα έσοδα που πραγματοποίησε ο ελεύθερος επαγγελματίας μέσα στο 1999
πολλαπλασιάζονται με τον μοναδικό συντελεστή καθαρών αμοιβών, που προβλέπεται
από τη σχετική απόφαση του υπουργού Οικονομικών, και αυτό που προκύπτει είναι
το καθαρό εισόδημα.

Αν ο ελεύθερος επαγγελματίας πραγματοποίησε ακαθάριστα έσοδα πάνω από
40.000.000 δρχ., δεν γίνεται εξωλογιστικός προσδιορισμός.

γ) Προσδιορισμός με βάση τις σταθερές επαγγελματικές δαπάνες.

Οι σταθερές επαγγελματικές δαπάνες του ελεύθερου επαγγελματία
πολλαπλασιάζονται με τον συντελεστή απόδοσης και αυτό που προκύπτει είναι το
καθαρό εισόδημα.

Ο συντελεστής απόδοσης είναι ανάλογος με τα έτη άσκησης του επαγγέλματος. Αν ο
οδοντίατρος, ο ψυχολόγος ή ο κτηνίατρος πριν από την έναρξη επαγγέλματος ως
ελεύθερος επαγγελματίας εργάστηκε ως μισθωτός ή με οποιαδήποτε άλλη σχέση
εργασίας περισσότερο από μία δεκαετία σε δημόσιο ή ιδιωτικό νοσηλευτικό ίδρυμα
και σε συναφείς υπηρεσίες, για τον προσδιορισμό του συντελεστή απόδοσης στα
έτη άσκησης του ελευθέριου επαγγέλματος προστίθεται χρονικό διάστημα 10 ετών.

Το καθαρό εισόδημα που προσδιορίζεται με βάση τις σταθερές επαγγελματικές
δαπάνες δεν μπορεί να ξεπεράσει τα 10.000.000 δρχ.

Ως σταθερές επαγγελματικές δαπάνες λαμβάνονται:

­ Το πραγματικό ή τεκμαρτό μίσθωμα.

­ Το ηλεκτρικό ρεύμα.

­ Η ύδρευση.

­ Η τηλεφωνική επικοινωνία γενικά (σταθερή ή κινητή).

Ειδικά για τους κτηνιάτρους που διαθέτουν επαγγελματική εγκατάσταση λαμβάνεται
υπόψη ποσοστό 80% του καταβαλλόμενου ή τεκμαρτού μισθώματος.

Αν ως επαγγελματική εγκατάσταση χρησιμοποιείται η κατοικία του ελεύθερου
επαγγελματία, για τον υπολογισμό της δαπάνης του καταβαλλόμενου ή τεκμαρτού
μισθώματος λαμβάνεται υπόψη επιφάνεια 40 τ.μ. προκειμένου για οδοντίατρο και
ψυχολόγο, και 20 τ.μ. για κτηνίατρο. Σ’ αυτή την περίπτωση το τεκμαρτό μίσθωμα
υπολογίζεται όπως και στις κατοικίες, δηλαδή δεν μπορεί να είναι μικρότερο από
το 3,5% της αξίας του ακινήτου, η οποία προσδιορίζεται από το γινόμενο των
εξής παραγόντων:

­ Της επιφάνειας της επαγγελματικής εγκατάστασης.

­ Της τιμής ζώνης ή εκκίνησης.

­ Του διορθωτικού συντελεστή.

­ Του συντελεστή παλαιότητας.

Για τον υπολογισμό των υπόλοιπων σταθερών επαγγελματικών δαπανών, στην
περίπτωση που ως επαγγελματική εγκατάσταση χρησιμοποιείται η κατοικία του
ελεύθερου επαγγελματία, λαμβάνεται υπόψη το ένα δεύτερο (1/2) αυτών των
δαπανών της κατοικίας του.

