ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Λίγη αχαριστία παραπάνω

Ανεξάρτητα από τι σκέφτεται να πράξει ο πολιτικός στις μέρες μας, οι
πιθανοί ψηφοφόροι του έχουν σπάσει από μόνοι τους τα παλιά συμβόλαια. Ανάμεσα
στις παροχές και στην ψήφο η αντιστοιχία χαλάρωσε πολύ.

Δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι ένα τάξιμο ή μια προσφορά από τον πολιτικό, στη
διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, θα του επιστραφεί μ’ ένα εκλογικό
«ευχαριστώ». Όσοι το περιμένουν, θα απογοητευτούν. Δεν θα ‘χουν προσέξει πόσο
μεγάλωσε ο πληθυσμός των αδηφάγων. Όταν λαμβάνουν οτιδήποτε αυτοί, αμέσως
σκέφτονται: «αυτό έλειπε να μη μου το δώσουν».

Αντίθετα, λοιπόν, με αυτό που εξακολουθούν να πιστεύουν οι υστερόβουλοι
γαλαντόμοι (της τελευταίας πάντα στιγμής) όχι μόνο οι υποσχέσεις αλλά ούτε και
οι παροχές έχουν το αναμενόμενο αντίκρυσμα.

Πολλοί θα τις δεχτούν με τη συγκατάβαση του πιστωτή. Ακόμη και να τους δοθεί
στ’ αλήθεια κάτι, αυτοί θα θεωρούν πως τους οφείλεται από καιρό και πως τώρα
λειψό το παίρνουν, δίχως τόκο.

Πολύ πιθανό επομένως να συγκεντρωθούν κάμποσες ψήφοι αχαριστίας. Χαρτάκια
διπλωμένα στη μέση όπου θα γράφεται πως η εποχή της συναλλαγής έχει περάσει,
όχι επειδή κανείς δεν την εκτιμά, αλλά επειδή οι περισσότεροι θα ‘θελαν να
είναι επιτέλους αδέσμευτοι.

Από τη μια να εισπράττουν, από την άλλη να παρασπονδούν.

Μοιάζει αυτό με μνησικακία του ιδιώτη προς τα δημόσια πρόσωπα. Δεν
αποκλείεται, όμως, να είναι ένα ακόμη από τα τόσα ανθρώπινα δικαιώματα, τα
πολυδιαφημισμένα και τοποθετημένα βαθιά στο τσεπάκι μας.

Αυτό φυσικά δεν σημαίνει πως η ικανοποίηση πραγματικών αναγκών δεν
ανταμείβεται στις κάλπες. Είναι διαφορετικό όμως το να καλύπτεις μια αισθητή
έλλειψη ενός τμήματος του εργαζόμενου πληθυσμού από το να διεγείρεις με την
πρώτη δόση την αξίωση των ευεργετημένων να γίνει η δόση δεκαπλάσια. Δέστε, για
παράδειγμα, τον χώρο της υπαίθρου, τον κρίσιμο καθώς λέγεται, για την έκβαση
των εκλογών.

Ποιος θα κερδίσει τους αγρότες; Σε καμία περίπτωση, βέβαια, εκείνος που θα
νομίσει πως οι άνθρωποι οι κολλημένοι στη γη υψώνουν σε συνθήματα τις
ψευδαισθήσεις τους.

Δεν αγνοούν τις αλλαγές που έρχονται οι χωρικοί.

Τις έχουν μυριστεί, τις ξέρουν, μόνο που παίζουν το παραδοσιακό χαρτί:
«αγύριστο κεφάλι» για να κερδίσουν χρόνο. Πολύ καλά δασκαλεμένοι είναι από τη
φύση και τους κύκλους της πως ορισμένα πράγματα αρχίζουν και τελειώνουν.

Έκλεισε μήπως ο κύκλος της προστατευόμενης παραγωγής; Ε, λοιπόν, θα ανοίξει
άλλος, διαφορετικός κι αυτόν ζητάνε να κατανοήσουν, μολονότι φαίνεται πως
επιμένουν στα παλιά. Και ο καινούργιος κύκλος άρχισε, ολοένα και ευρύτερος, σε
σημείο που το κέντρο του να μην είναι μόνο ένα, να μην είναι μόνο το εισόδημα,
η άμεση απολαβή.

Δεν είναι πια εκεί το ζήτημα. Αν δοθεί παραπάνω χρήμα στους αγρότες, θα
απαιτήσουν λίγο παραπάνω. Αυτό είναι όλο, και πού οδηγεί; Στην πραγματικότητα
άλλη είναι η απαίτηση.

Σπρώξτε την πόρτα, μπείτε μέσα στην καπνιά.

Όποιοι περνούν τα βράδια τους στο καφενείο ή στην καφετέρια του χωριού,
κρυμμένοι πίσω από την τράπουλα, σκυμμένοι πάνω στο τραπέζι του μπιλιάρδου,
και με την τηλεόραση από ψηλά να ρίχνει λάδι στη φωτιά, μπορούν να ομολογήσουν
ανοιχτά πως δεν κανονίζονται τα πάντα με την τιμή του κρεμμυδιού ή της
πατάτας.

Αρκετά με τη ζωή αυτή που ξεφυτρώνει μόνο στο χωράφι. Θα ‘θελαν τώρα κι έναν
Κήπο κάπου εκεί κοντά!

Ο Βασίλης Καραποστόλης είναι καθηγητής Πολιτισμού και Επικοινωνίας στο
Πανεπιστήμιο Αθηνών.