«Αυτή η φιλία θα κρατήσει»

«Αυτή η φιλία θα κρατήσει», πιστεύει ο κ. Σαρίκ Τάρα, ο οποίος αύριο το
μεσημέρι θα είναι ο οικοδεσπότης στη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών Ελλάδας
– Τουρκίας και της ομάδας επιφανών επιχειρηματιών που τους συνοδεύουν.

Σαρίκ Τάρα: «Οι επιχειρηματίες δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως υλικό για πειράματα»

«Είναι καλεσμένοι μου», λέει ο πρόεδρος του Τουρκο-Ελληνικού Συμβουλίου
Επιχειρηματιών και δεν κρύβει την αισιοδοξία του τόσο για τις εξελίξεις στον
ελληνοτουρκικό διάλογο των επιχειρηματιών όσο και για την επίτευξη των στόχων
της τουρκικής οικονομίας έως το 2004, αλλά και την ανταγωνιστικότητα και τη
θέση των τουρκικών επιχειρήσεων στην ευρωπαϊκή αγορά. «Και στο Σανζ Ελυζέ θα
μπορούσα να χτίσω αυτήν τη στιγμή», όπως λέει χαρακτηριστικά ο κ. Τάρα, ο
οποίος προς το παρόν έχει κάνει Παγκράτι – Πατήσια τη διαδρομή
Κωνσταντινούπολη – Θεσσαλονίκη.

Μίλησε στα «ΝΕΑ» την επομένη των εγκαινίων του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης,
μία εβδομάδα πριν από τη λήξη του Ραμαζανιού. Σήμερα το πρωί κολύμπησε τη
συνηθισμένη του μία ώρα στην πισίνα, ακούγοντας ένα κονσέρτο για πιάνο του
Μπετόβεν. Μας υποδέχεται στο επιβλητικό γραφείο του προέδρου της ΕΝΚΑ, έξω από
το οποίο είναι στολισμένο ένα επίσης επιβλητικό χριστουγεννιάτικο δένδρο.
Μπαίνει αμέσως στο θέμα.

«Το Αιγαίο λίμνη ειρήνης»

«Μπορούμε να κάνουμε το Αιγαίο λίμνη της ειρήνης. Υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον
γι’ αυτό και από τις δύο πλευρές. Γιατί, για παράδειγμα, να μη φέρεις αυτά τα
θαυμάσια φρούτα και λαχανικά που είναι τόσο φθηνά στα νησιά; Γιατί να μη
χρησιμοποιήσεις τα “μπλου τριπ”, έχουμε 4.000 τέτοια τουριστικά σκάφη (η
Ελλάδα έχει 700), μεταφέροντας τουρίστες; Γιατί να μη δείξουμε σε όλη την
Ευρώπη αυτή την ομορφιά; Αν δεις το Αιγαίο σαν μια χώρα δεν υπάρχουν διαφορές
μεταξύ Μαρμαρίδας και Ρόδου ούτε Μποντρούμ και Κω, Κουσάντασι και Λέσβου.
Μπορούμε να φτιάξουμε έναν παράδεισο στο Αιγαίο. Έτσι όμως όπως είναι σήμερα
χωρισμένο, ακόμα και για μένα είναι δύσκολο να πάω, χρειάζομαι βίζα».

Αισθάνονται το ίδιο και οι πολιτικοί κ. Σαρίκ Τάρα;

«Πρέπει να αισθανθούν έτσι! Να τους αναγκάσουμε να αισθανθούν έτσι. Γιατί οι
πολιτικοί είναι υπεύθυνοι για τη χώρα οικονομικά, κοινωνικά, πολιτικά. Έχουν
υποχρέωση να αισθανθούν έτσι. Είμαι σίγουρος πως οι πολιτικοί από τη δική μας
πλευρά έχουν πειστεί. Το ίδιο πρέπει να πείσουμε και τους Έλληνες πολιτικούς
και τους Έλληνες επιχειρηματίες. Οι Έλληνες να είναι ελεύθεροι να κάνουν
δουλειές εδώ και εμείς εκεί. Έχουμε μεγάλη εμπειρία, μπορούμε να δουλέψουμε
μαζί στην Ασία, την Αφρική, αλλά και στην Ευρώπη».