Σε περίπτωση που συστεγάζονται πολλοί ελεύθεροι επαγγελματίες στην ίδια
επαγγελματική εγκατάσταση, οι σταθερές επαγγελματικές δαπάνες επιμερίζονται
ανάλογα με τον αριθμό των συστεγαζομένων.

Η πώληση φαρμάκων για ζώα έχει συντελεστή 9%

Για τους οδοντιάτρους που ασκούν ορθοδοντικές εργασίες το καθαρό εισόδημα που
προσδιορίζεται με βάση τις σταθερές επαγγελματικές δαπάνες προσαυξάνεται κατά
15%.

Όταν ο ελεύθερος επαγγελματίας αποκτά και εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες, το
ποσό που προκύπτει από τον πολλαπλασιασμό των σταθερών επαγγελματικών δαπανών
με τον συντελεστή απόδοσης περιορίζεται κατά 50%, με την προϋπόθεση ότι το
άθροισμα του εισοδήματος από μισθωτές υπηρεσίες και του 50% του προηγούμενου
γινομένου δεν μπορεί να είναι κατώτερο από το συνολικό ποσό αυτού του
γινομένου.

Σε κάποιες όμως περιπτώσεις οι ελεύθεροι επαγγελματίες εξαιρούνται από τον
προσδιορισμό του εισοδήματός τους με βάση τις σταθερές επαγγελματικές δαπάνες
και το εισόδημά τους προσδιορίζεται μόνο λογιστικά και εξωλογιστικά.
Συγκεκριμένα, εξαιρούνται από τον προσδιορισμό του εισοδήματος με βάση τις
σταθερές επαγγελματικές δαπάνες:

­ Οι ελεύθεροι επαγγελματίες που έχουν ηλικία πάνω από 65 ετών, εφόσον ασκούν
το επάγγελμα για μία συνεχή δεκαετία.

­ Οι ελεύθεροι επαγγελματίες που είναι τυφλοί και είναι γραμμένοι στο γενικό
μητρώο τυφλών της οικείας νομαρχίας ή είναι ανάπηροι με ποσοστό αναπηρίας πάνω
από 80%.

­ Κατά τα 3 πρώτα έτη άσκησης του επαγγέλματος και εφόσον δεν έχουν παρέλθει
10 έτη από την απόκτηση του πτυχίου.

Για τον υπολογισμό της τριετίας ως πρώτο έτος θεωρείται το επόμενο εκείνου
μέσα στο οποίο ο φορολογούμενος υπέβαλε για πρώτη φορά δήλωση έναρξης
επαγγέλματος.

Το μεγαλύτερο ποσό που θα προκύψει από τους παραπάνω τρεις τρόπους
προσδιορισμού του εισοδήματος (λογιστικού, εξωλογιστικού και με βάση τις
σταθερές επαγγελματικές δαπάνες) αποτελεί το φορολογητέο εισόδημα από την
άσκηση του ελευθέριου επαγγέλματος.

Στην περίπτωση που ο ελεύθερος επαγγελματίας πραγματοποίησε ακαθάριστα έσοδα
πάνω από 40.000.000 δρχ., δεν γίνεται εξωλογιστικός προσδιορισμός και το
καθαρό εισόδημα που προκύπτει από τη σύγκριση των ποσών που προέκυψαν από τον
λογιστικό προσδιορισμό και τον προσδιορισμό με βάση τις σταθερές
επαγγελματικές δαπάνες.

Οι οδοντίατροι, οι ψυχολόγοι και οι κτηνίατροι μπορούν να μην αποδεχτούν τον
προσδιορισμό του καθαρού εισοδήματός τους με βάση το νέο αυτό σύστημα. Στην
περίπτωση αυτή όμως υποχρεούνται μαζί με την ετήσια δήλωση φορολογίας
εισοδήματος να συνυποβάλουν και κατάσταση δήλωσης των περιουσιακών τους
στοιχείων. Οι δηλώσεις αυτές φορολογίας εισοδήματος ελέγχονται κατά
προτεραιότητα και υποχρεωτικά από τις αρμόδιες Ελεγκτικές Αρχές.

