ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Το δικαίωμα στην ελπίδα

Ο Ρικάρντο Λάγος. Το φάντασμα του Αλλιέντε. Ο Πινοσέτ. Ο Σεπούλβεδα. Το
προνόμιο της αμφιβολίας και το δικαίωμα στην ελπίδα.

Η αντίφαση. Ο νεοεκλεγείς πρόεδρος με γυναίκες του συνοικισμού Ταλκαουάνο

Πενήντα χιλιάδες άνθρωποι γιορτάζουν στους δρόμους του Σαντιάγο για τον πρώτο
σοσιαλιστή πρόεδρο της Χιλής ύστερα από τριάντα χρόνια. Ένα σύνθημα δονεί τη
χώρα: «Να δικαστεί ο Πινοσέτ!». Μα ο Λάγος κρατά τις αποστάσεις. Η δίκη του
πρώην δικτάτορα είναι θέμα της ανεξάρτητης δικαιοσύνης, εμείς δεν
ανακατευόμαστε, λέει στις συνεντεύξεις του. Μην τον πιέζετε, να του έχετε
εμπιστοσύνη, θα κάνει πολλά για τους αρρώστους και τους ηλικιωμένους,
βεβαιώνει η Ορτένσια Αλλιέντε, γνωστή στους Χιλιανούς ως «Τέντσα», που είδε
τον σύζυγό της να αυτοκτονεί στο Προεδρικό Μέγαρο για να μην τον συλλάβουν οι
πραξικοπηματίες και την κόρη της να αφαιρεί τη ζωή της δύο χρόνια αργότερα
στην Κούβα, επειδή δεν μπορούσε να αντέξει τον χαμό του ηρωικού πατέρα.

Κύριε πρόεδρε, πώς θα περιγράφατε τον Αλλιέντε; «Είχε μια εντυπωσιακή πίστη
στις ιδέες του. Προσπάθησε να διατηρήσει την ελευθερία εμποτίζοντάς την με
μεγαλύτερη ισότητα. Απέτυχε. Έγινε πραξικόπημα. Από τα λάθη εκείνης της εποχής
διδαχθήκαμε ότι για να κυβερνήσουμε πρέπει να σχηματίζουμε ευρείες συμμαχίες.
Και η συμμαχία της οποίας ηγούμαι είναι διαφορετική από εκείνη του Αλλιέντε».
Διαφορετικές συμμαχίες αλλά ίδια ιδανικά, η ισότητα, η δικαιοσύνη, η μάχη κατά
των διακρίσεων, λέει η άλλη κόρη, η Ισαμπέλ Αλλιέντε, βέβαιη ότι άνοιξε
επιτέλους ο δρόμος για τη δημοκρατία. Πρέπει όμως ο πρόεδρος να ζητήσει την
παραίτηση των αρχηγών των ενόπλων δυνάμεων, το ζήτημα αυτό δεν μπορεί να
περιμένει.

Το μεγάλο πρόβλημα της μεταβατικής περιόδου στη Χιλή, γράφει ο Λουίς
Σεπούλβεδα στη «Ρεπούμπλικα», είναι τα θύματα, που συνεχίζουν να ζητούν την
απόδοση δικαιοσύνης. Η δικτατορία δεν τους άκουσε ποτέ, όπως δεν τους άκουσαν
και οι εκλεγμένες κυβερνήσεις της τελευταίας δεκαετίας. Ο στόχος είναι να
μετατραπούν σε μια εξωτική κοινότητα ανθρώπων ριζωμένων στο παρελθόν. Στους
λόγους του Λάγος δεν υπάρχει ούτε μία αναφορά στο πρόβλημα των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων. Ούτε ένα μήνυμα προσωπικής συμπάθειας προς τους δυο-τρεις
θαρραλέους δικαστές που τόλμησαν να παραπέμψουν στη δικαιοσύνη ένστολους
εγκληματίες.

Η Χιλή μπορεί να είναι μια χώρα χωρίς μνήμη, αλλά ο Λάγος και οι συνεργάτες
του γνωρίζουν ότι η δικτατορία δεν ηττήθηκε μόνο στις κάλπες. Για χρόνια
πολλά, κάθε μέρα, κάθε νύχτα, παρά την εγκληματική καταστολή του φασιστικού
καθεστώτος, χιλιάδες διαδηλωτές είχαν στερήσει από τον δικτάτορα τον ύπνο και
την ειρήνη. Αυτοί που έκαναν αντιπολίτευση, ανοιχτή αντίσταση, ένοπλη και
ειρηνική, πύκνωσαν τις τάξεις των νεκρών. Έπειτα, οι πολιτικοί
διαπραγματεύτηκαν με τη δικτατορία. Και τώρα πλησιάζει η ημέρα που ο
δικτάτορας θα επιστρέψει στη χώρα του ­ θριαμβευτής, ένας ανίκητος πολεμιστής
που θα μείνει μέχρι τον θάνατό του πρωταγωνιστής της χιλιανής πολιτικής ζωής.

Καημένη Χιλή, αναφωνεί ο Σεπούλβεδα: είσαι καταδικασμένη να υποστείς μια βροχή
από σκουπίδια.