Μάλιστα ένα από τα θέματα που θα θέσει ο ίδιος αύριο στην Κωνσταντινούπολη,
είναι η προώθηση της συνεργασίας στις χώρες της Βαλτικής. «Είχα μια συνάντηση
πρόσφατα με τον κ. Αχτισάρι, θαυμάσιος άνθρωπος, και ήταν μάλιστα δική του
ιδέα. Εγώ την πρότεινα στους Έλληνες και έτσι ξεκινήσαμε να δούμε τι μπορούμε
να κάνουμε από κοινού στη Φινλανδία, τη Σουηδία, τη Νορβηγία και τη Δανία. Και
υπάρχουν τόσα πολλά που μπορούμε να κάνουμε μαζί. Εμπόριο, τουρισμός,
ασφάλειες, ναυτιλία, παροχή τραπεζικών υπηρεσιών».

Η Άγκυρα δεν του αρέσει καθόλου. Για να το αποδείξει, σηκώνεται από την
επιβλητική καρέκλα και το γραφείο του προέδρου της κατασκευαστικής ΕΝΚΑ και
πηγαίνει δίπλα στο παράθυρο: «Κοιτάξτε αυτό το θέαμα», λέει δείχνοντας τη
γέφυρα του Βοσπόρου. «Δεν είναι μοναδικό;».

­ Πόσο μακριά αισθάνεται ότι είναι η Κωνσταντινούπολη από την Άγκυρα σήμερα;

«Εδώ δεν επηρεαζόμαστε τόσο πολύ από την εσωτερική πολιτική, όπως συμβαίνει
για παράδειγμα με τους επιχειρηματίες της Άγκυρας και της Αθήνας. Είναι κρίμα
όμως μερικές φορές να μη μας χρησιμοποιούν με θετικό τρόπο. Δεν είμαστε υλικό
για πειράματα».

«Πρέπει να συνεργαστούμε»

«Η τουρκική οικονομία θα τα καταφέρει πριν από το 2004. Όσο για τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα, δεν χρειάζεσαι χρήματα. Οι πολιτικοί πρέπει να δουλέψουν σοβαρά», λέει στα «ΝΕΑ» ο πρόεδρος του Τουρκο-Ελληνικού Συμβουλίου Επιχειρηματιών

­ Είναι θετικό το οικονομικό κλίμα στην Τουρκία;

«Βέβαια. Όχι όπως στα χρόνια του Οζάλ. Ήταν πιο ικανός να πάρει θετικές
αποφάσεις, πίστευε στη φιλελευθεροποίηση της οικονομίας. Αλλά είμαστε πολύ
δυνατοί και δραστήριοι. Έχουμε μεγάλη βιομηχανία. Ο ιδιωτικός τομέας είναι
δυνατός και στο μέλλον θα γίνει ακόμα περισσότερο. Θα αυξηθούν οι εξαγωγές
αλλά και οι εισαγωγές. Η οικονομία ανεβαίνει 6%-7% ετησίως. Μου αρέσει που
κοιτάω την κυβέρνηση και βλέπω τους πολιτικούς ­ δεξιούς και, σχεδόν,
αριστερούς ­ να συζητούν θετικά. Οι δύο χώρες έχουν πολλά να επωφεληθούν από
τη συνεργασία. Εγώ, για παράδειγμα, αγοράζω το 30% του PVC που χρειάζομαι από
την Ελλάδα. Γιατί να μην παίρνω και τους 25.000 τόνους που χρειάζομαι από
εσάς; Πιστεύω πως το κλίμα είναι θετικό και εμείς θα είμαστε έτοιμοι πριν από
το 2004. Χρειάζεται, βέβαια, να πάρουν πολλά μέτρα για τη δημοκρατία, την
οικονομία, τα ανθρώπινα δικαιώματα. Όμως, η δημοκρατία και τα ανθρώπινα
δικαιώματα δεν χρειάζονται χρήματα! Αυτά είναι δουλειά του Κοινοβουλίου. Ας
καθήσουν οι πολιτικοί κάτω να δουλέψουν σοβαρά. Και η δική μας οικονομία είναι
πιο εύκολο να πετύχει τους στόχους της απ’ ό,τι κράτη όπως η Βουλγαρία και η
Ρουμανία. Ο καιρός είναι καλός για να βελτιωθεί ακόμα περισσότερο η
ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Εάν το πάρουμε σοβαρά, θα το κάνουμε. Και
έπειτα, αν θέλουμε να γίνουμε μέλος της Ευρώπης, πρέπει να δεχτούμε τους
κανόνες. Δεν μπορείς να παίξεις ποδόσφαιρο με κανόνες του μπάσκετ».

