ΔΡΟΜΟΙ

Ελλείψει πολέμων…

… που να αξίζει τον κόπο να πολεμήσουν σε αυτούς, οι Βρετανοί δυσκολεύονται
ολοένα και περισσότερο να δείξουν με ικανοποιητικό τρόπο την απέχθειά τους
προς καθετί ξένο προς τη Βρετανία ­ γράφει γι’ αυτήν τη δυσκολία ο Τζάσπερ
Τζέραρντ στους «Τάιμς». Οι Βρετανοί, λέει, νιώθουν πως χρειάζονται απεγνωσμένα
μια μεγάλη νίκη ­ μια νίκη αληθινή και όχι μια κακοστημένη περιπέτεια, όπως
εκείνη στα Βαλκάνια, έναν θρίαμβο.

Η εξαγορά…

… της γερμανικής Μάνεσμαν από τη βρετανική Βόνταφον, με την οποία
δημιουργήθηκε η τέταρτη σε μέγεθος εταιρεία του κόσμου, ήταν η μεγαλύτερη νίκη
των Βρετανών επί των Γερμανών από το 1966. Δεν μπορεί να επισκιαστεί παρά
μονάχα από τα γεγονότα του 1945 και του 1918. Και μπόρεσε να θεραπεύσει σε
μεγάλο βαθμό το τραύμα του «Εύρω ’96», για να μην πούμε τα τραύματα από κάθε
Παγκόσμιο Κύπελλο μετά το 1966, καθώς και την εξαγορά της Ρολς Ρόις και της
Ρόβερ («Το Μίνι είναι γερμανικό!», αυθαδίαζαν οι Γερμανοί) και κυρίως το
τραύμα του 1960, όταν το γερμανικό ακαθάριστο εγχώριο προϊόν ξεπέρασε το
βρετανικό, με αποτέλεσμα να παγώσει κάθε βρετανική καρδιά. Μια νίκη επί της
Αργεντινής στο Γουέμπλεϊ θα ξέπλενε την ντροπή από το γκολ που έβαλε ο
Μαραντόνα (με το χέρι) και μάλιστα χωρίς να χρειαστεί να πέσει καμιά ντουφεκιά
­ αν εξαιρέσει κανείς τη βία στις κερκίδες.

Ευγενικά…

… ξέρουν να πολεμούν οι Βρετανοί, λέει ο Τζέραρντ. Μα αμέσως διαπιστώνει
πως, τώρα που το εθνικό φρόνημα βρίσκεται στα ύψη, αλίμονο, δεν υπάρχουν οι
κατάλληλοι εχθροί. Οι χώρες που παραδοσιακά εχθρεύονταν οι Βρετανοί, έχουν
γίνει εταίροι τους. Τώρα πρέπει να πολεμούν τους Γερμανούς στο Στρασβούργο
αντί για το Σομ. Η μίζερη φύση των πολέμων αυτού του είδους αφήνει ένα
περίσσευμα πολεμικής διάθεσης, που μένει ανικανοποίητη. Ίσως έτσι μπορεί να
εξηγηθεί η προθυμία των Βρετανών να σπεύσουν στον Περσικό ή στα Βαλκάνια στο
πλευρό των Αμερικανών. Μα όσο και αν κρύφτηκαν οι Βρετανοί πίσω από προσχήματα
για να τα βάλουν με τους Σέρβους και τους Ιρακινούς, στο βάθος γνώριζαν πως
δεν ήταν αυτοί εχθροί αντάξιοί τους.

Οι εχθροί…

… οι πραγματικοί για τη Βρετανία ήταν πάντα η Γαλλία και η Γερμανία. Και όσο
οι Βρετανοί έπαιζαν τον παγκόσμιο χωροφύλακα, οι Γερμανοί κάθονταν στην ησυχία
τους, μακριά από κάθε σύγκρουση ­ από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο μέχρι τον
Κόλπο ­ ενώ η οικονομία τους αναπτυσσόταν με (τευτονική) ισχύ. Όλα αυτά τα
ειρωνικά ο Τζέραρντ τα γράφει για να απαντήσει στους δεξιούς, που θέλουν να
αυξηθούν οι αμυντικές δαπάνες. Ο Μπλερ δεν έχει τα κότσια να το πει, για να μη
χάσει ψηφοφόρους, αλλά το λέει ο Τζέραρντ: Να φτιάχνει κανείς τανκς στον
σημερινό κόσμο είναι αναχρονισμός ­ όπως τότε, στη βικτωριανή εποχή, που για
πολλά χρόνια επέμεναν να ορθώνουν κάστρα, μολονότι είχαν χάσει πια κάθε
στρατηγική σημασία. Τα σύγχρονα κάστρα είναι η οικονομική ανάπτυξη. Και μια
που οι Βρετανοί δεν μπορούν πια να νικήσουν τους Γάλλους ή τους Γερμανούς ούτε
στο Βατερλώ ούτε στο Σομ, δεν απομένουν παρά μονάχα οι Βρυξέλλες και το Στρασβούργο.