Ο νέος τρόπος προσδιορισμού του καθαρού εισοδήματος εφαρμόζεται και στις
εταιρείες ελεύθερων επαγγελματιών (ομόρρυθμες και ετερόρρυθμες εταιρείες
κ.λπ.) που τηρούν βιβλία δεύτερης ή προαιρετικά τρίτης κατηγορίας. Στην
περίπτωση αυτή το ποσό εισοδήματος που προκύπτει με βάση τις σταθερές
επαγγελματικές δαπάνες προσαυξάνεται κατά ποσοστό 60% όταν η εταιρεία έχει 2
μέλη και κατά ποσοστό 100% όταν έχει πάνω από 2 μέλη.

Παράδειγμα 1ο

Οδοντίατρος, χωρίς βοηθητικό προσωπικό, ασκεί το επάγγελμα 8 χρόνια. Διατηρεί
μισθωμένο ιατρείο και από τα βιβλία Β’ κατηγορίας που τηρεί προκύπτουν τα
εξής:

Ακαθάριστα έσοδα 10.000.000 δρχ.

Ενοίκια 1.800.000 δρχ.

Ηλεκτρικό ρεύμα, ύδρευση, τηλεφωνία 800.000 δρχ.

Απόσβεση παγίων 500.000 δρχ.

Λοιπά έξοδα 600.000 δρχ.

Ο Μοναδικός Συντελεστής Καθαρών Αμοιβών για οδοντίατρο χωρίς βοηθητικό
προσωπικό είναι 50%.

Το καθαρό εισόδημα αυτού του οδοντιάτρου, για τη διαχειριστική περίοδο 1999,
θα προσδιοριστεί ως εξής:

α) Λογιστικός προσδιορισμός

Ακαθάριστα έσοδα 10.000.000 δρχ.

Μείον δαπάνες:

Ενοίκια 1.800.000 δρχ.

ΔΕΗ, ΟΤΕ, Ύδρευση 800.000 δρχ.

Απόσβεση παγίων 500.000 δρχ.

Λοιπά έξοδα 600.000 3.700.000 δρχ.

Καθαρό εισόδημα 6.300.000 δρχ.

β) Εξωλογιστικός προσδιορισμός

Ακαθάριστα έσοδα 10.000.000 Χ 50% = 5.000.000 δρχ.

γ) Προσδιορισμός με βάση τις σταθερές επαγγελματικές δαπάνες.

Σταθερές επαγγελματικές δαπάνες: ενοίκια 1.800.000 + ηλεκτρικό ρεύμα, ύδρευση,
τηλεφωνία 800.000 = 2.600.000 Χ Συντελεστή απόδοσης 2,5 = 6.500.000 δρχ.

Επειδή το καθαρό εισόδημα που προσδιορίστηκε με βάση τις σταθερές
επαγγελματικές δαπάνες είναι μεγαλύτερο από αυτό που προσδιορίστηκε λογιστικά
και εξωλογιστικά, ο οδοντίατρος θα φορολογηθεί για το εισόδημα που
προσδιορίστηκε με βάση τις σταθερές επαγγελματικές δαπάνες (6.500.000 δρχ.).

Παράδειγμα 2ο

Κτηνίατρος διατηρεί επαγγελματική εγκατάσταση με μισθωμένο ακίνητο και ασκεί
το επάγγελμα 12 χρόνια. Παράλληλα, στον ίδιο χώρο πουλάει φάρμακα για ζώα. Από
τα βιβλία Β’ κατηγορίας που τηρεί, για τη διαχειριστική περίοδο 1/1 –
31/12/1999, προκύπτουν τα εξής:

Ακαθάριστα έσοδα από την άσκηση του κτηνιατρικού
επαγγέλματος 5.000.000 δρχ.

Ακαθάριστα έσοδα από πώληση φαρμάκων 14.000.000 δρχ.

Αγορές εμπορευμάτων (φαρμάκων) 11.000.000 δρχ.