Ανέλαβε την προεδρία στο Συμβούλιο των Επιχειρηματιών διαδεχόμενος τον Ραχμί
Κοτς, τον Τούρκο επιχειρηματία που τον περασμένο Απρίλιο διέκοψε τον
ελληνοτουρκικό διάλογο μετά τη σύλληψη του Αμπντουλάχ Οτζαλάν. «Δεν θα ήθελα
να μιλήσω για παλιά, δυσάρεστα γεγονότα», λέει ο Σαρίκ Τάρα. «Αυτά είναι
παρελθόν, πρέπει να κοιτάζουμε μπροστά». Όμως η συμβολή του στην προσέγγιση
των επιχειρηματιών των δύο χωρών ξεκινάει από παλαιότερα. Από τα χρόνια της
πρωθυπουργίας Οζάλ, ο οποίος ήταν και προσωπικός του φίλος, είχε εργασθεί
προσωπικά. «Εμείς φέραμε Οζάλ και Παπανδρέου στο Νταβός».

Συμπάθεια για τον Γ. Παπανδρέου

Συμπαθεί ιδιαίτερα τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών, τον οποίο συνάντησε ήδη στην
Αθήνα «όταν ήρθε προσκεκλημένος του Αμερικανού πρέσβη κ. Νίκολας Μπερνς, πολύ
πριν πριν από το Ελσίνκι». Τον συμπαθεί περισσότερο και από τον κ. Τζεμ. «Α,
είναι πολύ ανοικτό μυαλό ο κ. Παπανδρέου. Μου αρέσει και ο δικός μας, αλλά ο
δικός σας περισσότερο».

Εύχεται να γίνει ο Τζεμ ο επόμενος πρωθυπουργός στην Τουρκία. «Γιατί όχι;
Είναι νέος και χρειαζόμαστε νέους πολιτικούς. Ξέρετε, για μένα η εμπειρία
είναι επικίνδυνη. Γιατί ο τριάντα χρόνια έμπειρος δεν αλλάζει εύκολα. Και αν
σκεφθεί κανείς πόσο έχει αλλάξει ο κόσμος τα τελευταία πέντε χρόνια… Μόνον
οι νέοι πολιτικοί μπορούν να το κάνουν αυτό. Και δεν εννοώ τους νέους με παλιά
μυαλά».

Όμως, άλλος είναι ο επίλογος που θα ήθελε ο κ. Τάρα γι’ αυτήν τη συνέντευξη…

Ξαναγυρνάει στα παιδικά του χρόνια, στα Σκόπια, τα οποία πέρασε υπό την πίεση
της θρησκείας. Η οικογένειά του είναι η παλαιότερη των Σκοπίων. «Ο
προ-προ-πάππος μου κατείχε τα Σκόπια. Και είχε δύο γιους. Τον Τουράν Μπέη και
τον Ισάκ Μπέη. Ο ένας είχε τη Νότια Ελλάδα, ο άλλος τη Σερβία. Ο γιος τού
Τουράν Μπέη διοικούσε την Αθήνα». Μήπως αναπολεί τα χρόνια της Οθωμανικής
Αυτοκρατορίας; «Νομίζω πως ήταν μια ιδιαίτερα σοσιαλιστική αυτοκρατορία. Ο
σουλτάνος δεν ήταν αριστοκράτης ούτε μπουρζουά. Υπήρχε ελεύθερη έκφραση και
ελευθερία στη θρησκεία. Μετά τη Γαλλική Επανάσταση, όμως, ήρθε η ιδέα του
εθνικισμού και ξεκίνησε η διάσπαση».