Ενοίκια 1.800.000 δρχ.

Δαπάνες ηλεκτρικού ρεύματος, ύδρευσης, τηλεφωνίας 1.200.000
δρχ.

Απογραφή εμπορευμάτων έναρξης 3.000.000 δρχ.

Απογραφή εμπορευμάτων λήξης 4.000.000 δρχ.

Ο Μοναδικός Συντελεστής Καθαρών Αμοιβών για κτηνίατρο είναι 50% και για την
πώληση φαρμάκων 9%.

Α) Το καθαρό εισόδημα του κτηνιάτρου, για τη διαχειριστική περίοδο 1999, θα
προσδιοριστεί ως εξής:

α) Λογιστικός προσδιορισμός

Ακαθάριστα έσοδα 5.000.000 δρχ.

Μείον δαπάνες:

Ενοίκια 1.800.000: 2 = 900.000

ΔΕΗ, ΟΤΕ, Ύδρευση 1.200.000: 2 = 600.000

1.500.000 δρχ.

Καθαρό εισόδημα 3.500.000 δρχ.

β) Εξωλογιστικός προσδιορισμός

Ακαθάριστα έσοδα 5.000.000 Χ 50% = 2.500.000 δρχ.

γ) Προσδιορισμός με βάση τις σταθερές επαγγελματικές δαπάνες.

Σταθερές επαγγελματικές δαπάνες: το 80% του ενοικίου που καταβλήθηκε (900.000
Χ 80% =) 720.000 + ηλεκτρικό ρεύμα, ύδρευση, τηλεφωνία 600.000 = 1.320.000 Χ
Συντελεστή απόδοσης 3 = 3.960.000 δρχ.

Επειδή το καθαρό εισόδημα που προσδιορίστηκε με βάση τις σταθερές
επαγγελματικές δαπάνες είναι μεγαλύτερο από αυτό που προσδιορίστηκε λογιστικά
και εξωλογιστικά, ο κτηνίατρος για την άσκηση του επαγγέλματος θα φορολογηθεί
για το εισόδημα που προσδιορίστηκε με βάση τις σταθερές επαγγελματικές δαπάνες
(3.960.000 δρχ.).

Β) Τα καθαρά κέρδη από την πώληση φαρμάκων θα προσδιοριστούν ως εξής:

β) Εξωλογιστικός προσδιορισμός

Ακαθάριστα έσοδα 14.000.000 Χ 9% = 1.260.000 δρχ.

γ) Λογιστικός προσδιορισμός

Απογραφή έναρξης 3.000.000 δρχ.

Πλέον αγορές χρήσης 11.000.000 δρχ.

Σύνολο 14.000.000 δρχ.

Μείον απογραφή λήξης 4.000.000 δρχ.

Κόστος πωληθέντων 10.000.000 δρχ.

Ακαθάριστα έσοδα 14.000.000 δρχ.

Μεικτά κέρδη 4.000.000 δρχ.

Μείον δαπάνες:

Ενοίκια 900.000

ΔΕΗ, ΟΤΕ, Ύδρευση 600.000 1.500.000 δρχ.

Καθαρά κέρδη 2.500.000 δρχ.

Επειδή τα καθαρά κέρδη που προσδιορίστηκαν λογιστικά είναι μεγαλύτερα από αυτά
που προσδιορίστηκαν εξωλογιστικά, ο κτηνίατρος για τις πωλήσεις φαρμάκων θα
φορολογηθεί με βάση τα λογιστικά κέρδη, τα οποία όμως δεν μπορούν να
ξεπεράσουν τα εξωλογιστικά προσαυξημένα κατά 50%, δηλαδή θα φορολογηθεί για
1.260.000 + (1.260.000 Χ 50%) = 1.890.000 δρχ.

Συνεπώς, ο κτηνίατρος και για τις δύο δραστηριότητες θα φορολογηθεί για
3.960.000 + 1.890.000 = 5.850.000 δρχ.